Ortaokul Öğrencilerinin Matematik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencilerinin Matematik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği (OÖMYYÖ), ortaokul düzeyindeki öğrencilerin matematik dersine yönelik benimsedikleri öğrenme yaklaşımlarını ölçmek amacıyla 2018 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin derinlemesine, yüzeysel veya stratejik öğrenme biçimlerini ne ölçüde kullandıklarını belirlemeyi hedefler. Elde edilen veriler, öğrencilerin matematik öğrenme yaklaşımları hakkında detaylı bilgi sunarak eğitimcilerin ve araştırmacıların pedagojik stratejilerini optimize etmelerine olanak tanır.

Ölçek, toplamda 33 maddeden oluşmakta ve gerçekleştirilen analizler sonucunda üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu doğrulanmıştır. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin ortaokul popülasyonunda matematik öğrenme yaklaşımlarını değerlendirmede sağlam ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Matematik öğrenme yaklaşımları, öğrenme yaklaşımları, ortaokul öğrencileri, ölçek geliştirme, yapısal eşitlik modellemesi, psikometri.

Yazarlar

Yıldız, Sevda Göktepe; Özdemir, Ayşe Şebnem.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ortaokul kademesinde eğitim gören öğrencilerin matematik derslerine özgü olarak kullandıkları öğrenme stratejilerini ve yaklaşımlarını sistematik bir şekilde belirlemektir. Öğrenme yaklaşımları, öğrencilerin motivasyonel niyetlerini ve kullandıkları bilişsel süreçleri yansıtır; bu nedenle ölçek, öğrencilerin bilgiye nasıl yaklaştığını ve bu bilgiyi nasıl işlediğini anlamak için kritik veriler sunar.

Ölçeğin geliştirilmesi, matematik eğitimi alanında çalışan akademisyenlere ve öğretmenlere, öğrencilerin öğrenme profillerini tanıma ve bu profillere uygun öğretim yöntemlerini uygulama konusunda bilimsel dayanak sağlamayı hedefler. Bu sayede, öğrencilerin akademik başarıları ve matematiğe karşı tutumları olumlu yönde etkilenebilecektir.

Yapı

Ortaokul Öğrencilerinin Matematik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği, öğrenme psikolojisi alanındaki temel teorilere dayanarak öğrencilerin öğrenme niyetlerini ve stratejilerini ölçer. Ölçek, literatürde yaygın olarak kabul gören ve bireylerin akademik görevlere yaklaşımlarını derin (anlama odaklı), yüzeysel (ezber odaklı) ve stratejik (başarı odaklı) olarak sınıflandıran yaklaşımları yansıtan üç temel alt boyutu ölçmektedir.

Ölçek, toplam 33 maddeden oluşmakta olup, bu maddeler üç farklı alt boyuta eşit olarak dağıtılmıştır (her alt boyut için 11 madde). Bu faktörler, öğrencilerin matematiksel kavramları anlama çabası ile ezberleme veya sadece sınav geçme niyetleri arasındaki farklılıkları ortaya koyarak, öğrenme sürecinin karmaşıklığını kapsamlı bir şekilde analiz etmeye olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin teorik olarak öngörülen üç faktörlü yapısının veri seti ile yüksek düzeyde uyumlu olduğunu göstermektedir. Uyum iyiliği indeksleri, modelin kabul edilebilir düzeyde olduğunu teyit etmiştir.

  • Faktör yükleri ve uyum değerleri anlamlıdır (X²=1970.98, sd=492, p<.01).
  • X²/sd oranı 4.00 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, genellikle kabul edilebilir sınır olan 3 ile 5 aralığında yer almaktadır ve modelin kabul edilebilir uyumunu temsil eder.
  • Diğer uyum indeksleri şunlardır: Düzeltilmiş Uyum İyiliği İndeksi (AGFI)=.85, Uyum İyiliği İndeksi (GFI)=.87, Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI)=.90, ve Standartlaştırılmış Kök Ortalama Kare Kalıntı (SRMR)=.072. Bu değerler, verilerin önerilen ölçme modeli ile uyumlu olduğunu güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, güvenirlik analizleri ile değerlendirilmiştir. Tüm ölçeğe ait iç tutarlılık katsayısı, kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Bu sonuçlar, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

  • Ölçeğin tamamına ait Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı .789 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, sosyal bilimlerde kullanılan ölçekler için iyi bir iç tutarlılık düzeyini işaret etmektedir.
  • Gerçekleştirilen analizler, 33 maddeden ve 3 faktörden oluşan bu ölçeğin hem geçerli hem de güvenilir bir psikometrik araç olduğunu ortaya koymuştur.

