Kent Yaşamından Memnuniyet Ölçeği

Özet

Kent Yaşamından Memnuniyet Ölçeği (KYMÖ), bireylerin yaşadıkları kentin sunduğu hizmetler, sosyal çevre, altyapı ve genel yaşam kalitesine dair algıladıkları memnuniyet düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş 50 maddelik kapsamlı bir psikometrik araçtır. Ölçek, 2017 yılında Tatar, Özüdoğru, Uysal ve Uyğur tarafından Türk kültürüne özgü olarak geliştirilmiş ve kapsamlı geçerlik-güvenirlik çalışmalarıyla desteklenmiştir. KYMÖ, tek faktörlü bir yapı sergilemekte olup, kentsel planlama ve sosyal psikoloji alanlarında kent sakinlerinin subjektif refahını değerlendirmek için önemli bir ölçüm aracı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kent yaşamı, memnuniyet, ölçek geliştirme, psikometri, kentsel yaşam kalitesi, tek faktörlü yapı, yaşam doyumu.

Yazarlar

Arkun Tatar, M. Özüdoğru, A. Uysal, G. Uyğur.

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, kent sakinlerinin yaşam çevrelerinden ve kent hizmetlerinden ne ölçüde memnun olduklarını sistematik ve güvenilir bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, kentlilerin kentsel çevreye yönelik deneyimlerini ölçerek, elde edilen verilerin yerel yönetimler ve araştırmacılar tarafından şehirlerin yaşanabilirlik düzeyini artırmaya yönelik stratejiler geliştirmesine rehberlik etmesini sağlamayı amaçlamaktadır.

KYMÖ, kent yaşamından duyulan genel memnuniyeti nicel verilere dönüştürerek, sosyal, ekonomik, kültürel ve fiziksel çevreye dair bireysel algıları analiz etme olanağı tanır. Bu sayede, kentsel hizmetlerin kalitesinin iyileştirilmesine yönelik müdahalelerin etkinliği değerlendirilebilir.

Yapı

Ölçek, Kent Yaşamından Memnuniyet genel yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin yaşadığı şehirdeki altyapı, sosyal etkileşimler, güvenlik, ulaşım, eğitim ve sağlık hizmetleri gibi çeşitli kentsel bileşenlerin kişisel refah ve doyum üzerindeki bütüncül etkisini temsil eder. Ölçek, bu geniş yapıyı tek bir temel boyut altında toplamaktadır.

Kent Yaşamından Memnuniyet, bireyin beklentileri ile kentin sundukları arasındaki uyuma dair subjektif bir değerlendirmedir. Ölçeğin tek faktörlü yapısı, kentsel yaşam kalitesinin farklı yönlerinin birbirine bağlı olduğunu ve genel bir memnuniyet algısı oluşturduğunu varsayar.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, hem Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin temelde tek faktörlü bir yapıya sahip olduğu gösterilmiştir.

Açıklayıcı Faktör Analizi sonuçlarına göre, tek faktörlü yapı, toplam varyansın %29’unu açıklamaktadır. Bu bulgu, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı temel psikolojik yapıyı yeterli düzeyde temsil ettiğini göstermektedir. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları da bu tek boyutlu modelin veri ile uyumlu olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Kent Yaşamından Memnuniyet Ölçeği, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu gösteren güçlü güvenirlik katsayılarına sahiptir. Ölçeğin tümü için hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı 0,95 olarak rapor edilmiştir, bu değer ölçeğin mükemmel bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

İki yarım test güvenirlik analizi sonuçları da ölçeğin güvenilirliğini pekiştirmektedir. İç tutarlılık katsayısı birinci yarı için 0,91 ve ikinci yarı için 0,92 olarak bulunmuştur. İki yarı arasındaki korelasyon katsayısı 0,75, eşit yarı için Sperman-Brown ve Guttman iki yarım test katsayıları ise 0,86 olarak gerçekleşmiştir. Bu istatistikler, ölçeğin zamana ve madde gruplamasına karşı yüksek düzeyde istikrar gösterdiğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, geliştirme aşamasında uygulanan faktör analizleri neticesinde 50 maddenin tamamının tek bir faktör altında toplandığı bir yapı sergilemiştir. Bu tek faktörlü yapı, kentsel memnuniyetin ayrık alt boyutlardan ziyade, bireyin kente dair genel ve bütüncül bir değerlendirmesi olduğunu göstermektedir.

Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçlarına göre, bu ana faktör toplam varyansın %29’unu açıklamaktadır. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise bu tek faktörlü modelin yapısal olarak geçerli olduğunu destekleyerek, ölçeğin psikometrik sağlamlığını teyit etmiştir.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme

Format: 50 maddeden oluşmaktadır. Cevaplar 5’li Likert ölçeği üzerinden derecelendirilir.

Derecelendirme: 5’li Likert (1=hiç memnun değilim – 5=çok memnunum)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Kent Sakinleri

Yaş Grubu: Yetişkinler

Test Metodolojisi: Öz bildirim (self-report) yöntemiyle bireysel veya grup uygulamasına uygundur.

Anahtar Kelimeler

KYMÖ, kentsel yaşam, güvenirlik, faktör analizi, sosyal refah, kentsel psikoloji.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Arkun Tatar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi Yok

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Bilgi Yok

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017

İzinler ve Kullanım: Ölçeğin akademik ve ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Arkun Tatar ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Bilgi Yok.

Kaynaklar

• Tatar, A., Özüdoğru, M., Uysal, A., ve Uyğur, G. (2017). A Kent Yaşamından Memnuniyet Ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Kent Akademisi Dergisi, 10(32), 413-431.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

a-kent-yasamindan-memnuniyet-olcegi-toad.pdf: https://tr-scales.arabpsychology.com/wp-content/uploads/pdf/a-kent-yasamindan-memnuniyet-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Kent Yaşamından Memnuniyet Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek toplam 50 maddeden oluşmaktadır. Ölçek maddelerinin tamamı, kullanım izni ve orijinal akademik yayına (Tatar vd., 2017) başvurularak elde edilebilir.