Sosyal Güvende Hissetme ve Memnuniyet Ölçeği

Özet

Sosyal Güvende Hissetme ve Memnuniyet Ölçeği, bireylerin kendi sosyal çevreleri içerisinde hissettikleri güvende olma düzeylerini ve bu sosyal ilişkilerden veya ortamdan aldıkları genel memnuniyet seviyesini ölçmek amacıyla geliştirilmiş Psikometrik bir araçtır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, 2013 yılında Akın, Uysal ve Çitemel tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu güvenirlik ve geçerlik çalışması, ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu ve psikolojik araştırmalarda kullanılabilirliğini sağlamayı hedeflemiştir. Ölçek, özellikle sosyal psikoloji, danışmanlık ve eğitim bilimleri alanlarında bireylerin sosyal refahını değerlendirmek için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Güven, Memnuniyet, Sosyal Refah, Psikometrik Özellikler, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Ahmet Akın, Rıdvan Uysal, Nida Çitemel.

Amaç

Sosyal Güvende Hissetme ve Memnuniyet Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin sosyal çevrelerinde kendilerini ne kadar güvende hissettiklerini ve bu sosyal ortamdan ne kadar memnun olduklarını nicel olarak belirlemektir. Bu, bireylerin öznel iyi oluşlarının önemli bir bileşeni olan sosyal güven algısını derinlemesine incelemeye olanak tanır. Ölçek, klinik ve akademik ortamlarda, sosyal destek sistemlerinin ve toplumsal entegrasyonun birey üzerindeki etkilerini analiz etmek için kritik bir araç işlevi görür.

Türkçe formun uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin yapısal geçerliliğini ve kültürel uygunluğunu Türk örnekleminde test etmeyi amaçlamıştır. Bu çalışma, ölçeğin Türkiye’deki psikolojik danışmanlık, rehberlik ve eğitim araştırmalarında kullanılması için sağlam bir zemin oluşturmuştur.

Yapı (Konstrukt)

Ölçek, adından da anlaşılacağı üzere iki ana psikolojik yapıyı ölçmektedir: Sosyal Güvende Hissetme ve Sosyal Memnuniyet. Sosyal Güvende Hissetme boyutu, bireyin sosyal ilişkilerinde, topluluğunda veya genel olarak sosyal ortamında tehdit veya tehlike olmaksızın emniyette olma algısını ifade eder. Bu, temel olarak sosyal kaygının ve güvensizliğin yokluğunu veya düşüklüğünü yansıtır.

Sosyal Memnuniyet boyutu ise, bireyin sahip olduğu sosyal ilişkilerin, ağların ve toplumsal katılım düzeyinin beklentilerini ne ölçüde karşıladığını ve genel olarak bu durumdan ne kadar hoşnut olduğunu değerlendirir. Yüksek sosyal memnuniyet, genellikle güçlü sosyal destek, aidiyet duygusu ve sosyal uyum ile ilişkilidir. Bu iki boyut, bireyin sosyal çevresiyle olan etkileşiminden doğan genel refah duygusunu kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe formunun geçerlik çalışması, Akın, Uysal ve Çitemel (2013) tarafından yürütülmüştür. Geçerlik çalışmaları genellikle yapı geçerliliği (Construct Validity) ve ölçüt bağıntılı geçerliliği (Criterion-related Validity) içerir. Yapılan uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin teorik yapısının Türk kültüründe de korunduğunu göstermek amacıyla doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

Her ne kadar kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama makalesinde ölçeğin yapısal geçerliğinin kabul edilebilir düzeyde olduğu rapor edilmiştir. Bu, ölçek maddelerinin, ölçmeyi amaçladığı teorik yapıları (Sosyal Güven ve Memnuniyet) başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Detaylı geçerlik analizleri için okuyucuların Akın ve arkadaşlarının 2013 tarihli orijinal makalesine başvurmaları önerilir.

Güvenirlik

Sosyal Güvende Hissetme ve Memnuniyet Ölçeği’nin Türkçe formunun güvenirlik (Reliability) değerlendirmesi de Akın ve arkadaşları (2013) tarafından yapılmıştır. Güvenirlik, bir ölçüm aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Bu tür psikometrik çalışmalarda en yaygın kullanılan yöntemlerden biri iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplamasıdır.

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin alt boyutlarının ve toplam puanının yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Yüksek Cronbach Alfa katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin bilimsel araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini işaret eder. Spesifik güvenirlik değerleri için orijinal makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Adaptasyon çalışmalarında genellikle, orijinal ölçeğin faktör yapısının hedef dildeki örneklemde de doğrulanıp doğrulanmadığını kontrol etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) tercih edilir.

Akın, Uysal ve Çitemel (2013) tarafından yapılan çalışmada, Sosyal Güvende Hissetme ve Memnuniyet Ölçeği’nin Türkçe formunun faktör yapısının orijinal ölçek ile uyumlu olduğu gösterilmiştir. Bu, ölçeğin çok boyutlu yapısının (Sosyal Güven ve Sosyal Memnuniyet) Türk kültüründe de geçerliliğini koruduğu anlamına gelmektedir. DFA sonuçları, kabul edilebilir uyum indeksleri ile ölçeğin teorik iki faktörlü yapısını desteklemiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Orijinal bir ölçeğin Türkçe’ye çevirisi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi).

Format: Genellikle Likert Tipi Derecelendirme kullanıldığı varsayılmaktadır (kaynakta spesifik bilgi olmamasına rağmen, psikometrik uyarlama çalışmalarının doğası gereği). Maddeler, katılımcının belirli bir ifadeye ne ölçüde katıldığını veya katılmadığını değerlendirdiği bir derecelendirme ölçeği kullanır.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlaması yapılmıştır).

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri ve/veya genel yetişkin popülasyon (Uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri üzerinde yapılmıştır).

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi sonu ve Yetişkinlik (18 yaş ve üstü).

Popülasyon Detayları: Akın ve arkadaşlarının çalışması, ölçeğin Türk üniversite öğrencileri üzerinde geçerli ve güvenilir olduğunu göstermiştir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği. Katılımcılar, kendilerine sunulan maddeleri okuyarak kendi duygu, düşünce ve algılarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Psikoloji, Sosyal Güven, Sosyal Memnuniyet, Öznel İyi Oluş, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Psikometrik, Adaptasyon.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: ORCID bilgisi kaynakta mevcut değildir. Yazarın akademik profilleri incelenmelidir.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazarın e-posta adresi: [email protected] (Ahmet Akın).

İletişim Adresi: Ahmet Akın, Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini Kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar Ahmet Akın’dan izin alınması gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ücret: Akademik araştırmalarda kullanımının genellikle ücretsiz olduğu varsayılmakla birlikte, ticari veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarlarla iletişime geçilmelidir.

Test Yılı (Uyarlama): 2013.

Kaynaklar

• Akın, A., Uysal, R., ve Çitemel, N. (2013). Sosyal Güvende Hissetme ve Memnuniyet Ölçeğinin Türkçe Formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 34-40.
• Makaleye Dergipark üzerinden erişim linki: dergipark.org.tr
• Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: sosyal-guvende-hissetme-ve-memnuniyet-olcegi-toad.pdf

Sosyal Güvende Hissetme ve Memnuniyet Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için Akın, Uysal ve Çitemel (2013) tarafından yayınlanan makalenin incelenmesi veya yukarıda belirtilen PDF dosyasının indirilmesi gerekmektedir.