Taylor Anne-Bebek Bağlanması Ölçeği (ABBÖ)

Özet

Taylor Anne-Bebek Bağlanması Ölçeği (ABBÖ), annelerin bebekleriyle kurdukları duygusal ve psikolojik bağı değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Türkiye’deki kullanımı için S. Songül Yalçın ve arkadaşları tarafından 2014 yılında Türkçe’ye uyarlama ve güvenilirlik çalışması yapılmıştır. Bu uyarlama çalışması, özellikle doğum sonrası dönemde annelik bağlanması kalitesini ölçmeyi hedeflemektedir. Ölçek, 8 maddeden oluşmakta olup, 4’lü Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır. ABBÖ, anne-bebek ilişkisinin erken dönemdeki hassaslığını ve gelişimsel sağlığını değerlendirmede önemli bir araç olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Anne-Bebek Bağlanması, Doğum Sonrası Bağlanma, Taylor Ölçeği, Postnatal Dönem, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Cronbach alfa, Psikolojik Ölçek.

Yazarlar

S. Songül Yalçın, E. Örün, P. Özdemir, B. Mutlu, A. Dursun (Türkçe Uyarlama Yazarları).

Amaç

Taylor Anne-Bebek Bağlanması Ölçeği’nin temel amacı, annelerin bebekleriyle kurdukları erken dönem duygusal bağlanma düzeyini ve kalitesini sistematik olarak ölçmektir. Bu ölçek, özellikle doğum sonrası dönemde annenin bebeğine karşı geliştirdiği sevgi, şefkat ve koruma duygularının yoğunluğunu ve niteliğini belirlemeye yardımcı olur.

Ölçeğin kullanılmasıyla, bağlanma sorunları açısından risk altında olabilecek anneler erken tespit edilebilir, bu da erken müdahale programlarının tasarlanması ve uygulanması için kritik veriler sağlar. Türk anneler üzerinde yapılan uyarlama çalışması, ölçeğin kültürel olarak geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılmasına olanak tanımayı amaçlamıştır.

Yapı

ABBÖ, psikolojideki temel kavramlardan biri olan Anne-Bebek Bağlanması (Maternal-Infant Attachment) yapısını ölçmektedir. Bağlanma, annenin bebeğiyle kurduğu derin, karşılıklı ve kalıcı duygusal bağdır. Bu yapı, genellikle annenin bebeğine karşı duyduğu yakınlık, ilgilenme isteği, fiziksel temas kurma arzusu ve bebeğin ihtiyaçlarına duyarlılık gibi bileşenleri içerir.

Ölçek, annenin bebeğini bir birey olarak algılaması, onunla etkileşim kurma biçimi ve bebeğin duygusal durumlarına verdiği tepkiler gibi anne-bebek ilişkisinin çeşitli boyutlarını değerlendirerek bağlanma kalitesine dair nicel bir veri sunar.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında özgül geçerlik analizlerine (örneğin, yapı geçerliği veya faktör geçerliği) dair detaylı bilgi sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin geçerliğine dolaylı bir destek olarak, Edinburgh Postnatal Depresyon Ölçeği (EPDÖ) ile olan ilişkisi incelenmiştir.

Yapılan analizlerde, ABBÖ puanları ile EPDÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir korelasyon (r=0.31, P<0.01) bulunmuştur. Bu bulgu, bağlanma sorunlarının artan doğum sonrası depresyon semptomları ile ilişkili olduğunu gösteren literatürle uyumlu olup, ölçeğin ölçtüğü yapının beklenen teorik ilişkileri yansıttığına dair destekleyici kanıt sunmaktadır.

Güvenirlik

Taylor Anne-Bebek Bağlanması Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenilirliği, Türkçe uyarlama çalışmasında değerlendirilmiştir. İç güvenilirlik katsayısı, maddelerin aynı yapıyı ne derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Çalışmada elde edilen Cronbach alfa katsayısı 0.71 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, psikometrik standartlara göre ölçeğin iç tutarlılığının “iyi” düzeyde olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, 8 maddenin anne-bebek bağlanması yapısını güvenilir bir şekilde temsil ettiğini ve klinik veya araştırma ortamlarında kullanıma uygun olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Kaynak referansta sunulan kısa özette, ABBÖ’nün faktör yapısı veya faktör analizi sonuçları hakkında detaylı bir bilgiye yer verilmemiştir. Orijinal ölçeğin faktör yapısı tek boyutlu bir yapıyı temsil etmekle birlikte, Türkçe uyarlama çalışmasında bu yapının doğrulanıp doğrulanmadığına dair ek bir açıklama bulunmamaktadır. Ölçeğin 8 madde üzerinden tek bir toplam puan verdiği varsayılmaktadır.

Ölçek

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptation of a previously established scale)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller: İngilizce (Orijinal), Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Anneler (Doğum Sonrası Dönemdeki Kadınlar)

Yaş Grubu: Yetişkin (Doğum yapmış anneler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de doğum sonrası dönemde bulunan anneler üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: 8 maddelik ölçektir. Yanıtlar, 4’lü Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanılarak toplanır (0= çok fazla – 3= hiçbir zaman). Ölçekteki yüksek puanlar genellikle daha güçlü veya daha sağlıklı bağlanmayı ifade ederken, puanlama yönü orijinal ölçeğe göre kontrol edilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Anne-Bebek İlişkisi, Maternal Bağlanma, Postpartum Dönem, Psikometri, Güvenilirlik Analizi, Likert Ölçeği, Bağlanma.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sorumlu Yazar (S. Songül Yalçın) için: [email protected]

Yazışma Adresi: Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı (Uyarlama çalışmasının yapıldığı dönemdeki kurumu).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2014.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için telif hakkı ve izin bilgileri için sorumlu yazar (S. Songül Yalçın) ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kamu sağlığı araştırmalarında kullanım genellikle yazardan izin alınmasını gerektirir.

Kaynaklar

Yalçın, S.S., Örün, E., Özdemir, P., Mutlu, B. ve Dursun, A. (2014). Türk annelerde doğum sonrası bağlanma ölçeklerinin güvenilirliği. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 57, 246-251.

Taylor Anne-Bebek Bağlanması Ölçeği (ABBÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal 8 maddesi bu kaynakta sunulmamıştır. Ölçek, 4’lü Likert derecelendirmesi (0= çok fazla – 3= hiçbir zaman) kullanılarak cevaplanan toplam 8 madde içermektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi, uyarlama çalışmasıyla ilgili ek bilgiler içerebilir. Orijinal PDF’e aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

taylor-anne-bebek-baglanmasi-olcegi-abbo-toad.pdf