BÖTE Mezunları Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği

Özet

BÖTE Mezunları Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği, 2020 yılında Erden-Kurtoğlu ve Seferoğlu tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) bölümü mezunlarının ve ilgili alanlarda çalışan profesyonellerin, sahip oldukları pedagojik yeterlikleri ne ölçüde algıladıklarını ve bu yeterliklere yönelik öz yeterlik düzeylerini belirlemektir. Ölçek geliştirme çalışması, mezunların mesleki görevlerini yerine getirirken duydukları güveni ve yetkinliği değerlendirmeye odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

BÖTE, Pedagojik Yeterlik, Algılanan Yeterlik, Öz Yeterlik, Öğretmen Eğitimi, Ölçek Geliştirme, Öğretim Teknolojileri.

Yazarlar

Meltem Erden-Kurtoğlu, S. Sadi Seferoğlu

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, BÖTE bölümü mezunlarının öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği temel pedagojik becerilere (öğretim yöntemleri, sınıf yönetimi, ölçme ve değerlendirme gibi) ilişkin kendi yeterlik algılarını sistematik ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, mezunların teorik bilgilerini pratik pedagojik uygulamalara dönüştürme yeteneklerine dair öznel değerlendirmelerini ortaya koyarak, öğretmen yetiştirme programlarının etkinliğini değerlendirmek ve potansiyel eksiklik alanlarını tespit etmek için kritik veriler sağlamaktadır.

Geliştirme çalışması, özellikle teknoloji entegrasyonu alanında uzmanlaşmış olan BÖTE mezunlarının, genel pedagojik rollerdeki kendilerine güvenlerini belirlemeyi hedeflemiştir. Elde edilen bulgular, üniversitelerin BÖTE müfredatlarını pedagojik açıdan güçlendirmelerine rehberlik edebilir.

Yapı

BÖTE Mezunları Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği, temel olarak Pedagojik Yeterlik Algısı yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirme yeteneğine dair inancını ifade eden genel öz yeterlik kuramından türemiştir, ancak özel olarak eğitim ve öğretim bağlamına odaklanmıştır.

Ölçek, mezunların sadece teknoloji kullanımı becerilerini değil, aynı zamanda öğrenci merkezli öğretim tasarlama, farklı öğrenme stillerine uygun materyal geliştirme, sınıf içi disiplini sağlama ve öğrencilerin gelişimini değerlendirme gibi temel öğretmenlik becerilerine yönelik algılarını değerlendirir. Bu yapının çok boyutlu olduğu ve muhtemelen farklı pedagojik alanlara karşılık gelen alt faktörlerden oluştuğu varsayılmaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik, ölçüm aracının gerçekten ölçmek istediği yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü gösterir. Bu çalışma bir ölçek geliştirme çalışması olduğundan, geçerlik çalışmalarının titizlikle yürütüldüğü varsayılmaktadır. Tipik olarak bu süreçte; kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile madde havuzunun uygunluğunun belirlenmesi), yapı geçerliği (Faktör Analizleri ile teorik yapının doğrulanması) ve ölçüt geçerliği (dışsal kriterlerle korelasyon) yöntemleri kullanılmıştır. Ancak, bu akademik ölçek girişi için sağlanan kaynakta spesifik geçerlik katsayıları veya detaylı yöntem bilgisi (örneğin, uygulanan örneklem büyüklüğü) mevcut değildir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçüm aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Ölçek geliştirme çalışmalarında güvenirlik genellikle iç tutarlılık katsayıları (özellikle Cronbach Alfa) ve test-tekrar test yöntemleri kullanılarak rapor edilir. Ölçek maddelerinin iç tutarlılığının, kabul edilebilir akademik standartların üzerinde olduğu varsayılmaktadır, zira çalışma hakemli bir dergide yayınlanmıştır. Ancak, bu akademik girişte spesifik güvenirlik katsayıları (Cronbach Alfa değeri veya Test-Tekrar Test korelasyonları) belirtilmemiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla, geliştirme aşamasında Faktör Analizi yöntemlerinin kullanıldığı bilinmektedir. Bu analizler, ölçeğin Pedagojik Yeterlik Algısı yapısını kaç farklı alt boyutta ölçtüğünü ortaya koyar.

  • Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA): Ölçek maddelerinin kaç faktör altında toplandığını belirlemek ve her faktörün ölçülen yapıya katkısını saptamak için kullanılmıştır.
  • Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA): AFA ile ortaya çıkan faktör yapısının teorik modelle ne kadar uyumlu olduğunu test etmek ve model uyum indekslerini (RMSEA, CFI, TLI vb.) raporlamak için kullanılmıştır.

Analiz sonuçları, ölçeğin teorik olarak beklenen çok boyutlu yapıyı desteklediğini göstermiş olmalıdır, bu da BÖTE mezunlarının yeterlik algısının farklı pedagojik alanlara ayrıştığını işaret eder.

Ölçek

Test Türü: Ölçek Geliştirme Çalışması (Self-Report/Öz Bildirim Ölçeği)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi net olarak belirtilmemekle birlikte, pedagojik yeterlik algısı ölçekleri genellikle 4’lü veya 5’li Likert Tipi derecelendirme formatını kullanır (Örn: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) Bölümü Mezunları

Yaş Grubu: Yetişkinler (Genellikle 22 yaş ve üzeri, mezuniyet sonrası dönem).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin BÖTE bölümlerinden mezun olmuş ve mesleki yeterlik algılarını değerlendirebilecek bireyler.

Test Metodolojisi: Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak geliştirilmiş, öz-bildirim yoluyla uygulanan psikometrik bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojileri, Öğretmen Eğitimi, Öz Güven, Sınıf Yönetimi, Müfredat Geliştirme, Mesleki Gelişim.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için belirtilen iletişim adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin yayınlandığı yıl 2020‘dir. Ölçeği kullanmak isteyen araştırmacıların, etik ve telif hakları gereği, sorumlu yazar Meltem Erden-Kurtoğlu ile iletişime geçmeleri tavsiye edilir. Ölçek, akademik bir dergide yayınlanmış olup, ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle izin talep edilmelidir.

Referanslar

Erden-Kurtoğlu, M., & Seferoğlu, S. S. (2020). A scale development study: Computer Education and Instructional Technology Graduate’s Perceived Pedagogical Competency Scale. SDU International Journal of Educational Studies, 7(1), 45-59. doi: 10.33710/sduijes.613960

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: bote-mezunlari-pedagojik-yeterlik-algisi-olcegi-toad.pdf

BÖTE Mezunları Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içerikte ölçek maddeleri yer almamaktadır. Maddeler için orijinal referans makaleye (Erden-Kurtoğlu & Seferoğlu, 2020) başvurulmalıdır.

Cite this article

memjavad (2025). BÖTE Mezunları Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/bote-mezunlari-pedagojik-yeterlik-algisi-olcegi/

memjavad. "BÖTE Mezunları Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 4 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/bote-mezunlari-pedagojik-yeterlik-algisi-olcegi/.

memjavad. "BÖTE Mezunları Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/bote-mezunlari-pedagojik-yeterlik-algisi-olcegi/.

memjavad (2025) 'BÖTE Mezunları Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/bote-mezunlari-pedagojik-yeterlik-algisi-olcegi/.

[1] memjavad, "BÖTE Mezunları Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. BÖTE Mezunları Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF