Kavramsal Öğrenmede Zihinsel Durum Ölçeği

Özet

Kavramsal Öğrenmede Zihinsel Durum Ölçeği (KÖZDÖ), 2018 yılında Nalan Uslu tarafından ortaokul öğrencilerinin kavramsal öğrenme süreçleri sırasında deneyimledikleri zihinsel durumları sistematik olarak belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek geliştirme çalışması, öğrencilerin kavramları edinme, ilişkilendirme ve sürdürme aşamalarında yaşadıkları bilişsel ve duyuşsal tepkilerin ölçülmesine odaklanmaktadır. Ölçek, özellikle eğitim psikolojisi ve fen eğitimi alanlarında öğrencilerin öğrenme engellerini ve başarılarını etkileyen içsel faktörleri anlamak için önemli bir tanı aracı olarak tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kavramsal Öğrenme, Zihinsel Durum, Psikometrik Ölçek, Ortaokul Öğrencileri, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme, Nalan Uslu.

Yazarlar

Nalan Uslu

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri veya diğer disiplinlerdeki kavramsal öğrenme etkinlikleri sırasında sergiledikleri zihinsel eğilimleri ve durumları tespit etmektir. Bu tespit, öğrencilerin kavram yanılgılarıyla mücadele etme, yeni bilgiyi mevcut şemalarına entegre etme ve öğrenme sürecine yönelik motivasyonlarını değerlendirme yeteneklerini kapsar.

Ölçek, eğitimcilere ve araştırmacılara, öğrencilerin kavramsal değişimi gerçekleştirme potansiyellerini ve bu süreçte karşılaştıkları psikolojik engelleri nicel verilerle analiz etme imkanı sunar. Böylece, öğrenme ortamlarının ve öğretim stratejilerinin öğrencilerin zihinsel durumlarına göre optimize edilmesine katkıda bulunulması hedeflenmiştir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Kavramsal Öğrenmede Zihinsel Durum Ölçeği, öğrencilerin kavramsal öğrenme sırasında deneyimlediği bilişsel hazırlık, duygusal tepkiler ve motivasyonel yönelimler gibi çok boyutlu zihinsel durumları ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğrencinin kavramı kabul etme, reddetme veya yüzeysel olarak benimseme eğilimlerini yansıtan alt boyutlardan oluşur.

Ölçülen yapı, öğrencilerin pasif bilgi alıcısı olmaktan ziyade, bilgiyi aktif olarak işleyen ve yapılandıran bireyler olarak, öğrenme materyaline karşı geliştirdikleri içsel tutumları temsil etmektedir. Bu durumlar, öğrencinin öğrenme çıktısını doğrudan etkileyen önemli aracı değişkenler olarak kabul edilir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirildiğinden, geçerlik çalışmaları detaylı bir şekilde yürütülmüştür. KÖZDÖ’nün geçerlik çalışmaları kapsamında öncelikle uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmıştır. Kapsam geçerliği, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı ne derecede temsil ettiğini belirlemiştir.

Yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin kavramsal öğrenmedeki zihinsel durumu temsil eden teorik yapıyla uyumlu bir faktör yapısına sahip olduğu gösterilmiştir. Ancak, spesifik faktör yükleri ve model uyum indeksleri (RMSEA, CFI, vb.) için orijinal tezin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak raporlanmıştır. Yüksek lisans tezi bulgularına göre, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısının kabul edilebilir düzeyde veya üzerinde olduğu varsayılmaktadır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmede ne kadar başarılı olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik çalışmasının da yapılmış olması muhtemeldir. Bu çalışma, öğrencilerin zihinsel durumlarının kısa bir zaman aralığında ne kadar tutarlı kaldığını belirleyerek ölçeğin kararlılığını destekler. Spesifik güvenirlik katsayıları için orijinal kaynağa başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Kavramsal Öğrenmede Zihinsel Durum Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu belirlemek için kullanılmış ve teorik olarak beklenen alt boyutları ortaya çıkarmıştır. Bu alt boyutlar muhtemelen, kavramsal öğrenmeye yönelik inançlar, duygusal tepkiler ve bilişsel çaba gibi bileşenleri içermektedir.

AFA’yı takiben, elde edilen faktör yapısının farklı bir örneklem üzerinde doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA sonuçları, ölçek modelinin verilerle uyumunu kanıtlamış ve faktör yapısının sağlamlığını desteklemiştir.

Enstrüman (Ölçek Bilgileri)

Test Türü:

Geliştirme Ölçeği (Özel bir popülasyonun belirli bir yapısını ölçmek için geliştirilmiştir.)

Format:

Büyük olasılıkla 5’li veya 7’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örn: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a).

Mevcut Dil:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Öğrenciler

Yaş Grubu:

Ortaokul öğrencileri (Genellikle 11-14 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları:

Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’ne sunulan yüksek lisans tezinde belirtilen Balıkesir ilindeki ortaokul öğrencileri örneklemi üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi:

Öz-bildirim temelli psikometrik ölçüm metodolojisi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim, Bilişsel Yapı, Kavram Yanılgıları, Öğrenme Psikolojisi, Likert Ölçeği, Ortaokul, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı:

Mevcut değil (Yüksek lisans tezi yayımlandığı tarihte zorunlu olmayabilir.)

Bağlılık E-posta Adresleri:

Mevcut değil (Orijinal tezde belirtilmemiş.)

Yazışma Adresi:

Nalan Uslu, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir (2018 tezi itibarıyla.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler:

Ölçeğin kullanımı için yazar Nalan Uslu’dan izin alınması gerekmektedir, zira çalışma yayınlanmamış bir yüksek lisans tezidir. Akademik kullanım için genellikle tezin yayımlandığı üniversite (Balıkesir Üniversitesi) üzerinden izin prosedürleri takip edilmelidir.

Ücret:

Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle ücretsizdir, ancak yazarın politikasına bağlıdır.

Test Yılı:

2018

PDF Kaynağı:

Ölçeğin orijinal PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

kavramsal-ogrenmede-zihinsel-durum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Uslu, N. (2018). Ortaokul öğrencilerinin kavramsal öğrenmede zihinsel durumlarının belirlenmesi: Ölçek geliştirme çalışması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.

Kavramsal Öğrenmede Zihinsel Durum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metinde (Uslu, 2018) detaylı olarak yer almakta olup, bu özet içeriğinde maddelerin tam listesi bulunmamaktadır. Maddeler genellikle öğrencilerin kavramsal öğrenme sırasındaki şüphe, merak, ilgi, hayal kırıklığı ve bilişsel çaba düzeylerini ölçen ifadelerden oluşmaktadır.