Pedagojik Bilgi ve Beceri Ölçeği

Özet

Pedagojik Bilgi ve Beceri Ölçeği, öğretmenlerin pedagojik bilgi ve becerilerini değerlendirmek amacıyla kullanılan bir ölçektir. Bu ölçek, Gökçek ve Yılmaz (2019) tarafından Türkçe’ye uyarlama çalışması yapılarak Türk eğitim sistemine kazandırılmıştır. Ölçek, öğretmenlerin öğrenci öğrenmesi, ders planlama, öğretim desteği, çeşitliliği sağlama, sınıf yönetimi ve ilgi ve alaka gibi çeşitli boyutlardaki yeterliliklerini ölçmeyi hedeflemektedir. Bu ölçme aracı, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemede ve eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmede değerli bilgiler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Pedagojik bilgi, pedagojik beceri, öğretmen yeterlilikleri, eğitim psikolojisi, psikolojik ölçek, Türkçe uyarlama.

Yazarlar

Tuba Gökçek, A. Yılmaz

Amaç

Pedagojik Bilgi ve Beceri Ölçeği‘nin temel amacı, öğretmenlerin öğretim süreçlerinde sahip oldukları pedagojik bilgi ve beceri düzeylerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, öğretmenlerin öğrenci merkezli yaklaşımlar, ders planlaması, materyal geliştirme, sınıf içi yönetim teknikleri ve öğrenci ihtiyaçlarına duyarlılık gibi kritik alanlardaki yeterliliklerini belirlemeye yardımcı olur.

Ölçek, öğretmenlerin kendilerini bu alanlarda nasıl algıladıklarını ortaya koyarak, mesleki gelişim alanlarını tespit etmelerine ve sürekli iyileştirme süreçlerine katkıda bulunmalarına olanak tanımaktadır. Aynı zamanda, eğitim yöneticileri ve araştırmacılar için öğretmen eğitim programlarının etkinliğini ölçmek ve geliştirmek adına önemli bir veri kaynağı sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, öğretmenlerin pedagojik yeterliliklerini altı temel boyutta incelemektedir. Bu boyutlar, öğretmenlik mesleğinin farklı yönlerini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır: Öğrenci Öğrenmesi, Dersi Planlama, Öğretim Desteği, Çeşitliliği Sağlama, Sınıf Yönetimi ve İlgi ve Alaka. Her bir boyut, ilgili pedagojik uygulamaları ve becerileri yansıtan maddelerden oluşmaktadır.

Bu faktör yapısı, öğretmenlerin hangi alanlarda güçlü veya geliştirilmesi gereken yönlere sahip olduğunu daha net bir şekilde anlamayı mümkün kılmaktadır. Örneğin, “Öğrenci Öğrenmesi” boyutu, öğrencilerin öğrenmeye olan ilgisini artırma ve öğrenci merkezli öğrenme etkinlikleri kullanma gibi maddeleri içerirken, “Sınıf Yönetimi” boyutu, ders içi uygun teknikleri kullanma ve öğrenci davranışlarını gözlemleme stratejilerini ele almaktadır.

Geçerlik

Gökçek ve Yılmaz (2019) tarafından yürütülen uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe formunun yapı geçerliğini incelemiştir. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olsa da, çalışmanın başlığı ölçeğin Türk kültürüne uyarlanırken geçerlik analizlerinin yapıldığını açıkça göstermektedir. Bu analizler, ölçeğin teorik yapıyla ne kadar uyumlu olduğunu ve ölçmek istediği pedagojik bilgi ve becerileri doğru bir şekilde ölçüp ölçmediğini ortaya koymayı amaçlamıştır.

Genellikle psikometrik ölçeklerin geçerlik çalışmaları, yapı geçerliği için faktör analizi gibi istatistiksel yöntemleri içerir. Bu tür çalışmalar, ölçeğin maddelerinin teorik olarak beklenen alt boyutlar altında toplanıp toplanmadığını kontrol eder.

Güvenirlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında güvenirlik analizleri de yapılmıştır. Orijinal içerikte spesifik güvenirlik katsayıları yer almamakla birlikte, Gökçek ve Yılmaz (2019) çalışması, ölçeğin tutarlılık ve kararlılık gibi güvenirlik özelliklerini araştırmıştır. Güvenirlik, bir ölçme aracının aynı koşullar altında tekrarlandığında benzer sonuçlar verme derecesini ifade eder.

Tipik olarak, ölçeklerin güvenirliği Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı gibi yöntemlerle değerlendirilir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir ve elde edilen sonuçların güvenilir olduğunu belirtir.

Faktör Analizi

Gökçek ve Yılmaz (2019) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması kapsamında, Pedagojik Bilgi ve Beceri Ölçeği‘nin faktör yapısı incelenmiştir. Ölçeğin maddeleri, “Öğrenci öğrenmesi”, “Dersi planlama”, “Öğretim desteği”, “Çeşitliliği sağlama”, “Sınıf yönetimi” ve “İlgi ve alaka” olmak üzere altı boyutta toplanmıştır. Bu alt boyutlar, ölçeğin temel psikolojik yapısını ve öğretmen yeterliliklerinin farklı yönlerini temsil etmektedir.

