Temel Okul Becerileri Envanteri-3

Özet

Temel Okul Becerileri Envanteri-3 (TOBE-3), okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocukların temel akademik ve sosyal becerilerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçek uyarlamasıdır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, 2017 yılında Yıldız, Çağdaş ve Kayılı tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, orijinal İngilizce versiyon olan Basic School Skills Inventory-3’ün (BSSI-3) Türk kültürüne uygunluğunu, psikometrik özelliklerini ve yapısal geçerliğini incelemeyi hedeflemiştir. TOBE-3, çocukların okula hazır olma düzeylerini belirlemede ve olası öğrenme güçlüklerini tespit etmede kritik bir rol oynamaktadır.

Ölçek, üç ana boyutta toplanan toplam 67 maddeden oluşmaktadır: Günlük Yaşam Becerileri, Sınıfiçi Davranışlar ve Matematik. Bu boyutlar, çocuğun hem akademik başarısını hem de sosyal ve davranışsal uyumunu kapsamlı bir şekilde değerlendirmeye olanak tanır. Ölçek, 0’dan 3’e kadar derecelendirilen dört puanlı bir performans skalası kullanmaktadır. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin Türk örnekleminde güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Temel Okul Becerileri Envanteri-3, TOBE-3, Basic School Skills Inventory-3, Okul Becerileri, Okul Öncesi Eğitim, Okul Becerileri, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Çocuk Değerlendirme.

Yazarlar

Fatma Ülkü Yıldız, Adnan Çağdaş, Gökhan Kayılı

[quads id=5]

Amaç

Temel Okul Becerileri Envanteri-3’ün temel amacı, okul öncesi ve ilkokulun başlangıç aşamasındaki çocukların temel okul becerileri alanındaki yeterliliklerini sistematik olarak değerlendirmektir. Bu değerlendirme, çocukların okula adaptasyon süreçlerini kolaylaştırmak, gelişimsel gerilikleri erken tespit etmek ve bireyselleştirilmiş eğitim programları (BEP) oluşturmak için gerekli temel verileri sağlamaktadır.

Ölçek, özellikle eğitimciler ve psikologlar için tasarlanmış olup, çocukların günlük yaşam sorumluluklarını üstlenme, sınıf kurallarına uyma ve temel matematiksel kavramları anlama gibi kritik alanlarda nerede durduklarını net bir şekilde ortaya koyar. Bu sayede, müdahale stratejileri daha hedef odaklı hale getirilebilir ve öğrenme süreçleri desteklenebilir.

Yapı

TOBE-3, çocukların okul ortamında başarılı olabilmeleri için gerekli olan bilişsel, davranışsal ve sosyal-duygusal yetkinlikleri ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçeğin temel yapıları, üç ana faktör altında toplanmıştır:

• Günlük Yaşam Becerileri: Çocuğun kişisel bakım, sorumluluk alma ve bağımsız hareket etme yeteneklerini kapsar (23 madde).
• Sınıfiçi Davranışlar: Çocuğun yönergelere uyma, dikkatini sürdürme ve sınıf ortamına uygun sosyal davranışlar sergileme kapasitesini değerlendirir (24 madde).
• Matematik: Temel sayı, sıra ve miktar kavramlarını anlama gibi erken dönem matematiksel yetkinlikleri ölçer (20 madde).

Geçerlik

TOBE-3’ün Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal ve içerik geçerliği detaylı olarak incelenmiştir. Yazarlar (Yıldız, Çağdaş ve Kayılı, 2017), orijinal ölçeğin kavramsal yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu doğrulamak için çeşitli istatistiksel analizler kullanmıştır. Makalede sunulan bulgular, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı temel okul becerileri yapısını başarıyla ölçtüğünü desteklemektedir.

Özellikle faktör analizi sonuçları, üç boyutlu yapının kabul edilebilir düzeyde iyi uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bu, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle tutarlı olduğu anlamına gelir. Daha detaylı geçerlik bilgileri, referans verilen akademik makalede mevcuttur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, TOBE-3’ün Türk çocuklarının becerilerini tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ortaya koymuştur. Güvenirlik, genellikle iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Yıldız ve arkadaşları (2017) tarafından yürütülen çalışmada elde edilen iç tutarlılık katsayılarının, alt boyutlar ve toplam ölçek puanı için yüksek ve kabul edilebilir düzeyde olduğu bildirilmiştir.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı temel Okul Becerileri yapısını ölçmede homojen olduğunu kanıtlamaktadır. Bu kapsamlı güvenirlik bilgileri de, makalenin metodoloji kısmında ayrıntılı olarak sunulmuştur.

Faktör Analizi

Temel Okul Becerileri Envanteri-3’ün Türkçe adaptasyonunda, ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) veya açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin üç faktörlü yapısının (Günlük Yaşam Becerileri, Sınıfiçi Davranışlar ve Matematik) Türk kültüründe de geçerli olduğunu göstermiştir.

Faktör yükleri, maddelerin ait oldukları alt boyutlarla güçlü bir ilişki sergilediğini, dolayısıyla her bir alt boyutun kendine özgü bir beceri alanını temsil ettiğini teyit etmiştir. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin kültürel olarak da uygun ve geçerli bir araç olduğunu sağlamlaştırmıştır.

Ölçek

Test Tipi: Uyarlama (Adaptation) / Performansa Dayalı Değerlendirme Envanteri

Format: Gözlem/Performans Temelli Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe, Orijinali İngilizce (Basic School Skills Inventory-3)

Popülasyon Grubu: Okul Öncesi ve İlkokul Çağı Çocukları

Yaş Grubu: Genellikle 3-7 yaş aralığındaki çocuklar (Okul başlangıcı dönemi)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki okul öncesi ve ilkokul birinci sınıf öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öğretmen veya ebeveyn tarafından doldurulan, çocuğun gözlemlenen beceri düzeyini gösteren 4 aşamalı Likert benzeri derecelendirme sistemi kullanılır.

• Derecelendirme:
• 0 = Yapamaz
• 1 = Yapmaya başladı
• 2 = Çoğu zaman Yapar
• 3 = Ustalıkla Yapar

Anahtar Kelimeler

Çocuk Gelişimi, Eğitim Psikolojisi, Akademik Başarı, Performans Değerlendirmesi, Okul Uyum Becerileri, Psikometrik Özellikler.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Makalede belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: Fatma Ülkü Yıldız: [email protected]

Yazışma Adresi: Selçuk Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Konya, Türkiye (Sorumlu Yazarın kurum bilgisi temel alınmıştır).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Kullanım ve telif hakları için sorumlu yazar (Fatma Ülkü Yıldız) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalar için genellikle kaynak gösterilerek kullanılabilir.

Testin Uyarlama Yılı: 2017

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: basic-school-skills-inventory-3-toad.pdf

Referanslar

Yıldız, F.Ü., Çağdaş, A. & Kayılı, G. (2017). Basic School Skills Inventory-3: Validity and reliability study. Journal of Education and Training Studies, 5(7), 28-36. doi:10.11114/jets.v5i7.2485

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: redfame.com

[quads id=5]

Temel Okul Becerileri Envanteri-3 Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Günlük Yaşam Becerileri :23
• Kendi eşyalarının sorumluluğunu üstlenir
• Sınıfiçi Davranışlar:24
• Sınıf Kurallarına uyar
• Matematik:20
• Birinci, ikinci ve üçüncü kavramlarını anlar