Table of Contents
Öz
Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları Ölçeği (EMEAU), ölçek geliştirme çalışması kapsamında Erhan Görmez ve M. N. Kardaş tarafından 2017 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, eğitim ortamlarında uygulanan medya eğitimi uygulamalarının etkililik düzeyini ve kalitesini sistematik bir şekilde ölçmek, bu uygulamaların güçlü ve zayıf yönlerini belirlemektir. Bu araç, alanda çalışan eğitimcilere ve araştırmacılara, medya okuryazarlığı becerilerinin kazandırılmasındaki başarıyı değerlendirmede standart ve güvenilir bir yöntem sunmayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler
Medya eğitimi, medya okuryazarlığı, ölçek geliştirme, eğitimde etkililik, uygulama değerlendirme, psikometrik özellikler.
Yazarlar
Erhan Görmez, M. N. Kardaş
Amaç
Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları Ölçeği, eğitim bilimleri ve iletişim alanlarında, uygulanan medya eğitimi programlarının ve ders içeriklerinin ne derece etkili olduğunu ampirik verilerle ortaya koymak amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle öğretmenlerin veya uygulayıcıların medya eğitimi süreçlerini nasıl yönettiklerini, kullandıkları materyalleri ve öğrencilerin bu süreçlere katılım düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Bu geliştirme çalışması, Türkiye’deki eğitim sisteminde medya okuryazarlığının öneminin artmasıyla birlikte, bu alandaki uygulamaların bilimsel standartlarda değerlendirilebilmesi için güçlü bir araç ihtiyacına cevap vermektedir.
Yapı
Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik ve pedagojik yapı, “Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları”dır. Bu yapı, genellikle medya içeriklerini eleştirel analiz etme, medya mesajlarını anlama, üretim süreçlerini kavrama ve etik medya kullanımını teşvik etme gibi çok boyutlu yeterlilikleri kapsamaktadır. Ölçek, bu yeterliliklerin eğitim ortamında ne kadar başarılı bir şekilde aktarıldığını ve uygulandığını belirlemeye odaklanır.
Tipik bir eğitim uygulamaları ölçeğinde olduğu gibi, EMEAU’nun da birden fazla alt boyuta sahip olması beklenir. Bu alt boyutlar arasında muhtemelen pedagojik yöntemler, içerik zenginliği, öğrenci katılımı ve teknoloji entegrasyonu gibi faktörler bulunmaktadır.
Geçerlik
Ölçek geliştirme sürecinin temel aşamalarından biri olan geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği yapıyı ölçtüğünü kanıtlamayı amaçlar. Görmez ve Kardaş (2017) tarafından yürütülen çalışmada, öncelikle uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmıştır.
Yapı geçerliği ise genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen faktör yapısına uygunluğunu ve ölçeğin yapısal tutarlılığını göstermektedir.
Güvenirlik
Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Bir ölçek geliştirme çalışmasında güvenirlik, genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ile rapor edilir. Bu katsayının yüksek olması, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.
EMEAU’nun geliştirme çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılık katsayısının kabul edilebilir düzeyde olduğu varsayılmaktadır. Ayrıca, ölçeğin kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmış olabilir, ancak kaynakta bu bilgilere dair spesifik değerler belirtilmemiştir.
Faktör Analizi
Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları Ölçeği’nin yapısal boyutlarını belirlemek için faktör analizi kullanılmıştır. Ölçek geliştirme aşamasında, maddelerin hangi temel faktörler altında toplandığını keşfetmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır.
AFA sonuçlarının ardından, belirlenen faktör yapısının evren için genelleştirilebilirliğini ve kuramsal modele uygunluğunu test etmek üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğünü ve bu boyutların birbirinden ayrıştığını istatistiksel olarak desteklemiştir.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)
Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme formatında (Örn: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a kadar 5 veya 7 noktalı bir ölçek) kullanılması beklenmektedir, ancak kaynakta spesifik derecelendirme bilgisi verilmemiştir.
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Medya eğitimi alan öğrenciler, öğretmenler veya medya eğitimi uygulamalarını değerlendiren eğitim yöneticileri.
Yaş Grubu: Medya eğitimi verilen ilgili eğitim kademesi (Örneğin, ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri).
Popülasyon Detayları: Ölçek geliştirme çalışması genellikle belirli bir eğitim kurumundaki veya bölgedeki örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Test Metodolojisi: Öz-bildirim ölçeği. Uygulayıcılardan veya katılımcılardan medya eğitimi uygulamaları hakkındaki görüşlerini belirtmeleri istenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Eğitim teknolojileri, medya pedagojisi, psikometrik özellikler, ölçek, öğrenci değerlendirmesi, medya okuryazarlığı becerileri.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sorumlu yazarın iletişim adresi: [email protected]
Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2017 (Yayın yılı esas alınmıştır).
İzinler ve Ücret: Ölçek akademik amaçlı çalışmalarda kullanılabilir. Ticari kullanım ve izinler için sorumlu yazar Erhan Görmez ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: etkili-medya-egitimi-uygulamalari-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Görmez, E., & Kardaş, M. N. (2017). Etkili medya eğitimi uygulamaları için bir ölçek geliştirme çalışması. Electronic Turkish Studies, 12(14).
-
DOI Referansı: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11607
-
ResearchGate Bağlantısı: researchgate.net
Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Orijinal kaynakta ölçek maddeleri doğrudan metin olarak sağlanmamıştır. Kullanım için ilgili referans makaleye (Görmez & Kardaş, 2017) başvurulması gerekmektedir.
Bu ölçeğin maddeleri, medya eğitimi uygulamalarının çeşitli yönlerini (örneğin, müfredat uyumu, eleştirel düşünme teşviki, teknik beceri kazandırma) ölçmeye yönelik ifadelerden oluşmaktadır.
Cite this article
memjavad (2026). Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/etkili-medya-egitimi-uygulamalari-olcegi/
memjavad. "Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 16 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/etkili-medya-egitimi-uygulamalari-olcegi/.
memjavad. "Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/etkili-medya-egitimi-uygulamalari-olcegi/.
memjavad (2026) 'Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/etkili-medya-egitimi-uygulamalari-olcegi/.
[1] memjavad, "Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.