Sorumluluk Eğitimi Uygulamaları Ölçeği

Özet

Sorumluluk Eğitimi Uygulamaları Ölçeği, 2019 yılında İrem Altunok-Çal ve Ramazan Yeşil tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, eğitim ortamlarında uygulanan sorumluluk eğitimi pratiklerinin düzeyini ve niteliğini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, aracın psikometrik özelliklerini, özellikle de geçerlik ve güvenirlik değerlerini incelemeyi hedeflemiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin ilgili yapıyı ölçmede yeterli düzeyde geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Sorumluluk, Sorumluluk Eğitimi Uygulamaları Ölçeği, Geçerlik, Güvenirlik, Ölçek Geliştirme, Eğitim Uygulamaları.

Yazarlar

İrem ALTUNOK ÇAL, Ramazan YEŞİL.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitim kurumları bünyesinde gerçekleştirilen sorumluluk eğitimi faaliyetlerinin kapsamını, çeşitliliğini ve etkinliğini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, uygulayıcılara (öğretmenler, yöneticiler) mevcut uygulamalarını gözden geçirme ve geliştirme imkanı sunarken, araştırmacılara da sorumluluk eğitimine dair ampirik veriler toplama olanağı sağlamaktadır.

Ölçek, özellikle öğrencilerin sorumluluk bilincini artırmaya yönelik müdahale programlarının tasarlanmasında ve bu programların etkililiğinin ölçülmesinde kullanılmak üzere geliştirilmiştir.

Yapı

Sorumluluk Eğitimi Uygulamaları Ölçeği, çok boyutlu bir yapı ölçmektedir. Ölçülen temel psikolojik yapı, bireylerin (genellikle eğitimcilerin veya gözlemcilerin) eğitim ortamlarında uyguladığı sorumluluk eğitimi pratikleridir. Bu pratikler, öğrenci katılımını, görev bilincini, karar verme süreçlerini ve eylemlerinin sonuçlarını kabul etme becerisini destekleyen pedagojik yaklaşımları içermektedir.

Ölçek, sorumluluk eğitiminin farklı boyutlarını ele alarak, uygulanan yöntemlerin bütünsel bir profilini çıkarmayı hedefler. Bu boyutlar genellikle akademik sorumluluk, sosyal sorumluluk ve kişisel sorumluluk gibi alt alanlara ayrılabilir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür. Yayınlanan makale, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak üzere faktör analizi tekniklerinin kullanıldığını işaret etmektedir. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve sonrasında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumu test edilmiştir.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı temsil eden anlamlı faktör yapısının doğrulandığı varsayılmaktadır. Ayrıca, kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin ilgili alanyazını yeterince temsil edip etmediği kontrol edilmiştir.

Güvenirlik

Sorumluluk Eğitimi Uygulamaları Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmeye odaklanmıştır. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde bir güvenirlik katsayısına (genellikle Cronbach Alfa değeri) sahip olduğu rapor edilmiştir. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik incelemeleri, sadece toplam ölçek puanı için değil, aynı zamanda belirlenen alt faktörler için de ayrı ayrı yapılmış olabilir. Bu, ölçeğin alt boyutlarının da tutarlı sonuçlar verdiğini doğrulamak açısından kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal doğruluğu, Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Altunok-Çal ve Yeşil (2019), ölçeğin nihai formunun belirlenmesinde, maddelerin faktör yüklerinin yüksek ve faktörler arası korelasyonların kabul edilebilir düzeyde olduğunu gösteren analizler sunmuştur. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısının sağlam bir temele oturduğunu kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Orijinal) Ölçeği

Format: Yazar tarafından belirtilmemiştir, ancak geliştirme ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme formatı olduğu varsayılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitimciler, öğretmenler, okul yöneticileri veya sorumluluk eğitimi uygulamalarını değerlendiren diğer ilgili taraflar.

Yaş Grubu: Uygulama yapılan eğitim kademesine bağlıdır (genellikle ilkokul, ortaokul veya lise düzeyindeki uygulamaları değerlendirmektedir).

Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, ilgili eğitim kurumlarında görev yapan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim veya gözlem temelli değerlendirme metodolojisi kullanılmıştır. Ölçek, uygulamaların sıklığını, kalitesini veya algılanan etkinliğini ölçmeye odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Sorumluluk Bilinci, Pedagojik Uygulamalar, Yapı Geçerliği, Faktör Analizi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar İrem ALTUNOK ÇAL)

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı dönemdeki kurumsal adres (YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi referansından çıkarılmalıdır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geliştirme ve psikometrik inceleme çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle sorumlu yazar (İrem ALTUNOK ÇAL) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım için ek izinler ve ücretler söz konusu olabilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: sorumluluk-egitimi-uygulamalari-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Altunok-Çal, İ., ve Yeşil, R. (2019). Sorumluluk Eğitimi Uygulamaları Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik incelemesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 1442-1462.

DOI Bağlantısı: http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2019.167

[quads id=5]

Sorumluluk Eğitimi Uygulamaları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, yukarıda belirtilen Altunok-Çal ve Yeşil (2019) referans makalesinde detaylı olarak bulunabilir.