Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri

Özet

Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri (TOAD), öğrencilerin teknolojiyle donatılmış ve başarı odaklı öğrenme ortamlarına yönelik algılarını ölçmek amacıyla uyarlanmış kapsamlı bir araçtır. Bu envanter, öğrenme ortamının 10 farklı boyutunu inceleyen toplam 77 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışmaları Mustafa Çakır tarafından 2011 yılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma, ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu, yüksek iç tutarlılık katsayıları ve anlamlı madde-toplam korelasyonları ile desteklemektedir.

Ölçek, öğrenci-öğrenci uyumu, öğretmen desteği, katılım, işbirliği ve bilgisayar kullanımı gibi kritik boyutları değerlendirerek, modern öğrenme ortamlarının karmaşık yapısını nicel olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Ortamı, Teknoloji, Kazanım Odaklılık, Öğrenci Algısı, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Bilimleri, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Mustafa Çakır

Amaç

Bu envanterin temel amacı, öğrencilerin içinde bulundukları teknoloji-donanımlı öğrenme ortamı hakkındaki algılarını sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, öğrencilerin sınıflarındaki sosyal ilişkileri (uyum, işbirliği), öğretimsel süreçleri (araştırma, görev bilinci) ve teknolojik entegrasyon düzeylerini (bilgisayar kullanımı) nasıl deneyimlediklerini belirlemeye odaklanmıştır.

Elde edilen veriler, eğitimcilerin ve okul yöneticilerinin öğrenme ortamlarını iyileştirmelerine, teknoloji entegrasyon stratejilerini optimize etmelerine ve öğrenci başarısını destekleyen daha kapsayıcı ve katılımcı sınıf ortamları oluşturmalarına yardımcı olmayı hedefler.

Yapı

Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri, öğrenme ortamının algılanan kalitesini ölçen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Ölçek, toplam 77 maddeden oluşan ve aşağıda detayları verilen 10 farklı alt boyutu ölçmektedir. Bu alt boyutlar, öğrenci katılımından teknoloji kullanımına kadar geniş bir spektrumu kapsamaktadır.

Ölçülen yapılar, pedagojik, sosyal ve teknolojik etkileşimleri içermektedir. Özellikle, öğretmen desteği ve sınıf içi demokrasi gibi sosyal yapıların yanı sıra, öğrencilerin kişisel sorumlulukları (Görev Bilinci) ve modern öğrenme yöntemlerini (Araştırma, Bilgisayar Kullanımı) ne ölçüde benimsediklerini değerlendirmektedir.

Geçerlik

Envanterin Türkçe formunun yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla çeşitli analizler yapılmıştır. Elde edilen bulgular, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen toplam yapıyla tutarlı olduğunu göstermektedir.

  • Madde-Toplam Puan Korelasyonları: Ölçek maddelerinin düzeltilmiş madde-toplam puan korelasyonları incelenmiş olup, bu değerlerin 0.33 ile 0.67 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu aralık, maddelerin ilgili oldukları faktörü temsil etme yeteneğinin yüksek olduğunu ve ölçek yapısına önemli katkı sağladığını göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları ve ayırt edicilik gücüne odaklanmıştır. Bu sonuçlar, ölçeğin tutarlı ve güvenilir ölçümler sunduğunu kanıtlamaktadır.

  • İç Tutarlılık (Cronbach Alfa): Faktörlerin Cronbach alfa katsayıları 0.81 ile 0.92 arasında değişmektedir. Bu yüksek alfa değerleri, ölçeğin alt boyutlarının mükemmel düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

  • Ayırt Edicilik Analizi: T testi sonuçları, ölçekten alınan toplam puanlara göre oluşturulan üst %27’lik grup ile alt %27’lik grubun madde ortalamaları arasındaki tüm farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermiştir. Bu sonuç, maddelerin, ölçülen özellik açısından yüksek ve düşük düzeyde olan bireyleri başarıyla ayırt edebildiğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri, 10 farklı alt boyuttan oluşmaktadır. Bu faktör yapısı, ölçeğin çok yönlü öğrenme ortamı algısını derinlemesine incelemesine olanak tanır.

Envanterin adaptasyon çalışması, orijinal ölçekteki faktör yapısının Türkçe formda da korunduğunu veya uygun şekilde revize edildiğini varsaymaktadır. Toplam 77 maddenin 10 farklı faktöre dağılımı, öğrenme ortamının sosyal, pedagojik ve teknolojik bileşenlerinin bağımsız ancak ilişkili yapılar olarak ele alındığını göstermektedir.

Envanter

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Envanteri (Self-Report Inventory)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: Ortaokul ve Lise öğrencileri (Orijinal çalışmanın hedef kitlesine bağlı olarak)

Popülasyon Detayları: Öğrenme ortamı algısını değerlendiren eğitim bilimleri araştırmalarında kullanılır.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği (1= hiçbir zaman – 5= her zaman)

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Desteği, İşbirliği, Öğrenci Uyum, Sınıf İçi Demokrasi, Eğitim Bilimleri, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Teknoloji Entegrasyonu.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Mustafa Çakır

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Marmara Üniversitesi (Çalışmanın yapıldığı döneme ait varsayılan kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal adaptasyon çalışması 2011 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Mustafa Çakır ile iletişime geçilmesi önerilir.

İletişim için kullanılan e-posta adresi: [email protected]

Ölçekle ilgili orijinal makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: kuyeb.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi burada indirilebilir:
PDF simgesi teknoloji-donanimli-ve-kazanim-odakli-ogrenme-ortami-envanteri-toad.pdf

Kaynaklar

  • Çakır, M. (2011). Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanterinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 4(11), 1949-1963.

Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri Maddeleri

Envanter toplam 10 alt boyut ve 77 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme 5’li Likert tipindedir (1= hiçbir zaman – 5= her zaman).

  • Öğrenciler Arası Uyum (7 madde): Sınıfımdaki öğrenciler benim arkadaşlarımdır.

  • Öğretmen Desteği (8 madde): Öğretmen benim duygularımı dikkate alır.

  • Katılım (8 madde): Sınıf tartışmalarında görüşlerimi açıklarım.

  • Araştırma (8 madde): Soruların yanıtlarını araştırma yaparak bulurum.

  • Görev Bilinci (8 madde): Bu derste benden nelerin beklendiğini biliyorum.

  • İşbirliği (8 madde): Bu derste sınıf arkadaşlarım ile birlikte çalışırım.

  • Sınıf içi Demokrasi ve Eşitlik (8 madde): Öğretmen sınıf arkadaşlarıma verdiği desteğin aynısını bana da verir.

  • Farklılaşma (6 madde): Benim kullandığım materyaller arkadaşlarımın kullandıklarından farklıdır.

  • Bilgisayar Kullanımı (8 madde): Ders hakkında bilgi toplamak için bilgisayar kullanırım.

  • Ergen Kültürü (8 madde): Bana yetişkin gibi davranılır.

Cite this article

memjavad (2025). Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/teknoloji-donanimli-ve-kazanim-odakli-ogrenme-ortami-envanteri/

memjavad. "Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/teknoloji-donanimli-ve-kazanim-odakli-ogrenme-ortami-envanteri/.

memjavad. "Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/teknoloji-donanimli-ve-kazanim-odakli-ogrenme-ortami-envanteri/.

memjavad (2025) 'Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/teknoloji-donanimli-ve-kazanim-odakli-ogrenme-ortami-envanteri/.

[1] memjavad, "Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Teknoloji-Donanımlı ve Kazanım-Odaklı Öğrenme Ortamı Envanteri. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF