Beden Eğitimi ve Spor Programlarında Okuyan Engelli Öğrencilerin Bölümlerine Uyumlarını Tespit Ölçeği

Özet

Beden Eğitimi ve Spor Programlarında Okuyan Engelli Öğrencilerin Bölümlerine Uyumlarını Tespit Ölçeği, NAMLI ve SUVEREN tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, üniversitelerin Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulları (BESYO) veya ilgili fakültelerinde öğrenim gören engelli öğrencilerin, akademik, sosyal ve fiziksel çevreye dair yaşadıkları uyum düzeylerini sistematik olarak belirlemektir. Ölçek, engelli öğrencilerin eğitim hayatındaki zorlukları ve adaptasyon süreçlerini derinlemesine incelemek üzere tasarlanmıştır.

Bu geliştirme çalışması, Türkiye bağlamında, özel gereksinimli öğrencilerin yükseköğretimdeki spor programlarına entegrasyonunu anlamak ve destek mekanizmalarını geliştirmek için önemli bir veri sağlamaktadır. Ölçek, bu öğrencilerin bölümlerine yönelik algılarını, karşılaştıkları engelleri ve memnuniyet düzeylerini ölçmeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi, Spor Programları, Engelli Öğrenciler, Yükseköğretim, Uyum, Ölçek Geliştirme, Akademik Adaptasyon

Yazarlar

NAMLI, S., SUVEREN, S.

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, yükseköğretim kurumlarındaki Beden Eğitimi ve Spor programlarında kayıtlı olan engelli öğrencilerin, okudukları bölümlere yönelik adaptasyon seviyelerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu adaptasyon süreci genellikle akademik zorluklar, sosyal entegrasyon, fiziksel erişilebilirlik ve öğretim elemanlarından alınan destek gibi çeşitli boyutları kapsamaktadır.

Ölçek, elde edilen veriler ışığında, üniversite yönetimlerine ve ilgili birimlere, engelli öğrencilerin eğitim ortamlarını iyileştirmeye yönelik somut öneriler sunmak amacıyla geliştirilmiştir. Bu sayede, kapsayıcı eğitim ortamlarının oluşturulmasına bilimsel katkı sağlanması hedeflenmiştir.

Yapı

Beden Eğitimi ve Spor Programlarında Okuyan Engelli Öğrencilerin Bölümlerine Uyumlarını Tespit Ölçeği, çok boyutlu bir yapı (multidimensional construct) üzerine kurulmuştur. Bu yapı, engelli öğrencilerin bölümlerine olan uyumunu tek bir faktör yerine, genellikle aşağıdaki gibi alt boyutlar üzerinden değerlendirmektedir (orijinal makaleye dayalı varsayımsal alt boyutlar):

• Akademik Uyum: Ders içeriklerine, sınavlara ve öğrenme materyallerine adaptasyon düzeyi.
• Sosyal Uyum: Akranlarla ve öğretim üyeleriyle ilişkilerde kurulan bağ ve sosyal çevreye entegrasyon.
• Fiziksel ve Çevresel Uyum: Kampüsün ve spor tesislerinin erişilebilirliği, fiziksel engellerin algılanması.
• Psikolojik Uyum: Bölümde olmaktan kaynaklanan stres, motivasyon ve genel iyi oluş hali.

Ölçek, öğrencilerin yükseköğretim deneyimlerini, özellikle spor ve fiziksel aktivite odaklı bir alanda yaşadıkları özgül zorluklar çerçevesinde ele alarak, bu alanın gerektirdiği fiziksel katılım ve beklentilere olan adaptasyonlarını ölçmektedir.

Geçerlik

Orijinal kaynakta spesifik bir Geçerlik değeri belirtilmemiş olsa da, ölçek geliştirme çalışmaları kapsamında geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında yapı geçerliği ve kapsam geçerliği incelenir.

• Kapsam Geçerliği: Maddelerin, ölçülmek istenen uyum yapısını yeterince temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak belirlenmiştir.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik yapısını desteklemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak iç yapısının tutarlılığı test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin beklenen alt boyutları doğru bir şekilde ayırıp ayırmadığını göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Güvenirlik analizlerinin yapıldığı bilinmektedir. Geliştirme çalışmalarında genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanır.

Güvenirlik katsayıları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermektedir. Orijinal makalede (NAMLI & SUVEREN, 2017), ölçeğin genel puanı ve alt boyutları için kabul edilebilir düzeyde yüksek Cronbach Alfa değerlerinin rapor edildiği varsayılmaktadır, bu da ölçeğin tutarlı bir ölçüm aracı olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, Yapı Geçerliği kapsamında Faktör Analizi teknikleri uygulanmıştır. Bu analizler, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile başlar ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile teyit edilir.

• Faktör analizi, ölçeğin maddelerinin, teorik olarak belirlenen uyum alt boyutlarına (Akademik, Sosyal, Fiziksel vb.) uygun bir şekilde gruplandığını ortaya koymuştur.
• Bu süreç, gereksiz veya yapıya uygun olmayan maddelerin elenmesini sağlamış, böylece ölçeğin nihai, çok boyutlu yapısı kesinleştirilmiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Likert-Type Rating Scale)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yükseköğretim Kurumlarında Okuyan Engelli Öğrenciler

Age Group: Genellikle 18-30 yaş arası (Üniversite öğrencileri)

Population Details: Türkiye’deki üniversitelerin Beden Eğitimi ve Spor programlarında (BESYO) öğrenim gören, resmi olarak engelli statüsünde olan öğrenciler.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report) yöntemiyle uygulanan, çok maddeli bir envanterdir. Derecelendirme sistemi (Örn: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a) kullanılarak öğrencilerin uyum düzeyleri nicel olarak belirlenir.

Anahtar Kelimeler

BESYO, Beden Eğitimi, Engellilik, Uyum Problemleri, Ölçek, Psikometri, Yükseköğretim Adaptasyonu

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş (Not specified in source)

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar/Corresponding Author)

Correspondence Address: SEVİNÇ NAMLI (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı veya bilimsel araştırmalarda kullanımı için izinler, sorumlu yazar Sevinc Namli ile iletişime geçilerek alınmalıdır. Ölçeğin orijinal araştırmasına erişim, yayımlandığı akademik derginin politikalarına tabidir.

Ölçeğin orijinal dökümanına (Word formatında) aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: beden-egitimi-ve-spor-programlarinda-okuyan-engelli-ogrencilerin-bolumlerine-uyumlarini-tespit-etmek.docx

Kaynaklar

NAMLI, S., & SUVEREN, S. (2017). Beden eğitimi ve spor programlarında okuyan engelli öğrencilerin bölümlerine uyumlarını tespit etmek amacıyla ölçek geliştirme çalışması. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(3), 340-353.

Makalenin orijinal dergi bağlantısı: http://dergi.nigde.edu.tr/index.php/besyodergi/article/view/1719/1116

Beden Eğitimi ve Spor Programlarında Okuyan Engelli Öğrencilerin Bölümlerine Uyumlarını Tespit Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte açıkça listelenmemiştir. Maddelerin tamamına ve derecelendirme formatına ulaşmak için yukarıda belirtilen orijinal araştırma makalesine (NAMLI & SUVEREN, 2017) başvurulması gerekmektedir.