Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyet ve Beklenti Ölçeği

Özet

Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyet ve Beklenti Ölçeği (HESMEÖ), çalışanların işyerinde sunulan hemşirelik hizmetlerinden duydukları memnuniyet düzeylerini ve bu hizmetlere atfettikleri önemi eş zamanlı olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, hem hizmetlerin mevcut durumunu hem de beklentilerin önemini ölçerek, iş sağlığı hemşireliği uygulamalarının kalitesini ve etkinliğini artırmaya yönelik kapsamlı bir değerlendirme aracı sunmaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, işçi popülasyonu üzerinde yapılmış olup, yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik katsayıları göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik hizmetleri, memnuniyet, beklenti, işyeri hemşiresi, işçi sağlığı, ölçek geliştirme, Cronbach Alpha.

Yazarlar

Beşer, A.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, işyerinde çalışan bireylerin aldıkları hemşirelik hizmetlerine yönelik memnuniyet düzeylerini ve bu hizmetlerin kendileri için taşıdığı göreceli önemi ölçebilecek, geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç oluşturmaktır. Bu amaçla geliştirilen ölçek, özellikle iş sağlığı ve güvenliği alanında çalışan hemşirelerin rollerini ve hizmet standartlarını değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçek, iki temel perspektifi ele almaktadır: birincisi, mevcut hemşirelik hizmetlerinden ne kadar memnun olunduğu; ikincisi ise bu hizmetlerin ne kadar önemli algılandığıdır. Bu iki boyutun birlikte incelenmesi, hizmet kalitesinde iyileştirme gerektiren alanların belirlenmesinde kritik rol oynamaktadır.

Yapı (Construct)

Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyet ve Beklenti Ölçeği, işyerindeki hemşirelik uygulamalarına yönelik algılanan kalite ve önem yapılarını ölçmektedir. Ölçek, özellikle işyeri hemşiresinin profesyonel görevleri, koruyucu sağlık hizmetleri sunumu ve doğrudan bakım verme rolleri etrafında şekillenmiştir. Bu yapı, hemşirelik hizmetlerinin sadece tıbbi destek sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda çalışanların genel sağlığını koruma ve teşvik etme yönlerini de kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, faktör yapısının doğrulanmasına odaklanmıştır. Yapılan faktör analizi sonucunda, hem memnuniyet hem de hizmetin önemi bölümlerinde tutarlı üç faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Bu faktörler, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu ve ölçülmesi amaçlanan yapıları doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Elde edilen bu faktörler, işyeri hemşireliği alanındaki temel görev tanımlarıyla örtüşmektedir, bu da ölçeğin yapı geçerliliğini desteklemektedir. Sonuçlar, ölçeğin işçi popülasyonunda hemşirelik hizmetlerinin farklı yönlerini ayırt etme yeteneğine sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık ve yarıya bölme yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğunu ve tutarlı sonuçlar verdiğini göstermektedir.

Güvenirlik analizinde elde edilen temel katsayılar şunlardır:

• İç Tutarlılık Katsayısı (Cronbach Alpha): Memnuniyet boyutu için 0.9655; Hizmetin önemi boyutu için 0.9513. Bu değerler, mükemmele yakın bir iç tutarlılığa işaret etmektedir.
• Yarıya Bölme Güvenirliği (Spearman Brown): Memnuniyet boyutu için 0.8948; Hizmetin önemi boyutu için 0.8309.
• Yarıya Bölme Güvenirliği (Guttman Split-Half): Memnuniyet boyutu için 0.8936; Hizmetin önemi boyutu için 0.8309.

Bu güvenirlik değerleri, ölçeğin hem memnuniyet hem de önem algısı boyutlarında tutarlı ölçümler yapma yeteneğinin kabul edilebilir düzeyin oldukça üzerinde olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde uygulanan faktör analizi (yapı geçerliliği), iki ana bölüm (memnuniyet ve önem) için de üç temel alt boyutun varlığını ortaya koymuştur. Bu üç faktör, işyeri hemşireliği uygulamalarının temel bileşenlerini temsil etmektedir:

1. İşyeri Hemşiresinin Profesyonel Yönü: Bu faktör, hemşirenin yeterliliği, etik yaklaşımı ve genel mesleki tutumuna odaklanmaktadır.
2. Koruyucu Sağlık Hizmetleri: Bu faktör, hemşirenin hastalık önleme, sağlık eğitimi ve iş güvenliği konularındaki rolünü kapsamaktadır.
3. İşyeri Hemşiresinin Bakım Verme Rolü: Bu faktör, hemşirenin doğrudan tıbbi bakım, yara bakımı ve tedavi süreçlerindeki pratik uygulamalarına ilişkindir.

Toplam 38 maddeden oluşan ölçek, bu üç alt boyut aracılığıyla hemşirelik hizmetlerinin çok yönlü değerlendirilmesine olanak tanımaktadır.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Likert Tipi)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: İşçi Popülasyonu (Çalışanlar)

Yaş Grubu: Yetişkinler (İş Gücüne Dahil Bireyler)

Popülasyon Detayları: İşyerinde hemşirelik hizmeti alan veya bu hizmetlere erişimi olan işçiler.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5 dereceli Likert tipinde bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır. Katılımcılardan, her bir maddeye ilişkin hem memnuniyet düzeylerini hem de hizmetin kendileri için taşıdığı önemi belirtmeleri istenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ölçek, profesyonel hemşirelik, koruyucu sağlık, bakım verme, Spearman Brown, Guttman Split-Half.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir (2003 tezi referans alınmıştır).

İzinler ve Ücretler ve Test Yılı

Test Geliştirme Yılı: 2003

İzinler ve Ücretler: Ölçeğin ticari kullanımı veya yeniden basımı için ilgili yazar (A. Beşer) ve Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım için kaynak gösterilmesi önerilir.

Referanslar

Beşer, A. (2003). İşcilerin hemşirelik hizmetlerinden memnuniyeti ve önemine ilişkin ölçek geliştirme çalışması (Doktora tezi). Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyet ve Beklenti Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek, toplam 3 alt boyut ve 38 maddeden oluşmaktadır.

Derecelendirme:

• kesinlikle katılıyorum ( 5 puan )
• katılıyorum (4 puan)
• orta derecede katılıyorum (3 puan)
• katılmıyorum (2 puan)
• kesinlikle katılmıyorum (1 puan)

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır, ancak yapısı 3 alt boyut ve 38 maddeden oluşmaktadır.