Spor Kaygı Ölçeği-2

Özet

Spor Kaygı Ölçeği-2 (SKÖ-2), sporcuların performans öncesi ve sırasındaki kaygı düzeylerini ve bu kaygının farklı boyutlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu özel giriş, Karadağ ve Aşçı tarafından 2020 yılında gerçekleştirilen, ölçeğin adölesan sporcular üzerindeki Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını özetlemektedir. Uyarlama çalışması, çok boyutlu kaygı yapısının Türk kültürü ve spor ortamı bağlamında başarıyla değerlendirilebilmesi için güçlü psikometrik kanıtlar sunmayı hedeflemiştir.

Bu ölçek adaptasyonu, özellikle genç sporcuların rekabet baskısı altında deneyimledikleri bilişsel ve somatik kaygı bileşenlerini, özgüven düzeyleriyle birlikte, geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçme imkanı sunmaktadır. Çalışma, Spor Kaygı Ölçeği-2’nin Türkiye’deki spor psikolojisi araştırmaları için önemli bir araç olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Spor Kaygı Ölçeği-2, Adölesan, Kaygı, Spor Psikolojisi, Psikometrik Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Duygu Karadağ, F. Hülya Aşçı

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, adölesan sporcuların rekabetçi spor ortamlarında deneyimledikleri çok boyutlu kaygı düzeylerini bilimsel olarak ölçmektir. SKÖ-2’nin Türkçeye uyarlanması, Türkiye’deki spor bilimleri alanında çalışan araştırmacıların ve uygulayıcıların uluslararası standartlarda bir kaygı ölçüm aracına erişimini sağlamayı hedeflemiştir.

Uyarlama çalışması (Karadağ & Aşçı, 2020), Spor Kaygı Ölçeği-2’nin (SKÖ-2) Türkiye’deki sporcu popülasyonu için kültürel ve dilsel açıdan uygunluğunu saptamayı, ayrıca ölçeğin orijinal yapısının Türkçe formunda da korunduğunu psikometrik yöntemlerle kanıtlamayı amaçlamıştır.

Yapı

SKÖ-2, rekabetçi spor ortamlarında ortaya çıkan kaygıyı tek boyutlu bir olgu yerine, karmaşık ve çok boyutlu bir yapı olarak ele alır. Ölçek, genellikle üç temel alt boyut üzerinden değerlendirme yapar:

• Bilişsel Kaygı: Sporcunun müsabaka öncesi veya sırasında yaşadığı olumsuz düşünceler, endişeler ve konsantrasyon zorlukları.
• Somatik Kaygı: Kaygının neden olduğu fizyolojik tepkiler (örn., kalp çarpıntısı, terleme, mide rahatsızlığı).
• Özgüven/Kaygı Eksikliği: Sporcunun rekabet ortamında başarılı olacağına dair inanç düzeyi (Kaygının tersi olarak yorumlanır).

Geçerlik

Karadağ ve Aşçı tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında yapısal geçerlik kanıtları elde edilmiştir. Bu süreçte, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk adölesan sporcu örnekleminde de tutarlı olup olmadığını test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin kuramsal olarak beklenen üç faktörlü yapısının veri setine iyi bir uyum sağladığını göstermiş, böylece Türkçe formun yapı geçerliği desteklenmiştir. Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili psikolojik yapılarla beklenen yönde ilişkiler kurup kurmadığını incelemek üzere ölçüt bağımlı geçerlik çalışmaları da yürütülmüştür.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayılarının (Cronbach Alfa) hesaplanması yoluyla gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışmasında, SKÖ-2’nin genel olarak ve her bir alt boyutu için yüksek düzeyde iç tutarlılık değerlerine sahip olduğu rapor edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin sporcuların kaygı düzeylerini tutarlı ve güvenilir bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmek üzere birbiriyle uyumlu çalıştığını göstermektedir. Bu, özellikle spor psikolojisi alanında müdahalelerin etkinliğini değerlendirmede kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Spor Kaygı Ölçeği-2’nin Türkçe adaptasyonunda, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk sporcular üzerindeki uygunluğunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin bilişsel kaygı, somatik kaygı ve özgüven olarak ayrılan üçlü faktör yapısının kabul edilebilir uyum indeksleri sergilediğini doğrulamıştır.

Bu analiz, ölçeğin kuramsal temelini güçlendirmiş ve her bir alt boyutun bağımsız olarak kaygı deneyiminin farklı yönlerini ölçtüğünü göstermiştir. Bu ayrım, sporcuların yaşadığı kaygının kaynağını ve doğasını daha spesifik olarak belirlemeye olanak tanır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Likert Scale) (Genellikle 4 veya 5 dereceli)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Sporcular (Athletes)

Age Group: Adölesan (Adolescent)

Population Details: Çeşitli bireysel ve takım sporları ile uğraşan, aktif olarak yarışmalara katılan genç sporcular.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama ölçeği (Self-report questionnaire), müsabaka öncesi veya durumsal kaygı ölçümü için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

SKÖ-2, Sporcu Performansı, Somatik Kaygı, Bilişsel Kaygı, Özgüven, Psikometri, Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut Değil (Not Available)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Duygu Karadağ (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek adaptasyonu ve psikometrik özellikleri 2020 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücret bilgileri için sorumlu yazar Duygu Karadağ ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir. İlgili akademik makaleye erişim linki: toad.halileksi.net

Kaynaklar

Karadağ, D., & Aşçı, F. H. (2020). Adölesan sporcularda çok Boyutlu kaygının değerlendirilmesi: Spor Kaygı Ölçeği-2’nin geçerlik ve güvenirliği. Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi, 12(3), 330-338. doi: 10.5336/sportsci.2020-75226

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: spor-kaygi-olcegi-2-toad.pdf

[quads id=5]

Spor Kaygı Ölçeği-2 Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır ve bu sebeple burada listelenmemiştir.