Faktör Analizi

Ölçek, toplamda 33 madde ile oluşturulmuş ve bu maddeler üç temel faktör (alt boyut) altında toplanmıştır. Her bir alt boyut, öğrencilerin matematik öğrenimindeki belirli bir yaklaşım türünü temsil etmekte ve 11 madde içermektedir. Ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

DFA sonuçları, modelin yapısal bütünlüğünü desteklemekte ve her bir maddenin ait olduğu teorik faktöre güçlü bir şekilde yüklendiğini göstermektedir. Bu üç faktörlü yapı, ortaokul öğrencilerinin matematik öğrenme süreçlerindeki farklılaşmış bilişsel ve motivasyonel stratejileri bağımsız olarak değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçek olarak geliştirilmiştir)

Format: Likert Ölçeği

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri

Yaş Grubu: Genellikle 10-14 yaş aralığı (Ortaokul kademesine karşılık gelen yaşlar)

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır. Yanıt seçenekleri aşağıdaki gibidir:

  1. Kesinlikle Katılmıyorum (1)
  2. Katılmıyorum (2)
  3. Kararsızım (3)
  4. Katılıyorum (4)
  5. Kesinlikle Katılıyorum (5)

Anahtar Kelimeler

Öğrenme stratejileri, matematik eğitimi, psikometrik özellikler, DFA, iç tutarlılık, 5’li Likert.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Sevda Göktepe Yıldız

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Yıldız Teknik Üniversitesi (YTU) Eğitim Fakültesi, İstanbul, Türkiye (Çalışmanın yapıldığı dönemdeki kurumsal bilgiye dayalı çıkarım).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçek akademik bir yayında sunulduğu için, kullanım izni ve şartları için sorumlu yazar (Sevda Göktepe Yıldız) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Genellikle bu tür akademik araçların eğitim ve araştırma amaçlı kullanımı ücretsizdir, ancak ticari kullanım için izin alınması zorunludur.

Kaynaklar

Yıldız, S. G., ve Özdemir, A. Ş. (2018). Ortaokul öğrencilerinin matematik öğrenme yaklaşımları. İlköğretim Online, 17(3). 1378-1401.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ortaokul-ogrencilerinin-matematik-ogrenme-yaklasimlari-olcegi-toad.pdf

Ortaokul Öğrencilerinin Matematik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içeriğinde ölçeğin maddeleri (soru metinleri) sağlanmamıştır. Ancak ölçek yapısına dair aşağıdaki bilgiler mevcuttur:

  • Toplam Madde Sayısı: 33
  • Faktör Sayısı: 3 (Üç alt boyut)
  • Alt Boyut Başına Madde Sayısı: 11
  • Derecelendirme: 5’li Likert tipi (1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum).

Cite this article

memjavad (2025). Ortaokul Öğrencilerinin Matematik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencilerinin-matematik-ogrenme-yaklasimlari-olcegi/

memjavad. "Ortaokul Öğrencilerinin Matematik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 31 Dec. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencilerinin-matematik-ogrenme-yaklasimlari-olcegi/.

memjavad. "Ortaokul Öğrencilerinin Matematik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencilerinin-matematik-ogrenme-yaklasimlari-olcegi/.

memjavad (2025) 'Ortaokul Öğrencilerinin Matematik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencilerinin-matematik-ogrenme-yaklasimlari-olcegi/.

[1] memjavad, "Ortaokul Öğrencilerinin Matematik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, December, 2025.

memjavad. Ortaokul Öğrencilerinin Matematik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF