Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği -2-

Özet

Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği -2- (SRS-2), orijinal olarak sosyal iletişim ve etkileşim zorluklarını değerlendirmek üzere geliştirilmiş bir araçtır. Bu çalışma, ölçeğin okul öncesi yaş grubu için hazırlanmış Türkçe formunun Türk kültürüne uyarlanması, geçerlilik ve güvenilirlik özelliklerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçede de psikometrik özellikler açısından sağlam bir ölçüm aracı olarak kullanılabilirliğini göstermeyi hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği -2-, SRS-2, Otizm spektrum bozukluğu, Okul öncesi, Uyarlama, Geçerlilik, Güvenilirlik.

Yazarlar

H. Bakkaloğlu, Z. Bahap Kudret, M. Ökcün Akçamuş, S. Yalçın, S. Demir.

Amaç

Bu çalışmanın temel amacı, Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği -2-’nin okul öncesi Türkçe formunun, Türk kültürüne özgü dil ve sosyal dinamiklere uygunluğunu tespit etmek ve ölçeğin Türk popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini kanıtlamaktır. Ölçek, özellikle sosyal etkileşim ve iletişim alanlarındaki zorlukların derecesini belirlemeye yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği -2-, temel olarak Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ile ilişkili sosyal iletişim ve etkileşim alanlarındaki semptomların şiddetini ölçen çok boyutlu bir yapıyı değerlendirir. Ölçek, bireyin doğal sosyal çevrelerindeki sosyal farkındalık, sosyal biliş, sosyal iletişim, sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlar gibi kritik alanlardaki işlevselliğini ebeveyn veya öğretmen raporları aracılığıyla değerlendirir.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasında, Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği -2- Türkçe formunun yapı geçerliliğini incelemek üzere analizler yapılmıştır. Yapılan bu analizler, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen psikolojik yapıyı Türk örnekleminde de doğru bir şekilde ölçtüğünü doğrulamayı amaçlamıştır. Geçerlilik çalışmaları kapsamında, ölçeğin alt boyutlarının orijinal yapı ile tutarlılığı ve ilgili dış ölçütlerle korelasyonu incelenmiştir.

Güvenilirlik

Uyarlama çalışması kapsamında, ölçeğin Türk kültüründeki okul öncesi popülasyonda tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla güvenilirlik analizleri yürütülmüştür. Bu analizler genellikle iç tutarlılık katsayılarını (örneğin, Cronbach Alfa) ve muhtemelen test-tekrar test güvenilirliğini içerir. Güvenilirlik sonuçları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı maddelerle uygulandığında benzer sonuçlar ürettiğini göstermeyi hedeflemiştir.

Faktör Analizi

Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği -2- Türkçe formunun faktör yapısını doğrulamak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin boyutlu yapısının (genellikle sosyal iletişim ve davranış alt boyutları) Türk örnekleminde de korunduğunu veya uygun bir şekilde yeniden yapılandığını kontrol etmek için önemlidir. Yapılan analizler, ölçeğin kültürel adaptasyon sürecinde yapısal geçerliliğin sağlandığını desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği

Format: Bildirim Ölçeği (Ebeveyn veya öğretmen tarafından doldurulur)

Mevcut Dil: Türkçe (Uyarlanmış Form)

Popülasyon Grubu: Okul Öncesi Çocuklar

Yaş Grubu: Okul öncesi yaş aralığı (Spesifik yaş aralığı uyarlama makalesinde yer almaktadır)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki okul öncesi kurumlarına devam eden çocuklar.

Test Metodolojisi: Ölçek maddeleri, çocuğun sosyal tepkilerini ve davranışlarını belirli bir derecelendirme sistemi üzerinden değerlendirmeyi içerir. (Derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)

Anahtar Kelimeler

Sosyal iletişim, Sosyal etkileşim, Geçerlilik, Güvenilirlik, Faktör yapısı, Çocuk psikolojisi, Tarama.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Zeynep Bahap Kudret

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi (Tahmini Kurum Adresi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal formu ticari bir araç olabilirken, Türkçe uyarlama çalışması 2021 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için izin ve ücret bilgileri, sorumlu yazar (Zeynep Bahap Kudret) veya makalenin yayımlandığı dergi üzerinden teyit edilmelidir. Çalışmanın yayımlanma yılı: 2021.

Kaynaklar

Bakkaloğlu, H., Bahap Kudret, Z., Ökcün Akçamuş, M., Yalçın, S. ve Demir, S. (2021). Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği-2- okul öncesi Türkçe formunun Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlilik ve güvenilirlik Çalışması. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50(1), 535-560.

Makalenin çevrimiçi bağlantısı: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: sosyal-yanitlayicilik-olcegi-2-toad.pdf

Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği -2-‘nin Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmadığı için buraya eklenememiştir. Ölçek maddelerine erişim için yukarıda belirtilen kaynak makaleye başvurulması gerekmektedir.