Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları İçin Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin Sosyal Bilgiler Eğitim Öğretiminde Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Bu ölçek, Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının, çağdaş eğitim süreçlerinin ayrılmaz bir parçası olan Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin (BİT), Sosyal Bilgiler Eğitimi ve öğretimi içerisindeki kullanımına yönelik mevcut tutumlarını belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, öğretmen adaylarının BİT’e karşı sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri nicel olarak ölçmeyi hedeflemektedir. Araştırma, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yürütülen bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiştir.

Ölçek, öğretmen yetiştirme programlarının BİT entegrasyonu konusundaki başarısını değerlendirmek ve öğretmen adaylarının bu teknolojileri derslerinde kullanmaya ne kadar istekli olduklarını ortaya koymak için kritik bir araçtır. Elde edilen veriler, eğitim fakültelerindeki müfredatın gözden geçirilmesine ve teknolojiye dayalı pedagojik yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Bilgiler Eğitimi, Öğretmen Adayları, BİT, Eğitim Teknolojileri, Tutum Ölçeği, Öğretmen Yetiştirme, Balıkesir.

Yazarlar

Ercan Hamarat

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının, eğitim-öğretim süreçlerinde Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) kullanımına yönelik olumlu veya olumsuz tutum düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu tutumların incelenmesi, öğretmen adaylarının mesleki yaşamlarında teknolojiyi etkin kullanma potansiyellerini öngörmeye yardımcı olmaktadır.

Ölçek, aynı zamanda, farklı demografik özelliklere (cinsiyet, sınıf düzeyi vb.) sahip öğretmen adayları arasındaki tutum farklılıklarını tespit etmek ve bu farklılıkların nedenlerini araştırmacılar için ortaya koymak üzere tasarlanmıştır. Bu bilgi, Sosyal Bilgiler Eğitimi alanındaki teknoloji entegrasyonu politikalarının daha hedefe yönelik geliştirilmesine olanak tanır.

Yapı

Bu ölçek, psikolojik olarak BİT Kullanımına Yönelik Tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, genellikle üç temel bileşen üzerinden incelenir: bilişsel (bilgi ve inançlar), duyuşsal (duygular ve hisler) ve davranışsal (eylemlere yönelik eğilimler). Ölçek, öğretmen adaylarının BİT’in Sosyal Bilgiler derslerindeki pedagojik değerine, kullanım kolaylığına ve kişisel motivasyonlarına dair inançlarını kapsamaktadır.

Ölçeğin ölçtüğü yapı, öğretmen adayının teknoloji kullanımına karşı genel istekliliğini, teknoloji destekli öğretimin faydalı olduğu yönündeki inancını ve BİT kullanmaktan duyduğu kaygı düzeyini içeren alt boyutlardan oluşabilir. Bu yapı, öğretmen yeterlilikleri bağlamında önemli bir gösterge olarak kabul edilmektedir.

Geçerlik

Kaynak referansta geçerlik bilgisine dair doğrudan bir özet bulunmamaktadır; ancak ölçeğin bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirildiği göz önüne alındığında, tez çalışmasında kapsam geçerliği, yapı geçerliği ve/veya ölçüt geçerliği çalışmalarının detaylı olarak sunulmuş olması beklenmektedir. Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında uzman görüşü alınarak kapsam geçerliği sağlanır ve faktör analizi yoluyla yapı geçerliği kanıtlanır.

Güvenirlik

Kaynak referansta güvenirlik bilgisine dair doğrudan bir özet bulunmamaktadır. Ölçeğin geliştirildiği tez çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanarak ölçeğin güvenilirliği test edilmiştir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu tür bir ölçek için beklenen güvenirlik katsayısının kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olması gerekmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışmalarında yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış olmalıdır. Bu analizler, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve maddelerin hangi faktörler altında toplandığını belirlemede kritik rol oynamaktadır. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olması, tutumun farklı yönlerinin (örneğin, algılanan yarar, kullanım kaygısı, öz yeterlik) ayrı ayrı ölçüldüğünü gösterir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Ölçek Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi belirtilmemiştir, ancak tipik olarak Likert Tipi bir derecelendirme formatı (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanılmıştır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Üniversite öğrencileri, genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Sosyal Bilgiler Öğretmenliği lisans programına kayıtlı öğretmen adayları (Örneklem: Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan bir anket/ölçek. Katılımcılar, BİT kullanımına yönelik ifadeler hakkındaki görüşlerini belirtilen derecelendirme skalası üzerinde işaretler.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Bilgiler, BİT Entegrasyonu, Eğitimde Teknoloji, Tutum, Pedagojik İçerik Bilgisi, Öğretmen Eğitimi, Balıkesir Örneklemi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlantılı E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tezin yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2011 yılında Ercan Hamarat tarafından Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı ve izin durumları için yazar ve ilgili üniversite (Balıkesir Üniversitesi) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle tez merkezleri aracılığıyla erişilebilir durumdadır.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: sosyal-bilgiler-ogretmen-adaylari-icin-bilgi-ve-iletisim-teknolojilerinin-sosyal-bilgiler-egitim.pdf

Kaynaklar

• Hamarat, E. (2011). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojilerine (BİT) yönelik tutumlarının incelenmesi (Balıkesir örneklemi) (Yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
• Tez Merkezi Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları İçin Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin Sosyal Bilgiler Eğitim Öğretiminde Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Detaylı ölçek maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen tez referansına veya Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi bağlantısına başvurulması gerekmektedir.