Sosyal Yenilikçilik Ölçeği

Özet

Sosyal Yenilikçilik Ölçeği, bireylerin sosyal yenilikçilik eğilimlerini ve motivasyonlarını ölçmek amacıyla 2014 yılında Duygu Seçkin Halaç, Halit Eren ve Çiğdem Bulut tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, sosyal fayda yaratma, toplumsal yaşam kalitesini artırma ve maddi çıkar gözetmeksizin topluma katkıda bulunma gibi davranışsal niyetleri değerlendirir. Ölçek geliştirme çalışması sonucunda 8 maddeden oluşan ve güçlü bir iç tutarlılığa sahip tek boyutlu bir yapı elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Yenilikçilik, Sosyal İnovasyon, Psikometrik Ölçek, Geliştirme Çalışması, Faktör Analizi, Toplumsal Fayda, Altruizm.

Yazarlar

Duygu Seçkin Halaç, Halit Eren, Çiğdem Bulut.

[quads id=5]

Amaç

Sosyal Yenilikçilik Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin sosyal problemlere yenilikçi çözümler üretme ve toplumun genel refahını artırmaya yönelik yeni ürün veya hizmetler geliştirme konusundaki eğilimlerini ve yetkinliklerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle sosyal girişimcilik ve toplumsal sorumluluk alanlarındaki motivasyonu belirlemek için tasarlanmıştır.

Ölçek, akademik çalışmalarda sosyal yenilikçilik potansiyelini nicel olarak değerlendirmek ve bu yapının diğer psikolojik veya örgütsel değişkenlerle ilişkilerini incelemek için kullanılmak üzere geliştirilmiştir.

Yapı

Ölçek, Sosyal Yenilikçilik yapılarını ölçmektedir. Sosyal Yenilikçilik, sosyal ihtiyaçları karşılamayı amaçlayan ve genellikle kar amacı gütmeyen veya kardan çok toplumsal etkiyi önceliklendiren yeni fikirlerin, ürünlerin, hizmetlerin ve modellerin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması olarak tanımlanır.

Ölçek, bireylerin topluma faydalı olma arayışını, yaratıcı problem çözme becerilerini ve maddi beklentilerden bağımsız olarak çevreye katkı sağlama isteğini yansıtan bilişsel ve davranışsal niyetleri kapsar. Ölçeğin tek boyutlu yapısı, bu eğilimin tek bir temel psikolojik boyut altında toplandığını göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin kavramsal olarak temsil ettiği sosyal yenilikçilik yapısını ampirik olarak doğrulayan, 8 maddeden oluşan tek boyutlu bir yapı elde edilmiştir.

Bu tek faktörlü yapı, toplam varyansın %51.382’sini açıklamaktadır. Açıklanan varyans oranının %50’nin üzerinde olması, elde edilen faktörün yapıyı temsil etme gücünün yüksek olduğunu ve ölçeğin yapısal geçerliğini desteklediğini göstermektedir.

Güvenirlik

Sosyal Yenilikçilik Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Güvenirlik analizi sonucunda, Cronbach Alfa değeri 0.858 olarak hesaplanmıştır.

0.858 değeri, psikometrik standartlara göre mükemmel düzeyde bir iç tutarlılığa işaret etmektedir. Bu sonuç, ölçekteki 8 maddenin tutarlı bir şekilde aynı temel yapıyı ölçtüğünü ve ölçeğin tekrarlanan uygulamalarda benzer sonuçlar verme kapasitesine sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde uygulanan Faktör Analizi, ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu analiz, Sosyal Yenilikçilik kavramının ölçülen örneklemde tek bir temel faktör olarak algılandığını doğrulamıştır.

Faktör yükleri ve madde-toplam korelasyonları incelenerek ölçeğe son şekli verilmiş ve 8 maddelik nihai yapı belirlenmiştir. Bu tek faktör, ölçek maddeleri arasındaki yüksek korelasyonu ve yapısal bütünlüğü yansıtmaktadır. Toplam varyansın %51.382’sinin açıklanması, ölçeğin yapısal yeterliliğini pekiştirmektedir.

Ölçme Aracı

Test Tipi: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Bireyin kendi beyanına dayalı, Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe.

Population Group: Yetişkinler, özellikle sosyal ve ekonomik alanlarda faaliyet gösteren bireyler veya üniversite öğrencileri.

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle üniversite çağı ve üstü).

Population Details: Belirtilmemiştir.

Test Methodology: Ölçek, 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır (1=kesinlikle katılmıyorum, 2=katılmıyorum, 3=kararsızım, 4=katılıyorum ve 5=kesinlikle katılıyorum). Yüksek puanlar, yüksek sosyal yenilikçilik eğilimini gösterir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Yenilikçilik, İç Tutarlılık, Duygu Seçkin Halaç, Tek Boyutlu Yapı, Likert Ölçeği, Toplumsal Etki, Girişimcilik.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Duygu Seçkin Halaç ([email protected]).

Correspondence Address: Duygu Seçkin Halaç.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2014 yılında yayınlanmıştır. Kullanım izinleri ve detaylı bilgi için sorumlu yazar Duygu Seçkin Halaç ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçek genellikle akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için erişilebilir durumdadır.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: sosyal-yenilikcilik-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

• Seçkin Halaç, D., Eren, H., & Bulut, Ç. (2014). Sosyal yenilikçilik: Bir ölçek geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(1), 165-190.

[quads id=5]

Sosyal Yenilikçilik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek tek boyutlu 8 maddeden oluşur. Derecelendirme 5’li Likert formatındadır. Aşağıda örnek maddeler verilmiştir:

• Madde 1: Toplumun yaşam kalitesini arttırmak için sosyal içerikli yeni ürünler ve hizmetler geliştirmek isterim.
• Madde 8: Herhangi bir maddi çıkar beklemeden çevremdekilere faydalı olmak isterim.