Özyönelimli Matematik Öğrenme Tutum Ölçeği

Özet

Özyönelimli Matematik Öğrenme Tutum Ölçeği, bireylerin matematik öğrenme süreçlerindeki öz-yönelimli yaklaşımlarını ve tutumlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Şahin (2013) tarafından Türkçe’ye uyarlanmıştır ve orijinal yapısını koruyarak Türk kültürüne özgü geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Ölçek, öğrencilerin matematik dersine yönelik motivasyonlarını, bağımsız öğrenme becerilerini ve ders materyallerini anlama kapasitelerini ölçmeyi hedefler.

46 maddeden oluşan bu ölçek, 3 ana boyut ve 10 alt boyut içermektedir. Yanıtlar, 5’li Likert ölçeği formatında (“1= kesinlikle katılmıyorum” ile “5= kesinlikle katılıyorum” arasında) derecelendirilir. Ölçek, öğrencilerin matematik öğrenimindeki özerkliklerini, sorumluluklarını ve ders materyalleriyle etkileşimlerini derinlemesine inceleme fırsatı sunar. Bu adaptasyon çalışması, matematik eğitimi alanında özyönelimli öğrenme kavramının anlaşılmasına ve ölçülmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Özyönelimli öğrenme, matematik tutumu, ölçek uyarlaması, Likert ölçeği, psikometrik özellikler, eğitim psikolojisi, öğrenci motivasyonu.

Yazarlar

Seher MANDACI ŞAHİN

Amaç

Özyönelimli Matematik Öğrenme Tutum Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin matematik öğrenme süreçlerine karşı sergiledikleri öz-yönelimli tutumları ve davranışları sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu tutum, öğrencilerin kendi öğrenmelerini planlama, uygulama, izleme ve değerlendirme yeteneklerini içerir. Ölçek, öğrencilerin matematik derslerine aktif katılımını, problem çözme becerilerine yönelik inançlarını ve ders materyalleriyle bağımsız çalışma eğilimlerini anlamak için kritik bilgiler sunar.

Ölçeğin uyarlama çalışması, Türk eğitim bağlamında öğrencilerin matematik tutumlarını ve özyönelimli öğrenme yaklaşımlarını belirlemeye yönelik güvenilir bir araç sağlamayı amaçlamıştır. Bu sayede eğitimciler, öğrencilerin öğrenme stratejilerini ve derslere yaklaşımlarını daha iyi anlayabilir, böylece matematik öğretimini öğrencilerin ihtiyaçlarına göre uyarlayarak öğrenme çıktılarını iyileştirebilirler.

Yapı

Ölçek, bireylerin matematik öğreniminde sergiledikleri özyönelimli öğrenme tutumunu ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, öğrencinin matematik öğrenimine yönelik içsel motivasyonunu, öğrenme sorumluluğunu üstlenme derecesini ve bağımsız çalışma becerilerini kapsar. Kaynakta belirtildiği üzere, ölçek 3 ana boyut ve 10 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar, öğrencilerin matematik ders kitabını anlama kapasitesi, matematiğin insanlar için önemi hakkındaki inançları ve planlı çalışma alışkanlıkları gibi farklı yönleri ele alır.

Her bir boyut ve alt boyut, özyönelimli öğrenme kavramının farklı bileşenlerini yansıtarak, öğrencinin matematik öğrenme sürecindeki çeşitli tutumlarını ayrıntılı bir şekilde değerlendirmeye olanak tanır. Bu karmaşık yapı, ölçeğin matematiksel öğrenme tutumu üzerindeki farklı etkileşimleri ve dinamikleri yakalayabilmesini sağlar.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgileri açıkça belirtilmemiş olsa da, bir ölçeğin Türkçe’ye uyarlanması süreci genellikle kapsamlı geçerlik çalışmalarını içerir. Bu çalışmalar, ölçeğin amaçladığı yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemeyi hedefler. Tipik olarak, yapı geçerliği (faktör analizi ile boyutların doğrulanması), kapsam geçerliği (maddelerin ölçülmek istenen alanı temsil etme derecesi) ve ölçüt geçerliği (ölçeğin ilgili diğer ölçütlerle ilişkisi) incelenir.

Şahin’in (2013) uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de geçerli olduğunu göstermek amacıyla bu tür geçerlik analizlerinin yapılmış olması muhtemeldir. Özellikle, ölçeğin 3 ana boyut ve 10 alt boyuttan oluştuğunun belirtilmesi, yapı geçerliğini destekleyen faktör analizi çalışmalarının gerçekleştirildiğine işaret eder.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik değerleri doğrudan sunulmamıştır. Ancak, bir ölçeğin uyarlama sürecinde, ölçüm tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek için çeşitli güvenirlik analizleri yapılması standart bir uygulamadır. Bu analizler genellikle iç tutarlılık (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı ile) ve test-tekrar test güvenirliğini içerir.

