Matematiğe Yönelik Kaygı Ölçeği

Özet

Matematiğe Yönelik Kaygı Ölçeği, Mahir Biber tarafından 2012 yılında doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, bireylerin matematiksel görevler veya durumlar karşısında hissettikleri gerginlik ve endişe düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle öğrencilerin duyuşsal özelliklerinin probleme dayalı öğrenme sürecindeki matematiksel kazanımlarına etkisini incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek toplam 28 maddeden ve dört ana alt boyuttan oluşmaktadır. Yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Matematiğe yönelik kaygı, matematiksel kaygı, ölçek geliştirme, duyuşsal özellikler, Cronbach Alfa, faktör analizi.

Yazarlar

Mahir BİBER

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin matematik alanına özgü durumlara karşı geliştirdikleri kaygı seviyesini nicel olarak ölçmektir. Bu kaygı, matematik derslerinde aktif katılım, matematiksel problemlerin çözümü veya günlük hayatta matematiksel becerilerin kullanımı sırasında ortaya çıkan gerginliği kapsamaktadır.

Ölçek, yazarın doktora tez çalışmasında, duyuşsal özelliklerin probleme dayalı öğrenme metodunun öğrencilerin matematiksel kazanımları üzerindeki etkisini değerlendirmede kritik bir değişken olarak kullanılmıştır. Böylece eğitim araştırmacılarına, öğrencilerin matematik öğrenimine karşı geliştirdikleri duygusal tepkileri derinlemesine inceleme imkanı sunulmuştur.

Yapı

Matematiğe Yönelik Kaygı Ölçeği, bireyin matematiksel düşünme ve uygulama yeteneklerine ilişkin olumsuz duygusal tepkilerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, kaygıyı tek bir genel skor yerine, matematiksel deneyimin farklı yönlerini kapsayan dört spesifik alt boyut aracılığıyla ele almaktadır. Bu alt boyutlar, kaygının hem akademik hem de pratik bağlamlarda nasıl tezahür ettiğini ortaya koyar.

Ölçek, toplam 28 madde ile matematiksel görevler sırasında hissedilen gerginliği, matematiksel yeteneklere yönelik olumsuz inançları ve günlük yaşamda matematik kullanmaktan kaçınmayı ölçerek, yapı geçerliliği yüksek bir araç sunar.

Geçerlilik

Ölçeğin geçerliliğini test etmek amacıyla kapsamlı psikometrik analizler yapılmıştır. Başta faktör analizi olmak üzere, yapı geçerliliği çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Faktör analizi, ölçeğin teorik olarak öngörülen dört alt boyutu desteklediğini doğrulamıştır.

Geçerlilik katsayısı, güvenilirlik katsayısının kareköküne dayalı teorik üst sınıra göre hesaplanmıştır. Bu hesaplama sonucunda ölçeğin geçerlilik katsayısı oldukça yüksek bir değer olan 0,97 olarak belirlenmiştir. Bu sonuç, Matematiğe Yönelik Kaygı Ölçeği’nin ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenilirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için en yaygın kullanılan yöntem olan Cronbach Alfa güvenilirlik katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı 0,95 olarak bulunmuştur.

0,95 değeri, sosyal bilimler araştırmalarında mükemmel düzeyde bir iç tutarlılığa işaret etmektedir. Bu yüksek katsayı, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmekte ne kadar tutarlı olduğunu gösterir ve ölçekten elde edilen puanların güvenilirliğini sağlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini sağlamlaştırmak amacıyla keşfedici ve/veya doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda ölçeğin yapısı, toplam 28 maddeyi kapsayan dört farklı alt boyutta organize edilmiştir. Bu alt boyutlar, matematik kaygısının farklı yönlerini temsil etmekte ve ölçeğin kapsam geçerliliğini artırmaktadır.

Faktör yapısı, kaygının sadece akademik performansa yönelik olmadığını, aynı zamanda günlük yaşam uygulamaları ve bilişsel süreçleri de etkilediğini göstermektedir. Bu dört alt boyut, ölçeğin matematik kaygısının karmaşık doğasını yakalamada başarılı olduğunu kanıtlamaktadır.

Ölçek

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Bilimleri Öğrencileri (Doktora tezi bağlamında)

Yaş Grubu: Üniversite Düzeyi (Yükseköğretim)

Popülasyon Detayları: Doktora tezi araştırmasına katılan, duyuşsal özelliklerin matematiksel kazanımlarına etkisinin incelendiği öğrenci grubu.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme, kaygı düzeyini yansıtan bir süreklilik üzerindedir (1= Hiç Kaygılanmam – 5= Çok Kaygılanırım).

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Likert tipi, matematik eğitimi, duyuşsal alan, doktora tezi, güvenirlik katsayısı, yapı geçerliliği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez çalışması sırasında), İzmir.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Mahir Biber’in 2012 yılında tamamladığı doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• matematige-yonelik-kaygi-olcegi-toad.pdf
• matematige-yonelik-kaygi-olcegi-toad.pdf
• matematige-yonelik-kaygi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Biber, M. (2012). Duyuşsal özelliklerin probleme dayalı öğrenme sürecinde öğrencilerin matematiksel kazanımlarına etkisi (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Tez çalışmasının orijinal kaynağına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Matematiğe Yönelik Kaygı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek, 4 alt boyut ve 28 maddeden oluşmaktadır:

• Matematiksel Düşünme Yeteneği (8 madde): Bankadan çektiğim kredinin aylık faizini hesaplarken
• Matematiğe Yönelik Olumsuz Tutum (9 madde): Matematik ile ilgili bir mantık sorusuyla karşılaştığımda
• Matematiksel Becerileri Kullanma (8 madde): Matematik derslerinin aktif öğrenme yoluyla işlenmesi durumunda
• Matematiği Günlük Hayatta Kullanma (3 madde): Matematiksel düşünme ile ilgili bir bilimsel çalışmayı okuyarak özetlemem istendiğinde