Faktör analizi, ölçek maddelerinin hangi temel faktörleri temsil ettiğini belirlemek için kullanılan istatistiksel bir yöntemdir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamış ve her bir faktörün ilgili maddelerle güçlü bir şekilde ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu yapı, ölçeğin öğretmenlerin pedagojik bilgi ve becerilerini çok yönlü bir şekilde değerlendirme kapasitesini desteklemektedir.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama, Öz Bildirim Ölçeği

Format: 5’li Likert ölçeği (1=Kesinlikle katılmıyorum – 5=Tamamen katılıyorum)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler, Eğitimciler

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Öğretmenlik mesleğini icra eden veya pedagojik formasyon eğitimi alan bireyler.

Test Metodolojisi: Nicel, anket tabanlı öz bildirim. Katılımcılar, pedagojik bilgi ve becerilerine ilişkin ifadeleri 5’li Likert ölçeğinde değerlendirirler.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen yeterlilikleri, eğitim bilimleri, öğretim yöntemleri, sınıf yönetimi, öğretim teknolojileri, değerlendirme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımına ilişkin izinler, ücretler veya spesifik test yılı bilgileri orijinal kaynakta belirtilmemiştir. Ancak, uyarlama çalışması 2019 yılında yayınlanmıştır. Ölçeği kullanmak isteyen araştırmacıların sorumlu yazar Tuba Gökçek ile doğrudan iletişime geçmeleri önerilir.

Referanslar

Gökçek, T. & Yılmaz, A. (2019). The adaptation of the pedagogical knowledge and skills survey into Turkish: Validity and reliability study. Turkish Journal of Education, 8(1), 52-70. doi: 10.19128/turje.459678.

Makalenin orijinaline dergipark.gov.tr adresinden erişilebilir.

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: pedagojik-bilgi-ve-beceri-olcegi-toad.pdf

Pedagojik Bilgi ve Beceri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Öğrenci öğrenmesi:
1. Öğretim sırasında öğrencilerin öğrenmeye olan ilgilerini artırırım.
2. Kendi konu alanıma öğrencilerin ilgisini çekerim.
3. Derslerimde yeri geldikçe eleştirel düşünmeye yer veririm.
4. Derslerimde yeri geldikçe yaratıcı düşünmeye yer veririm.
5. Öğrenciler arasında düşünmeyi özendirir ve bu konuda gereken kolaylığı sağlarım.
6. Öğrenci merkezli öğrenme ve öğretme etkinlikleri kullanırım.
7. Öğrencileri çok çalışmaları için motive ederim.
Dersi planlama:
8. Öğrettiğim konuya uygun öğretim yöntemlerini seçerim.
9. Öğrencilerin farklı yetenek seviyeleriyle uyuşacak öğretim yöntemleri seçerim.
10. Öğrencilere öğrenmelerini kolaylaştırmak için uygun sorular sorarım.
11. Öğretim içeriğini-müfredatı derslere bölerek işlerim.
12. Öğrencilerin farklı yeteneklerini dikkate alarak derslerimi planlarım.
13. Dersin içeriğine uygun öğretim yöntemlerini belirlerim.
14. Derslerimi öğrenci merkezli olarak hazırlarım.
Öğretim desteği:
15. Kendi öğretim materyallerimi hazırlayabilirim.
16. Derslerim için uygun öğretim materyalleri edinirim.
17. Derslerimde öğretim teknolojilerinden en etkili şekilde yararlanırım.
18. Ölçme-Değerlendirme araçlarımı (yazılı sınavlar, sözlü sınavlar, testler vb.) hazırlarım.
19. Öğretim boyunca uygun değerlendirme formlarını kullanırım.
20. Öğretimim için içerikle ilgili konuları içeren kaynaklar edinirim.
Çeşitliliği sağlama:
21. Öğrencilerimin gelişimlerine yardımcı olmak için değerlendirme amaçlı dönütler veririm.
22. Öğrencilerin öğrenme hızına göre öğretimimi gerçekleştiririm.
23. Öğrencilerimin öğrenme güçlüklerini tespit ederim.
24. Öğrencilerin farklı ihtiyaçlarına hassasiyetle karşılık veririm.
25. Öğrencilerin grup çalışmalarını etkili biçimde kontrol ederim.
26. Öğrencilerin bireysel öğrenmelerini etkili biçimde kontrol ederim.
27. Ders sırasında öğrencilerin öğrenme ve performanslarını gözlemlerim.
Sınıf yönetimi:
28. Ders içinde uygun sınıf yönetimi tekniklerini kullanırım.
29. Davranış ve öğrenme problemi olan öğrencileri kontrol ederim.
30. Öğrenci davranışlarını gözlemlemek için uygun stratejiler kullanırım.
31. Öğrencileri disipline ederim.
İlgi ve alaka:
32. Müfredata yardımcı etkinlikler düzenlerim.
33. Zamanı etkili şekilde kullanırım.
34. Güçlüklerle başa çıkma becerisine sahibimdir.
35. Stresle başa çıkarım.
36. Öğrencilerimin her açıdan gelişimi için gerekli ilgiyi gösteririm.
37. Öğrencilerime her konuda gerekli ilgi ve özeni gösteririm.