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin maddelerinin kendi aralarında ne kadar tutarlı olduğunu ve farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verip vermediğini belirlemek için bu tür çalışmaların yapıldığı varsayılabilir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin kararlı ve hatasız ölçümler sağladığını gösterir, bu da elde edilen bulguların güvenilirliğini artırır.

Faktör Analizi

Özyönelimli Matematik Öğrenme Tutum Ölçeği’nin 3 ana boyut ve 10 alt boyuttan oluştuğu bilgisi, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek için faktör analizi yönteminin kullanıldığını açıkça göstermektedir. Faktör analizi, çok sayıda gözlemlenebilir değişkenin (ölçek maddeleri) altında yatan daha az sayıda ve gözlemlenemeyen faktörleri veya boyutları keşfetmek için kullanılan bir istatistiksel tekniktir.

Bu analiz, uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin boyut yapısının Türk kültürüne ve diline uyarlanmış versiyonunda da korunup korunmadığını test etmek için kritik öneme sahiptir. 3 ana ve 10 alt boyutun ortaya konması, ölçeğin matematik öğrenme tutumunun farklı yönlerini başarılı bir şekilde ayrıştırdığını ve yapısal olarak sağlam olduğunu düşündürmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama. Ölçek, başka bir dilde geliştirilmiş bir ölçeğin Türkçe’ye çevrilmesi ve Türk kültürü için geçerlik-güvenirlik çalışmalarının yapılmasıyla elde edilmiştir.

Format: Ölçek, toplam 46 maddeden oluşmaktadır. Yanıtlar, 5’li Likert ölçeği formatında derecelendirilir. Derecelendirme sistemi şu şekildedir: “1 = kesinlikle katılmıyorum”, “2 = katılmıyorum”, “3 = kararsızım”, “4 = katılıyorum”, “5 = kesinlikle katılıyorum”.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Eğitim çağındaki öğrenciler. Ölçeğin içeriği ve amacı göz önüne alındığında, matematik dersi gören her seviyeden öğrenciye uygulanabilir olduğu düşünülmektedir.

Yaş Grubu: Kaynakta spesifik bir yaş grubu belirtilmemiştir. Ancak, matematik dersi müfredatına sahip, özyönelimli öğrenme becerilerinin gelişmeye başladığı ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri için uygun olduğu varsayılabilir.

Popülasyon Detayları: Orijinal kaynakta detaylı popülasyon bilgisi (örneğin, örneklem büyüklüğü, demografik özellikler) verilmemiştir. Uyarlama çalışmasının yapıldığı spesifik öğrenci grubu hakkında daha fazla bilgi için referans makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Test Metodolojisi: Ölçek, katılımcıların kendileri tarafından doldurulan bir öz bildirim anketidir. Maddeler, bireylerin matematik öğrenme süreçlerine dair tutumlarını ve algılarını yansıtan ifadelerden oluşur. Katılımcılar, her bir ifadeye ne kadar katıldıklarını 5’li Likert ölçeği üzerinde işaretlerler.

Anahtar Kelimeler

Matematik eğitimi, psikometrik ölçüm, eğitimde tutum, ölçek geliştirme, öğrenme motivasyonu, faktör analizi, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımı için özel izinler veya ücretler hakkında kaynakta doğrudan bilgi bulunmamaktadır. Akademik veya araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle ölçeğin sorumlu yazarı Seher MANDACI ŞAHİN ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. İletişim bilgileri yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin uyarlama çalışması ve ilgili makale 2013 yılında yayımlanmıştır. Bu nedenle ölçeğin test yılı 2013 olarak kabul edilebilir.

Kaynaklar

• Şahin, S. M. (2013). Özyönelimli Matematik Öğrenme Tutum Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. EĞİTİM VE BİLİM, 38(169), 209-223.
• Makaleye erişim için: egitimvebilim.ted.org.tr
• Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ozyonelimli-matematik-ogrenme-tutum-olcegi-toad.pdf

Özyönelimli Matematik Öğrenme Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• (m 1): Matematik dersinde kullanılan ders kitabını anlayabilirim.
• (m 12): Matematik insanların öğrenmek zorunda olduğu bir derstir.
• (m 40): Planlandığı gibi çalışmak zordur.