Taştan Kişilik Tipleri Ölçeği

Özet

Taştan Kişilik Tipleri Ölçeği (TKÖ), 2019 yılında Kenan Taştan tarafından Enneagram modeline dayalı olarak geliştirilmiş ve geçerliği ile güvenirliği sınanmış bir kişilik tipleri envanteridir. Bu ölçek, bireylerin baskın kişilik özelliklerini ve eğilimlerini Enneagram’ın dokuz temel tipi çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması, ölçeğin yapı geçerliğini ve iç tutarlılığını ortaya koyarak, Türkçe konuşan popülasyonlarda kullanılabilecek psikometrik açıdan sağlam bir araç sunmayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Enneagram, Kişilik Tipleri, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Envanter, Konuralp Tıp Dergisi

Yazarlar

Kenan Taştan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Enneagram kişilik modelini temel alarak, Türkiye popülasyonuna özgü, bilimsel olarak geçerli ve güvenilir bir kişilik tipi envanteri geliştirmektir. Bu envanter, bireylerin kendilerini tanıma süreçlerine katkıda bulunmayı, klinik ve danışmanlık ortamlarında hızlı ve doğru kişilik profillemesi yapmayı amaçlamaktadır.

Geliştirme sürecinde, ölçeğin maddelerinin Enneagram’ın kuramsal yapısıyla ne ölçüde örtüştüğünün belirlenmesi ve elde edilen sonuçların diğer ilgili kişilik ölçümleriyle korelasyonunun incelenmesi hedeflenmiştir.

Yapı

Taştan Kişilik Tipleri Ölçeği, temel olarak Enneagram Kişilik Modelinin dokuz temel tipini ölçmektedir. Bu dokuz tip, bireylerin motivasyonlarını, korkularını ve dünyayı algılama biçimlerini yansıtan farklı davranış ve düşünce kalıplarını temsil eder.

• Tip 1: Mükemmeliyetçi
• Tip 2: Yardımsever
• Tip 3: Başarılı
• Tip 4: Bireyci
• Tip 5: Araştırmacı
• Tip 6: Sadık
• Tip 7: Maceracı
• Tip 8: Meydan Okuyan
• Tip 9: Arabulucu

Ölçek, bu dokuz temel kişilik tipleri arasındaki ayrımı netleştirecek şekilde tasarlanmıştır, böylece katılımcının baskın Enneagram tipini belirlemeye olanak tanır.

Geçerlik

Taştan’ın 2019 tarihli makalesi, ölçeğin geliştirme ve geçerlik çalışmalarını içermektedir. Geçerlik (Validity) çalışmaları genellikle yapı geçerliği (construct validity) ve ayırt edici geçerliği (discriminant validity) kapsamaktadır.

Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösterir. Bu çalışma, muhtemelen, ölçeğin maddelerinin Enneagram’ın dokuz faktörlü yapısına uygun olarak gruplanıp gruplanmadığını değerlendirmek için istatistiksel yöntemleri (örneğin, Faktör Analizi) kullanmıştır. Spesifik geçerlik katsayıları ve yöntem detayları için orijinal makaleye başvurulmalıdır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (Reliability) çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve istikrarını değerlendirir. Güvenirlik genellikle iç tutarlılık (internal consistency) katsayıları, en yaygın olarak Cronbach Alfa katsayısı ile rapor edilir.

Geliştirme makalesinde, ölçeğin alt boyutlarının ve genel ölçeğin kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirtilmelidir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin aynı bireylerden farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle benzer sonuçlar elde etme yeteneğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Taştan Kişilik Tipleri Ölçeği’nin geliştirme sürecinde, ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Faktör Analizi, maddelerin Enneagram’ın dokuz ayrı kişilik tipine karşılık gelen faktörler altında toplanıp toplanmadığını gösterir.

Bu analiz, muhtemelen açımlayıcı (Exploratory Factor Analysis – EFA) ve doğrulayıcı (Confirmatory Factor Analysis – CFA) faktör analizlerini içermiştir. Bu analizlerin sonuçları, ölçeğin dokuz faktörlü yapısının teorik modele uygunluğunu ve verilerle ne kadar uyumlu olduğunu kanıtlamaktadır.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme formatı (Derecelendirme bilgisi kaynakta boş bırakılmış olsa da, kişilik envanterleri genellikle Likert tipi bir derecelendirme kullanır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler ve genel popülasyon

Age Group: Belirtilmemiş, ancak üniversite öğrencileri ve yetişkinler olarak varsayılabilir.

Population Details: Ölçek, Türkçe konuşan popülasyon üzerinde geliştirilmiştir.

Test Methodology: Kişilik envanteri, öz bildirim (self-report) yöntemiyle uygulanır.

Anahtar Kelimeler

Enneagram Modeli, Kişilik Ölçümü, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik Özellikler

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı veya izin gereklilikleri hakkında kesin bilgi için sorumlu yazar Kenan Taştan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarın izni yeterlidir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı bilgileri Dergipark üzerinden erişilebilir durumdadır: dergipark.org.tr.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: tastan-kisilik-tipleri-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Tastan, K. (2019). Development and validation of a Personality Type Inventory based on Enneagram. Konuralp Tıp Dergisi, 11(1), 112-120.

Taştan Kişilik Tipleri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için lütfen Kenan Taştan’ın 2019 tarihli orijinal makalesine başvurunuz.