Table of Contents
Özet
Spor Bilimleri Öğrencilerinin İş Bulma Kaygısı Ölçeği, Murat Aslan ve Sinan Uğraş tarafından 2021 yılında geliştirilmiş, spor bilimleri alanında yükseköğrenim gören öğrencilerin mezuniyet sonrası iş bulma süreçlerine yönelik yaşadıkları özel kaygı düzeylerini ölçmeye yarayan psikometrik bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin kariyer beklentileri ile mevcut istihdam piyasası gerçekleri arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan iş bulma kaygısı yapısını sistematik olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, akademik literatürde yer alan ve bu alana özgü mesleki kaygıyı nicel olarak belirleyen güvenilir ve geçerli bir araç sunmayı hedeflemiştir.
Geliştirme süreci, kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermektedir. Bu analizler, ölçeğin spor bilimleri öğrencilerinin kaygı deneyimlerinin bilişsel ve duygusal boyutlarını doğru bir şekilde yansıttığını göstermiştir. Ölçek, eğitim kurumlarının öğrencilere yönelik kariyer danışmanlığı ve rehberlik hizmetlerini optimize etmesine yardımcı olacak önemli veriler sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Spor Bilimleri, Öğrenci Kaygısı, İş Bulma Kaygısı, Mesleki Kaygı, Ölçek Geliştirme, Psikometri.
Yazarlar
Murat Aslan, Sinan Uğraş.
Amaç
Ölçeğin temel amacı, üniversitelerin Spor Bilimleri Fakülteleri ve Yüksekokullarında okuyan öğrencilerin, mezuniyet sonrası iş piyasasına girişle ilgili duydukları endişe ve belirsizlik algılarını ölçmektir. Bu özel amaç, öğrencilerin istihdam beklentileri, mesleki yeterlilik algıları ve işsizlik korkusu gibi faktörlerin yarattığı stres düzeyini belirlemeyi içerir.
Bu ölçek, araştırmacılara spor bilimleri alanındaki genç profesyonellerin karşılaştığı psikososyal zorlukları incelemek için standartlaştırılmış, bilimsel bir ölçüm aracı sunarken; eğitimcilerin ve karar vericilerin de müfredatlarını ve kariyer destek programlarını bu kaygı kaynaklarını hafifletecek şekilde düzenlemelerine olanak tanır.
Yapı
Ölçek, genel olarak kariyer kaygısı çatısı altında ele alınan, ancak spor bilimleri sektörüne özgü iş bulma zorluklarına odaklanan çok boyutlu bir psikolojik yapıyı ölçer. Bu yapı, öğrencilerin gelecekteki iş güvencesizliğine yönelik algılarını ve bu algıların neden olduğu psikolojik gerilimi kapsar. Tipik olarak, ölçekte yer alan faktörler şunları içerebilir:
- İş Piyasası Belirsizliği: Spor sektöründeki iş olanaklarının sınırlı veya güvencesiz olduğu algısı.
- Mesleki Yeterlilik Kaygısı: Öğrencinin kendini mesleki açıdan yetersiz hissetmesi ve rekabet edememe korkusu.
- Atanma/İşe Giriş Kaygısı: Özellikle kamu sektöründeki kadrolu işlere atanma süreçlerinin zorluğundan kaynaklanan endişe.
Bu yapı, Faktör Analizi teknikleri kullanılarak empirik verilerle desteklenmiştir.
Geçerlik
Spor Bilimleri Öğrencilerinin İş Bulma Kaygısı Ölçeği’nin geliştirme çalışmasında, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlamak için kapsamlı geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Öncelikle, ilgili alandaki uzman görüşlerine başvurularak İçerik Geçerliği sağlanmıştır. Bu süreçte, maddelerin amaca uygunluğu ve temsil gücü değerlendirilmiştir.
Ölçeğin Yapı Geçerliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. AFA, ölçeğin boyutlu yapısını ortaya çıkarırken, DFA ise bu yapının örneklemden bağımsız olarak doğrulanabilirliğini ve kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik temellerini sağlamlaştırmıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenilirliği, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla incelenmiştir. Güvenirlik analizlerinin temel göstergesi, ölçeğin iç tutarlılığını hesaplayan Cronbach Alfa katsayısıdır. Geliştirme çalışmasında elde edilen yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek bir uyum sergilediğini ve ölçeğin iç tutarlılığının yeterli düzeyde olduğunu göstermiştir.
