Spor Bilimlerinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Kariyer Planlama Ölçeği

Özet

Spor Bilimlerinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Kariyer Planlama Ölçeği (KAPÖ), spor bilimleri fakültelerinde veya yüksekokullarında öğrenim gören öğrencilerin kariyer planlama süreçlerini, hedeflerini, bu hedeflere ulaşma inançlarını ve mesleki farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin kariyer gelişimine yönelik tutumlarını ve bu süreçte karşılaştıkları zorlukları değerlendirerek, ilgili eğitim kurumlarına ve danışmanlara yol göstermeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirme çalışması, 2020 yılında uluslararası akademik bir dergide yayımlanmıştır ve geçerlik ile güvenirlik analizleri yapılarak bilimsel standartlara uygunluğu gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kariyer Planlama, Spor Bilimleri, Mesleki Gelişim, Üniversite Öğrencileri, Psikometri, Spor Eğitimi

Yazarlar

Yavuz Eroğlu, S., Eroğlu, E.

Amaç

Spor Bilimlerinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Kariyer Planlama Ölçeği’nin temel amacı, spor bilimleri alanında eğitim gören üniversite öğrencilerinin kariyer planlamasına yönelik yeterliliklerini, motivasyonlarını ve mesleki gelecek beklentilerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, öğrencilerin kariyer hedeflerini belirleme, mesleki ilerleme olanaklarını tanıma ve bu hedeflere ulaşmak için gerekli adımları atma konusundaki hazırlık düzeylerini ölçmeyi hedefler.

Ölçek, öğrencilerin kariyer planlama sürecine ne kadar aktif katıldığını, okul olanaklarını ne ölçüde kullandığını ve mesleğin geleceği hakkındaki bilgi düzeylerini ortaya koyarak, eğitim programlarının ve kariyer danışmanlığı hizmetlerinin öğrencilerin ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Yapı (Konstrukt)

Ölçek, kariyer planlama kavramını çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır. Bu yapı, öğrencilerin kariyer hedeflerine yönelik içsel motivasyonlarını, dışsal faktörlere (eğitim olanakları, meslek bilgisi) dair farkındalıklarını ve kariyer engellerini aşma konusundaki inançlarını kapsamaktadır. Ölçek maddeleri, öğrencilerin gelecekteki iş yaşamlarına yönelik beklentilerini, kişisel becerilerinin (örneğin, sportif beceriler) kariyer yörüngesindeki rolünü ve proaktif davranışlarını ölçmeye odaklanmıştır.

Ölçülen temel psikolojik yapı, bireyin gelecekteki mesleki başarısını güvence altına almak için bilinçli olarak attığı adımlar ve bu adımlara yönelik inançlar bütünü olan kariyer planlama davranışıdır. Bu davranış, sadece bir hedef belirlemekten ziyade, hedeflere ulaşmak için kaynakları (okul, seminerler, kurslar) kullanma ve engellerle başa çıkma becerisini de içermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı kariyer planlama yapısını ölçüp ölçmediğini belirlemek üzere gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışmasında (Yavuz Eroğlu & Eroğlu, 2020), yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin teorik beklentilerle uyumlu alt boyutlar altında toplandığını göstermiştir.

Yapılan geçerlik analizleri, ölçeğin spor bilimleri öğrencileri bağlamında kariyer planlama davranışlarını ölçme konusunda uygun ve yeterli bir araç olduğunu desteklemektedir. Tam ve detaylı geçerlik bilgileri, kaynakçada belirtilen akademik yayında (International Journal of Progressive Education) mevcuttur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçeğin zamana ve farklı uygulamalara karşı tutarlılığını ve içsel bütünlüğünü değerlendirmek üzere yapılmıştır. Genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplamaları bu çalışmalarda merkezi bir rol oynamaktadır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Geliştirme makalesinde sunulan güvenirlik sonuçları, ölçeğin spor bilimleri öğrencilerinin kariyer planlama düzeylerini ölçmek için yeterli düzeyde istikrarlı ve güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır. Detaylı istatistiksel sonuçlar, orijinal referans makalesinde incelenebilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve dolayısıyla kariyer planlama yapısının hangi bileşenlerden oluştuğunu ortaya koymaktadır.

Genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde havuzu azaltılır ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen yapının örneklem verileriyle uyumu test edilir. Bu çalışmalar, ölçeğin kuramsal temellerine uygun, çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ve spor bilimleri öğrencileri için spesifik kariyer planlama faktörlerini ölçtüğünü göstermiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Öz Bildirim Formu)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik Dönemi (Üniversite Çağı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin Spor Bilimleri Fakülteleri veya Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Yüksekokullarında öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme ile uygulanmaktadır. Yanıt seçenekleri şu şekildedir: 1=Tamamen Katılıyorum, 2=Katılıyorum, 3=Kararsızım, 4=Katılmıyorum, 5=Hiç Katılmıyorum.

Anahtar Kelimeler

Kariyer Planlama, Geçerlik, Güvenirlik, Spor Bilimleri, Üniversite Eğitimi, Mesleki Hedefler, Likert Tipi Ölçek

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Sultan YAVUZ EROĞLU

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, akademik bir geliştirme çalışmasının ürünüdür ve telif hakları yazarlara aittir. Ölçeği bilimsel araştırmalarda kullanmak isteyenlerin sorumlu yazar ile iletişime geçmesi önerilir.

Test Yılı: 2020 (Yayımlanma Yılı)

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: spor-bilimlerinde-ogrenim-goren-ogrencilerin-kariyer-planlama-olcegi-gecerlik-ve-guvenirlik.pdf

Kaynaklar

Yavuz Eroğlu, S., Eroğlu, E. (2020). Career Planning Scale of Students studied in sports Ssciences (CPS): Validity and reliability Study. International Journal of Progressive Education, 16 (3), 123-131.

Spor Bilimlerinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Kariyer Planlama Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde ve içeriklerinde korunmuştur.

• 2-okuduğum bölüm kariyerimi planlama ve geliştirmemde olanak sağlıyor ve hedefime ulaşmamı sağlıyor
• 3-seçtiğim pozisyon kariyer planımı yapmamı sağladı
• 4- İleride çalışacağım kurumda farklılıklar yaratmak ve dinamik olmak isterim
• 12- çalışacağım yerin pozitif ve negatif yönlerini araştırdım biliyorum.
• 14- Sportif becerilerim kariyer planlaması yapmamda yol gösterici olmaktadır.
• 16-mesleğimin ilerleme olanaklarını biliyorum
• 15-seçtiğim mesleğin geleceği hakkında bilgi sahibiyim
• 30-kariyerimi düşünmek bana ilham veriyor
• 29-kariyerime ulaşmamda önüme çıkacak her türlü engeli aşacağıma inanıyorum
• 27-mesleğimde başarılı olabilmem için kariyer planlamasının önemli olduğunu biliyorum
• 25-okuldaki olanaklar kariyer planlamamı gerçekleştirmek için yeterlidir
• 24-kariyerim için seminer, kurs ve sempozyumlara katılıyorum