Okul Sosyal Davranış Ölçekleri (A Formu: Sosyal Yeterlilik)

Özet

Okul Sosyal Davranış Ölçekleri (OSDÖ) A Formu: Sosyal Yeterlilik, öğrencilerin okul ortamındaki sosyal yeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlama çalışması yapılmış bir psikolojik değerlendirme aracıdır. Ölçek, öğrencilerin kişiler arası ilişkiler, öz denetim becerileri ve akademik yeterlilikleri gibi kritik alanlardaki olumlu davranışlarını değerlendirmek için tasarlanmıştır. Bu araç, eğitim bilimleri ve psikoloji alanındaki araştırmacılar ve uygulayıcılar için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Ölçeğin adaptasyonu Müge Yukay-Yüksel tarafından 2009 yılında gerçekleştirilmiş olup, toplam 32 maddeden ve üç ana alt boyuttan oluşmaktadır. Kullanılan derecelendirme formatı 5’li Likert tipindedir, bu da katılımcıların veya gözlemcilerin verilen ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmelerini sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Yeterlilik, Okul Davranışları, Sosyal Beceriler, Öz Denetim, Akademik Beceriler, Ölçek Uyarlama, Likert Ölçeği, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Müge Yukay-Yüksel

Amaç

Okul Sosyal Davranış Ölçekleri (A Formu: Sosyal Yeterlilik), öğrencilerin okul ortamında sergiledikleri olumlu sosyal davranışları ve yeterlilikleri sistematik bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Temel amacı, öğretmenlerin veya araştırmacıların, öğrencilerin sosyal ve duygusal gelişim alanlarında güçlü ve zayıf yönlerini belirlemelerine yardımcı olmaktır.

Bu ölçek, özellikle öğrencilerin akranlarıyla etkileşim kurma, duygularını yönetme ve akademik görevlerini yerine getirme becerilerini ölçerek, erken müdahale programlarının planlanması ve sosyal-duygusal öğrenme (SDÖ) çalışmalarının etkinliğinin değerlendirilmesi için sağlam bir temel sunar.

Yapı

Ölçek, akademik literatürde çok boyutlu bir yapı olarak kabul edilen Sosyal Yeterlilik kavramını ölçmektedir. Bu yapı, sadece kişiler arası ilişkilerdeki başarıyı değil, aynı zamanda bireyin kendini yönetme ve akademik bağlamda başarılı olma yeteneğini de kapsamaktadır.

Ölçek, adaptasyon çalışması sonucunda belirlenen ve toplam 32 maddeyi içeren üç temel alt boyuttan oluşmaktadır: Kişiler Arası İlişkiler, Öz Denetim Becerisi ve Akademik Beceriler. Bu alt boyutlar, öğrencinin sosyal ortamda işlevselliğini bütüncül bir bakış açısıyla ele almaktadır.

Geçerlik

Kaynak referansta doğrudan geçerlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, uyarlama çalışmalarında ölçeğin orijinal yapısının Türkçe kültürü ve diline uygunluğunu kanıtlamak amacıyla çeşitli geçerlik analizlerinin yapılması beklenir.

Ölçeğin yapı geçerliği, faktör analizi sonuçları ile desteklenmiştir, zira ölçek maddeleri teorik olarak beklenen üç alt boyutta gruplanmıştır. Detaylı istatistiksel geçerlik kanıtları (örneğin, örtüşen geçerlik, ayırıcı geçerlik) için Yukay-Yüksel (2009) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak referansta güvenirlik katsayılarına dair doğrudan bir bilgi yer almamaktadır. Ancak, ölçek uyarlama sürecinde, Türkçe formun iç tutarlılığını (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirliğini belirlemek için çalışmalar yapılmıştır.

Yüksek güvenirlik değerleri, Okul Sosyal Davranış Ölçeklerinin (OSDÖ) tutarlı ölçümler sağladığını ve farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar elde edildiğini gösterir. Spesifik güvenirlik sonuçları için yine uyarlama makalesinin incelenmesi zorunludur.

Faktör Analizi

Okul Sosyal Davranış Ölçeklerinin adaptasyon çalışması sırasında yapılan faktör analizi, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ortaya koymuştur. Analiz sonuçları, ölçeğin 32 maddesinin teorik olarak beklenen üç alt boyuta ayrıldığını doğrulamıştır.

• Kişiler Arası İlişkiler (14 madde)
• Öz Denetim Becerisi (10 madde)
• Akademik Beceriler (8 madde)

Bu faktör yapısı, ölçeğin öğrencilerin sosyal yeterliliğini çok yönlü olarak değerlendirmede psikometrik açıdan sağlam bir temel üzerine inşa edildiğini göstermektedir.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: 32 maddeden oluşan, 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Okul çağındaki çocuklar ve ergenler (Öğrenciler).

Yaş Grubu: Eğitim kademelerine uygun (Detaylı yaş aralığı makaleden teyit edilmelidir).

Popülasyon Detayları: Türk eğitim sistemindeki öğrenciler üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Öğretmenler veya diğer ilgili profesyoneller tarafından doldurulan gözleme dayalı değerlendirme veya öğrenci öz bildirimi (uygulama şekline göre değişebilir).

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Sosyal Beceriler, Öz Denetim Becerisi, Okul Ortamı, Psikometrik Özellikler, Sosyal Yeterlilik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal makalede belirtilen kurum adresi esas alınmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2009

İletişim: Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar Müge Yukay-Yüksel ile [email protected] adresi üzerinden iletişime geçilmelidir.

Referans Bağlantıları: Ölçeğin uyarlama çalışmasına ait makaleye aşağıdaki bağlantılardan erişilebilir.

• Makale Linki: kuyeb.com
• Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: okul-sosyal-davranis-olcekleri-toad.pdf

Kaynaklar

Yukay-Yüksel, M. (2009). Okul Sosyal Davranış Ölçeklerinin (OSDÖ) Türkçeye uyarlanması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9(3), 1605-1650.

Okul Sosyal Davranış Ölçekleri (A Formu: Sosyal Yeterlilik) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

3 alt boyut ve 32 madde

Kişiler Arası İlişkiler (14 m):

Öz Denetim Becerisi (10 m):

Akademik Beceriler (8 m):