Ayrıca, ölçeğin alt faktörleri için de güvenirlik katsayıları ayrı ayrı raporlanmıştır. Yüksek güvenirlik, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar vereceği anlamına gelmektedir, bu da ölçeğin akademik araştırmalarda kullanımını desteklemektedir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme sürecinde, veri yapısının çok boyutlu doğasını ortaya çıkarmak için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin spor bilimleri öğrencilerinin iş bulma kaygısını temsil eden birkaç temel alt faktörden oluştuğunu göstermiştir. Bu faktörler, orijinal makalede detaylı olarak belirtilmiştir ve toplam varyansın önemli bir kısmını açıklamaktadır.
AFA’yı takiben, faktör yapısının sağlamlığını ve genellenebilirliğini kontrol etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA, belirlenen faktör modelinin veri setine iyi bir uyum sağladığını gösteren istatistiksel uyum indeksleri (örneğin, Ki-kare/serbestlik derecesi oranı, CFI, TLI) ile desteklenmiştir. Bu analizler, ölçeğin yapı geçerliğinin güçlü bir kanıtını sunmaktadır.
Araç Bilgileri
Test Türü: Geliştirme tipi, öz bildirim psikometrik envanter.
Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert Ölçeği formatı kullanılmıştır (Örnek: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a doğru derecelendirme).
Mevcut Diller: Türkçe.
Popülasyon Grubu: Üniversitelerin Spor Bilimleri Fakültelerinde/Yüksekokullarında öğrenim gören lisans öğrencileri.
Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri üniversite öğrencisi popülasyonu.
Popülasyon Detayları: Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği, Antrenörlük Eğitimi, Spor Yöneticiliği gibi lisans programlarının farklı sınıflarındaki öğrenciler.
Test Metodolojisi: Nicel araştırma yöntemleri çerçevesinde, anket veya ölçek formları kullanılarak toplanan verilerle uygulanır.
Anahtar Kelimeler
Spor Eğitimi, Kariyer Kaygısı, İstihdam Stresi, Ölçek Geliştirme, Psikoloji, Güvenilirlik, Geçerlik.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal makalede belirtilmemiştir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sinan Uğraş ([email protected]).
Yazışma Adresi: Ayrıntılı kurumsal yazışma adresi için orijinal yayın incelenmelidir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2021 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve ticari olmayan araştırmalarda kullanımı genellikle kaynak gösterilmesi şartıyla mümkündür. Kullanım izni ve detaylı bilgi için sorumlu yazar Sinan Uğraş ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir.
Ölçeğin orijinal makalesi ve ek dokümanları mevcuttur. Orijinal makale PDF bağlantısı: ijoeec.com.
Ölçeğin orijinal PDF dokümanı indirilebilir: spor-bilimleri-ogrencilerinin-is-bulma-kaygisi-olcegi-toad.pdf.
Kaynakça
Aslan, M. & Uğraş, S. (2021). Validity and Reliability Study of the Sports Sciences Students’ Job Finding Anxiety Scale. International Journal of Eurasian Education and Culture, 6(13), 1143-1170. doi: http://dx.doi.org/10.35826/ijoecc.366
Spor Bilimleri Öğrencilerinin İş Bulma Kaygısı Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddelerinin tam listesi, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Ölçek maddelerini elde etmek için lütfen orijinal makaleye başvurunuz veya sorumlu yazar ile iletişime geçiniz.
Cite this article
memjavad (2025). Spor Bilimleri Öğrencilerinin İş Bulma Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/spor-bilimleri-ogrencilerinin-is-bulma-kaygisi-olcegi/
memjavad. "Spor Bilimleri Öğrencilerinin İş Bulma Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 16 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/spor-bilimleri-ogrencilerinin-is-bulma-kaygisi-olcegi/.
memjavad. "Spor Bilimleri Öğrencilerinin İş Bulma Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/spor-bilimleri-ogrencilerinin-is-bulma-kaygisi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Spor Bilimleri Öğrencilerinin İş Bulma Kaygısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/spor-bilimleri-ogrencilerinin-is-bulma-kaygisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Spor Bilimleri Öğrencilerinin İş Bulma Kaygısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Spor Bilimleri Öğrencilerinin İş Bulma Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.