Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi

Özet

Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi’nin (CISS) Türkçe Versiyonu (CISS-T), özellikle skleroderma gibi soğuk hassasiyetine yol açan sistemik hastalıkları olan bireylerde soğuğa karşı tahammülsüzlük şiddetini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama çalışmasıdır. Orijinal ölçeğin geçerliliği, Töre ve arkadaşları tarafından 2017 yılında Adnan Menderes Üniversitesi’nde düzenlenen 1. Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresi’nde sunulmuştur. Bu anket, hastaların günlük yaşam kalitesi üzerindeki soğuk etkilerini nicel olarak belirlemeyi hedefler.

Bu çalışma, Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi’nin (Cold Intolerance Severity Questionnaire) Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir araç olarak kullanılabilirliğini araştırmaktadır. Ölçek çeşidi bir uyarlama olup, klinik ortamlarda ve araştırma bağlamlarında bireylerin yaşadığı soğuk tahammülsüzlüğü seviyesini değerlendirmek için kritik bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi, CISS-T, Skleroderma, Raynaud Fenomeni, Güvenilirlik, Geçerlilik, Adaptasyon, Romatoloji, Yaşam Kalitesi.

Yazarlar

N. Gizem Töre, F. Sarı, Z. Tuna, D. Oskay.

Amaç

Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi’nin temel amacı, bireylerin soğuk hava koşullarına veya sıcaklık düşüşlerine karşı gösterdiği fizyolojik ve psikolojik tolerans eksikliğinin derecesini ölçmektir. Özellikle skleroderma gibi periferik dolaşım bozukluklarına neden olan hastalıklarda, soğuk tahammülsüzlüğü yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Bu ölçek, bu semptomun şiddetini standardize edilmiş bir şekilde değerlendirerek klinik müdahale gereksinimlerini ve tedavi etkinliğini izlemeye olanak tanır.

Türkçe versiyonunun (CISS-T) uyarlanması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk popülasyonunda, özellikle de skleroderma hastalarında korunup korunmadığını belirlemeyi amaçlamıştır. Bu, uluslararası araştırmalarda karşılaştırmalı veri toplanmasına ve Türk klinisyenlerinin bu önemli semptomu güvenilir bir şekilde değerlendirmesine yardımcı olmuştur.

Yapı

Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi (CISS), bireyin soğuğa maruz kaldığında yaşadığı rahatsızlık, ağrı, işlevsellik kısıtlamaları ve genel etkilenme düzeyini ölçen çok boyutlu bir yapıyı değerlendirir. Ölçek, genellikle Raynaud fenomeni gibi vasküler semptomların şiddetini değil, bu semptomların hastanın günlük yaşam aktiviteleri üzerindeki öznel etkisini ve rahatsızlık düzeyini merkeze alır.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bir hastalığın veya durumun ikincil bir sonucu olarak ortaya çıkan termal hassasiyetin şiddetidir. Bu yapı, hem fiziksel duyumları hem de bu duyumların yol açtığı davranışsal kaçınma ve fonksiyonel bozuklukları kapsar.

Geçerlik

Kaynak referansta belirtilen çalışma, Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi’nin Türkçe Versiyonu’nun (CISS-T) skleroderma hastalarında geçerliliğini araştırmıştır. Ancak, bu akademik girişe sağlanan özette spesifik geçerlilik istatistikleri (örneğin, yapı geçerliliği, ölçüt geçerliliği veya ayırt edici geçerlilik katsayıları) sunulmamıştır.

Uyarlama çalışmasının başlığına dayanarak, araştırmacıların skleroderma tanısı almış bir hasta grubunda CISS-T skorları ile ilgili klinik veya fonksiyonel ölçütler arasındaki korelasyonları incelediği varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür geçerlilik analizleri, ölçeğin gerçekten soğuk tahammülsüzlüğünü ölçtüğünü ve diğer ilgili klinik değişkenlerle tutarlı olduğunu göstermeyi amaçlar.

Güvenirlik

Kaynak verilerde CISS-T’nin güvenirlik katsayılarına ilişkin spesifik bir bilgi (örneğin, Cronbach Alfa değeri veya test-tekrar test güvenilirliği) bulunmamaktadır. Ancak, bir uyarlama çalışması olarak, ölçeğin Türkçe versiyonunun kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa ve zamana karşı kararlılığa sahip olduğu varsayılmalıdır.

Uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin güvenirlik değerlerinin korunup korunmadığı, genellikle iç tutarlılık analizleri (maddelerin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğu) ve testin farklı zamanlarda benzer sonuçlar verip vermediği (kararlılık) incelenerek belirlenir. Bu bilgilerin Töre ve arkadaşlarının kongre sunumunda detaylandırıldığı düşünülmektedir.

Faktör Analizi

Sağlanan kaynak materyalde Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi’nin faktör yapısına dair doğrudan bilgi yer almamaktadır. Orijinal ölçeğin faktör yapısının tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğu, Türkçe uyarlamasında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak test edilmiş olmalıdır.

Uyarlama çalışmalarında, ölçeğin kültürel ve dilsel adaptasyon sonrasında orijinal yapı ile aynı faktör yapısını koruyup korumadığı kritik öneme sahiptir. CISS-T’nin geçerliliğini desteklemek için, faktör yüklerinin ve yapısal modelin Türk örnekleminde de uygunluk gösterdiği varsayılmaktadır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation) / Öz Bildirim Ölçeği

Format: Derecelendirme formatı (Derecelendirme bilgisi kaynakta yer almadığından, orijinal CISS formatına uygun olduğu varsayılır.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Klinik Popülasyon (Skleroderma Hastaları)

Age Group: Yetişkinler

Population Details: Soğuk tahammülsüzlüğü semptomları gösteren, özellikle skleroderma tanısı almış bireyler üzerinde geçerlilik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Anket yöntemiyle uygulanan, bireyin öznel deneyimlerini ölçen psikometrik bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

CISS, Soğuk Stresi, Raynaud, Romatizmal Hastalıklar, Fonksiyonel Kısıtlama, Öznel Değerlendirme, Semptom Şiddeti, Töre, Oskay.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu Yazar N. Gizem Töre için: [email protected]

Correspondence Address: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi’nin Türkçe uyarlaması (CISS-T) 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için izin ve ücret bilgileri, sorumlu yazar N. Gizem Töre ile doğrudan iletişime geçilerek öğrenilmelidir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Bu ölçek, 1. Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresi kapsamında bir bildiri olarak sunulmuştur. Orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: soguk-tahammulsuzlugu-siddeti-anketinin-turkce-versiyonu-toad.pdf.

Kaynaklar

1. Töre, N.G., Sarı, F., Tuna, Z. ve Oskay, D. (2017). Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi’nin Türkçe Versiyonu’nun (CISS-T) skleroderma hastalarında geçerliliği. 1. Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresi içinde (s.370). Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi.
2. Orijinal PDF dokümanı bu adresten indirilebilir: soguk-tahammulsuzlugu-siddeti-anketinin-turkce-versiyonu-toad.pdf

Soğuk Tahammülsüzlüğü Şiddeti Anketi Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına erişim için ilgili kongre bildirisine veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.