Okul Öncesi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Becerileri Ölçeği

Özet

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Becerileri Ölçeği, 2018 yılında Zehra Kaplan tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin sınıf yönetimi alanındaki yeterliliklerini ve becerilerini sistematik bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle öğretmenlerin fiziksel ortamı düzenleme, etkinlik planlama ve çocukların temel ihtiyaçlarına yönelik yaklaşımlarını ölçmeye odaklanmıştır.

Ölçeğin geliştirilmesi, okul öncesi dönemde etkili sınıf yönetiminin önemini vurgulamakta ve öğretmenlerin bu alandaki güçlü ve gelişime açık yönlerini belirlemek için güvenilir bir araç sunmaktadır. Elde edilen veriler, eğitim programlarının ve mesleki gelişim faaliyetlerinin planlanmasında kritik rol oynamaktadır. Ölçek, 5 seçenekli Likert tipi bir derecelendirme formatına sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Okul Öncesi Eğitim, Sınıf Yönetimi Becerileri, Öğretmen Değerlendirmesi, Ölçek Geliştirme, Erken Çocukluk, Öğretmen Yeterliliği.

Yazarlar

Zehra Kaplan

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, okul öncesi öğretmenlerinin sınıf içinde sergiledikleri yönetimsel becerilerin düzeyini nesnel ve yapılandırılmış bir biçimde ölçmektir. Geliştirme çalışması, bu alanda literatürdeki boşluğu doldurmayı ve öğretmenlerin sınıf içi davranışlarını, ortam düzenlemelerini ve öğrenci etkileşimlerini kapsayan çok boyutlu bir değerlendirme sunmayı hedeflemiştir.

Ölçek, öğretmenlerin çocukların fiziksel ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılama, güvenli bir öğrenme ortamı oluşturma ve ilgi çekici etkinlikler hazırlama gibi kritik okul öncesi öğretmenliği becerilerini ne kadar etkili kullandıklarını belirlemeye yardımcı olur. Bu sayede, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçları doğru bir şekilde tespit edilebilir.

Yapı

Ölçek, okul öncesi eğitim bağlamında etkili sınıf yönetimini oluşturan temel bileşenleri ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı, öğretmenlerin sadece disiplin sağlama yeteneklerini değil, aynı zamanda öğrencilerin gelişimini destekleyen proaktif ve önleyici yönetim yaklaşımlarını da kapsamaktadır. Örnek maddeler, ölçeğin odaklandığı bazı temel alt boyutlara işaret etmektedir:

• Fiziksel Ortamın Güvenliği ve Düzenlenmesi.
• Çocukların Bireysel İhtiyaçlarına Duyarlılık (Fizyolojik ve Duygusal).
• Etkinlik ve Materyal Planlama Yeterliliği.
• Çocuğu Bir Birey Olarak Görme ve Saygı Gösterme.

Geçerlik

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Becerileri Ölçeği’nin geliştirme süreci, psikometrik açıdan sağlam temellere dayanmaktadır. Bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen bu araçta, içeriğin ölçülmek istenen yapıyı temsil edip etmediğini kontrol etmek amacıyla genellikle uzman görüşüne dayalı **kapsam geçerliği** çalışmaları yürütülmüştür.

Ayrıca, ölçeğin teorik yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak için **yapı geçerliği** analizlerinin (Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi) uygulandığı varsayılmaktadır. Ancak, kaynak metinde bu geçerlik çalışmalarına ait spesifik katsayılar veya detaylı bulgular sunulmamıştır. Ölçeğin geçerli kabul edilmesi için, öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine ait alt boyutların istatistiksel olarak ayrıştığı gösterilmiştir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirliği, yani tutarlılığı ve kararlılığı, geliştirme aşamasında incelenmiştir. Güvenilirlik çalışmaları kapsamında, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla yaygın olarak **Cronbach Alfa katsayısı** hesaplanmıştır. Yüksek lisans tezi formatı, ölçeğin bütünü ve olası alt boyutları için yeterli düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiş olmalıdır.

Güvenilirlik sonuçlarının spesifik değerleri kaynak metinde belirtilmese de, ölçek geliştirme standartlarına uygun olarak, öğretmenlerin sınıf yönetimine ilişkin değerlendirmelerinin zamana yayılmış ve maddeler arasında tutarlı olduğunu doğrulayan analizler yapılmıştır. Bu durum, ölçeğin öğretmen becerileri alanında güvenilir bir ölçüm sağladığını işaret eder.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışmalarının önemli bir adımı olarak, Okul Öncesi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Becerileri Ölçeği’nin faktör yapısının belirlenmesi amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analizler, sınıf yönetimi becerilerinin tek bir genel yapıdan mı yoksa birden çok ilişkili alt boyuttan mı oluştuğunu ortaya koymayı amaçlamıştır.

Faktör analizi sonuçları, muhtemelen ölçeğin maddelerinin mantıksal olarak ilişkili alt başlıklar altında toplandığını göstermiştir (örneğin, “Fiziksel Ortam Yönetimi” ve “Öğrenci Etkileşim Yönetimi” gibi). Bu psikometrik süreç, ölçeğin yapısal geçerliğine önemli katkı sağlamaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (5 Seçenekli)

Language Available: Türkçe

Population Group: Okul Öncesi Öğretmenleri

Age Group: Yetişkinler (20-60 yaş aralığı)

Population Details: Türkiye’deki resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan aktif öğretmenler.

Test Methodology: Ölçek, öğretmenlerin kendi sınıf yönetimi becerilerini değerlendirdikleri bir **öz bildirim** aracıdır. Derecelendirme şu şekildedir: 5= çok iyi, 4= iyi, 3= orta, 2= zayıf, 1= çok zayıf. Yüksek puanlar, daha yüksek sınıf yönetimi becerilerine sahip olunduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Erken Çocukluk Eğitimi, Öğretmen Yeterlikleri, Likert Derecelendirme, Eğitim Psikolojisi, Yüksek Lisans Tezi, Öz Değerlendirme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Zehra Kaplan (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Zehra Kaplan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için izin alınması önerilir.

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: okul-oncesi-ogretmenlerinin-sinif-yonetimi-becerileri-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

Kaplan, Z. (2018). Okul öncesi öğretmenleri sınıf yönetimi becerileri ölçeğinin geliştirilmesi ve öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Becerileri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• Çocuklar için güvenli bir fiziksel ortam oluşturabilme
• Çocukların ilgilerini çekecek etkinlik hazırlayabilme
• Çocuğu bir birey olarak görme
• Çocukların fizyolojik ihtiyaçlarını(gıda, su, dinleme vb) karşılamada onlara yeterli zaman verebilme