Ortaokul Öğrencilerinin Kavramsal Öğrenmede Zihinsel Durumlarının Belirlenmesi Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencilerinin Kavramsal Öğrenmede Zihinsel Durumlarının Belirlenmesi Ölçeği, Aysel Kocakülah ve Nevin Uslu tarafından 2019 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğrencilerin kavramsal öğrenme süreçleri sırasında deneyimledikleri zihinsel ve duygusal durumları tespit etmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, 35 maddeden ve dört alt boyuttan oluşmaktadır: Niyet, Duygu, İç Zihinsel Durumlar ve Dış Zihinsel Durumlar.

Geliştirme aşamasında, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla hem açımlayıcı hem de doğrulayıcı faktör analizleri kullanılmıştır. Güvenirlik analizleri, alt kategorilerin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Bu araç, eğitim psikolojisi ve fen bilimleri eğitimi alanlarında öğrencilerin öğrenme motivasyonlarını ve bilişsel süreçlerini anlamak için önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kavramsal öğrenme, zihinsel durum, ortaokul öğrencileri, ölçek geliştirme, eğitim psikolojisi, bilişsel süreçler.

Yazarlar

Aysel Kocakülah, Nevin Uslu.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin bilimsel kavramları öğrenme çabaları sırasında sergiledikleri zihinsel durumları ve eğilimleri kapsamlı bir şekilde belirlemektir. Bu durumlar, öğrencilerin öğrenmeye karşı niyetlerini, duygusal tepkilerini ve içsel/dışsal bilişsel süreçlerini yansıtmaktadır.

Ölçek, eğitimcilere ve araştırmacılara, öğrencilerin kavramsal anlamayı engelleyen veya destekleyen zihinsel engellerini tanımlama konusunda veri sağlamakta ve böylece daha etkili öğretim stratejilerinin geliştirilmesine olanak tanımaktadır.

Yapı/Kavramsal Çerçeve

Ortaokul Öğrencilerinin Kavramsal Öğrenmede Zihinsel Durumlarının Belirlenmesi Ölçeği, öğrencilerin kavramsal öğrenme deneyimlerini dört ana psikolojik yapı etrafında incelemektedir. Bu yapılar, öğrencilerin öğrenme sürecine aktif katılımını ve bilişsel çabasını temsil eder.

Ölçülen temel yapılar şunlardır:

• Niyet: Öğrenme hedeflerine ulaşma konusundaki kararlılık ve isteklilik.
• Duygu: Öğrenme süreciyle ilişkili hissedilen olumlu veya olumsuz duygusal tepkiler.
• İç Zihinsel Durumlar: Öğrencinin kendi iç dünyasına yönelik düşünceleri, öz-yansıtma ve bilişsel farkındalık.
• Dış Zihinsel Durumlar: Çevreye, öğretmenlere veya akranlara yönelik algılar ve dışsal uyaranlara verilen tepkiler.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, kapsamlı istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir. Yapısal bütünlüğü doğrulamak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

Bu faktör analizleri sonucunda, 35 maddeden oluşan ve teorik çerçeveyle uyumlu dört alt kategoriye (faktöre) sahip nihai bir ölçek formu elde edilmiştir. Elde edilen faktör yapısı, ölçeğin kavramsal öğrenmede zihinsel durumlar yapısını başarıyla ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi, alt kategoriler bazında iç tutarlılık katsayıları hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen Cronbach alfa katsayıları, ölçeğin alt boyutlarının güvenilir olduğunu ve tutarlı sonuçlar ürettiğini kanıtlamıştır.

Güvenirlik katsayıları (iç tutarlılık) aşağıdaki gibidir:

• Duygu: .77
• Niyet: .67
• Dış Zihinsel Durum: .78
• İç Zihinsel Durum: .79

Genel olarak, elde edilen katsayılar (özellikle .77, .78 ve .79), psikometrik standartlara göre kabul edilebilir veya iyi düzeyde iç tutarlılığa işaret ederken, Niyet alt boyutu (.67) kabul edilebilirliğin alt sınırına yakındır ancak sosyal bilimler araştırmaları için kullanılabilir düzeydedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, belirlenen 35 maddenin dört faktör altında toplanması için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmış, ardından bu yapının örneklemden bağımsız olarak doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Bu ikili analiz yaklaşımı, ölçeğin yapısal geçerliğini güçlendirmiştir.

Ölçeğin nihai yapısı 35 madde ve dört faktörden oluşmaktadır:

• Niyet (7 madde)
• Duygu (11 madde)
• İç zihinsel durumlar (9 madde)
• Dış zihinsel durumlar (8 madde)

Araç

Test Türü:

Geliştirme (Özgün bir ölçme aracı geliştirilmiştir.)

Format:

35 maddeden oluşan ve 4 alt faktöre ayrılmış bir kendini değerlendirme ölçeğidir. Maddeler, öğrencinin cevap kalitesi ve gerekçe sunma biçimine göre derecelendirilen bir puanlama sistemine sahiptir.

Mevcut Dil:

Türkçe.

Popülasyon Grubu:

Ortaokul Öğrencileri.

Yaş Grubu:

Ortaokul seviyesine uygun yaş grubu (yaklaşık 11-14 yaş).

Popülasyon Detayları:

Kavramsal öğrenme süreçlerine katılan ortaokul öğrencileri.

Test Metodolojisi:

Ölçek, öğrencinin verdiği cevabın doğruluğu ile bu cevaba ilişkin sunduğu gerekçenin kalitesini birleştiren dereceli bir puanlama sistemi kullanmaktadır. Puanlama 0 ile 3 arasında değişmektedir:

• 3 puan: Doğru Gerekçe – Doğru Cevap
• 2 puan: Kısmen doğru gerekçe – Doğru Cevap ya da Yanlış Cevap – Doğru Gerekçe
• 1 puan: Doğru Cevap – Yanlış Gerekçe ile boş bırakılan yanıtlar
• 0 puan: Yanlış Cevap – Yanlış Gerekçe durumu

Anahtar Kelimeler

Psikometri, iç tutarlılık, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, eğitimsel ölçme, zihinsel durum.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri:

[email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi:

Aysel Kocakülah (Balıkesir Üniversitesi olduğu varsayılmaktadır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için izinler ve olası ücretler hakkında bilgi almak üzere sorumlu yazar Aysel Kocakülah ile doğrudan iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Bu ölçeğe ait orijinal konferans özet kitabına buradan ulaşılabilir: ubest.deu.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ortaokul-ogrencilerinin-kavramsal-ogrencilerinin-belirlenmesi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kocakülah, A. ve Uslu, N. (2019). Ortaokul öğrencilerinin kavramsal öğrenmede zihinsel durumlarının belirlenmesi: Ölçek geliştirme çalışması. Uluslararası Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Kongresi Tam Metin Kitabı içinde (s.558-568). İzmir, Türkiye.

Ortaokul Öğrencilerinin Kavramsal Öğrenmede Zihinsel Durumlarının Belirlenmesi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek toplam 35 madde ve dört faktörden oluşmaktadır:

• Niyet (7m)
• Duygu (11m)
• İç zihinsel durumlar (9m)
• Dış zihinsel durumlar (8m)

Derecelendirme sistemi aşağıdaki gibidir:

1. Doğru Gerekçe-Doğru cevap şeklinde ise 3 puan,
2. Kısmen doğru gerekçe-doğru cevap ya da Yanlış Cevap – Doğru Gerekçe şeklinde ise 2 puan,
3. Doğru Cevap – Yanlış Gerekçe ile boş bırakılan yanıtlar 1 puan,
4. Yanlış Cevap – Yanlış Gerekçe durumunda 0 puan verilmiştir.