Table of Contents
Özet
Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği (PİSÖ), öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının eğitim ve öğretim süreçlerine yönelik temel inançlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, Yılmaz Soysal, S. Radmard ve A. Y. Kutluca tarafından 2018 yılında Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılarak Türk kültürüne kazandırılmıştır. Öğretmenlerin öğretme-öğrenme süreçlerine dair pedagojik inanç sistemlerini ve yaklaşımlarını belirlemeyi hedefleyen PİSÖ, eğitim psikolojisi ve pedagoji alanındaki araştırmacılar için değerli bir araç sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Pedagojik inanç, öğretmen inançları, ölçme aracı, geçerlik, güvenirlik, uyarlama, eğitim psikolojisi.
Yazarlar
Yılmaz Soysal, S. Radmard, A. Y. Kutluca
[quads id=5]
Amaç
Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği’nin (PİSÖ) temel amacı, bireylerin pedagojik inanç sistemlerini, yani öğretme, öğrenme, müfredat ve öğrenci rolleri hakkındaki düşünce ve kabullerini ölçmektir. Bu ölçek, özellikle öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının eğitim felsefelerini ve sınıf içi uygulamalarını şekillendiren derinlemesine inanç yapılarını ortaya çıkarmayı hedefler. Elde edilen veriler, eğitim programlarının geliştirilmesi, öğretmen yetiştirme süreçlerinin iyileştirilmesi ve öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesi için kritik öneme sahiptir.
Ölçeğin uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabileceğini göstermeyi amaçlamıştır. Bu sayede, Türkiye’deki eğitim araştırmalarında pedagojik inançların bilimsel olarak incelenmesine olanak sağlanmıştır.
Yapı
PİSÖ’nün ölçtüğü temel yapı, bireylerin eğitim ve öğretim süreçlerine dair sahip oldukları pedagojik inanç sistemleridir. Bu inançlar, genellikle örtük olup, öğretmenlerin sınıf yönetimi, ders planlama, öğrenci motivasyonu, değerlendirme yöntemleri ve eğitimde teknoloji kullanımı gibi birçok pedagojik kararını etkiler. Pedagojik inançlar, öğretmenlerin öğrencileri nasıl gördükleri, bilginin doğası hakkındaki kabulleri ve öğretmenin rolüne ilişkin algıları gibi çeşitli boyutları içerebilir.
Ölçek, bu inançların farklı boyutlarını, örneğin öğrenci merkezli ya da öğretmen merkezli yaklaşımları, davranışçı ya da yapılandırmacı öğrenme teorilerine olan eğilimleri yansıtacak şekilde kapsamaktadır. Bu sayede, bireylerin eğitim felsefelerinin çok yönlü bir profilini sunar ve bu inançların eğitim ortamındaki yansımalarını anlamaya yardımcı olur.
Geçerlik
Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği’nin uyarlama çalışmasında geçerlik analizleri yapılmıştır. Kaynak makalede belirtildiği üzere, ölçeğin Türkçe formunun orijinal yapıyı koruyup korumadığı ve ölçmek istediği yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğü incelenmiştir. Genellikle bu tür uyarlama çalışmalarında yapı geçerliği (örneğin faktör analizi ile) ve/veya ölçüt geçerliği (örneğin ilgili diğer ölçeklerle korelasyon) yöntemleri kullanılır.
Ancak, sağlanan özet bilgide geçerlik analizlerinin detaylarına dair spesifik veriler (örneğin faktör yükleri, açıklanan varyans oranları veya korelasyon katsayıları) açıkça belirtilmemiştir. Detaylı geçerlik bulguları için Soysal, Radmard ve Kutluca (2018) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri de uyarlama çalışmasının bir parçası olarak gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlılık ve istikrarlılık derecesini ifade eder. Genellikle iç tutarlılık (örneğin Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenirliği gibi yöntemlerle değerlendirilir.
Sağlanan bilgide güvenirlik analizlerinin spesifik sonuçları (örneğin Cronbach Alfa değerleri) belirtilmemiştir. Ölçeğin Türkçe formunun iç tutarlılık katsayıları ve diğer güvenirlik göstergeleri hakkında ayrıntılı bilgi için orijinal bilimsel makaleye bakılmalıdır.
Faktör Analizi
Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği’nin uyarlama çalışmasında faktör analizi, ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla kullanılmıştır. Faktör analizi, ölçek maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların teorik yapıyla ne kadar tutarlı olduğunu inceleyen bir istatistiksel yöntemdir.
Uyarlama çalışmasında genellikle açımlayıcı faktör analizi (AFA) veya doğrulayıcı faktör analizi (DFA) teknikleri kullanılarak ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türkçe versiyonda da korunup korunmadığı değerlendirilmiştir. Ancak, bu girdi için sağlanan kaynakta faktör analizinin spesifik sonuçları (örneğin faktör sayısı, açıklanan varyans yüzdeleri, madde yükleri) detaylandırılmamıştır. Bu bilgilere orijinal araştırma makalesinden ulaşılabilir.
Araç
Test Type: Uyarlama
Format: Ölçeğin derecelendirme formatı orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak bu tür psikolojik ölçeklerde genellikle Likert tipi ölçek formatı kullanılır. Örneğin, “Kesinlikle Katılmıyorum”dan “Kesinlikle Katılıyorum”a kadar değişen 5’li veya 7’li bir derecelendirme olabilir.
Language Available: Türkçe
Population Group: Öğretmenler ve öğretmen adayları
Age Group: Yetişkinler (genellikle yükseköğretim öğrencileri ve mesleki yaşamdaki öğretmenler)
Population Details: Ölçeğin uyarlama çalışması için kullanılan örneklem büyüklüğü ve demografik özellikleri (cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi vb.) kaynak makalede detaylandırılmıştır. Bu girdi için spesifik bilgiler mevcut değildir.
Test Methodology: Öz bildirim ölçeği formatında olup, katılımcıların belirli ifadelere kendi inanç ve düşünceleri doğrultusunda yanıt vermesi esasına dayanır.
Anahtar Kelimeler
Pedagoji, eğitim inançları, öğretmen eğitimi, psikometrik özellikler, ölçek geliştirme, eğitim psikolojisi.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Mevcut değil.
Affiliation Email addresses: Yılmaz Soysal: [email protected]
Correspondence Address: Mevcut değil.
İzinler, Ücretler ve Test Yılı
İzinler: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Yılmaz Soysal ile iletişime geçilmesi önerilir.
Ücretler: Ölçeğin kullanımına ilişkin herhangi bir ücret bilgisi mevcut değildir.
Test Yılı: 2018 (uyarlama çalışmasının yayımlandığı yıl).
Referanslar
Soysal, Y., Radmard, S. ve Kutluca, A. Y. (2018). Pedagojik inanç sistemleri ölçeğinin uygulamalı olarak uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 8(3), 1-17. doi: 10.5961/jhes.2018.00x
Orijinal PDF buradan indirilebilir: pedagojik-inanc-sistemleri-olcegi-piso-toad.pdf
[quads id=5]
Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği (PİSÖ) Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri orijinal kaynak makalede detaylandırılmıştır, ancak bu girdi için sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine ulaşmak için Soysal, Radmard ve Kutluca (2018) tarafından yayımlanan tam metin makaleye başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği (PİSÖ). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/pedagojik-inanc-sistemleri-olcegi-piso/
memjavad. "Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği (PİSÖ)." Turkish Psychological Scales, 30 Dec. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/pedagojik-inanc-sistemleri-olcegi-piso/.
memjavad. "Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği (PİSÖ)." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/pedagojik-inanc-sistemleri-olcegi-piso/.
memjavad (2025) 'Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği (PİSÖ)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/pedagojik-inanc-sistemleri-olcegi-piso/.
[1] memjavad, "Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği (PİSÖ)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, December, 2025.
memjavad. Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği (PİSÖ). Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.