Table of Contents
Özet
Bu ölçek, ortaokul öğrencilerini hedef alarak, onların Ters Yüz Öğrenme (Flipped Learning) modeline yönelik akademik ve teknolojik Hazırbulunuşluk düzeylerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmıştır. Orijinal yabancı dildeki bir ölçeğin yapısal geçerliliğini ve güvenilirliğini Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygun olarak inceleyen bu çalışma, modelin Türkiye’deki ortaokul düzeyinde uygulanabilirliğini değerlendirmek için kritik bir araç sunmaktadır. Ölçek, öğrencilerin bu yenilikçi öğrenme yaklaşımına adaptasyonunu ve etkin katılımını sağlayacak temel yeterlilikleri belirlemeyi amaçlamaktadır.
Uyarlama çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerinin güçlü olduğunu göstermiş olup, toplamda 26 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, öğrencilerin Ters Yüz Öğrenme ortamlarında ihtiyaç duyacakları öz-düzenleme, motivasyon ve teknoloji kullanım becerileri gibi farklı boyutları kapsamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Ters Yüz Öğrenme, Hazırbulunuşluk, Ölçek Uyarlama, Ortaokul Öğrencileri, Eğitim Teknolojileri, Öğrenme Modeli.
Yazarlar
Hatice Yıldız DURAK
Amaç
Ölçeğin temel amacı, ortaokul öğrencilerinin Ters Yüz Öğrenme modelini başarıyla uygulayabilmeleri için gerekli olan bilişsel, duyuşsal ve teknolojik hazırlık düzeylerini belirlemektir. Bu hazırlık düzeylerinin ölçülmesi, eğitimcilerin ve araştırmacıların, bu pedagojik yaklaşımı uygulamadan önce öğrencilerin eksikliklerini tespit etmelerine ve uygun destek mekanizmalarını geliştirmelerine olanak tanır.
Uyarlama çalışması, yurt dışında geliştirilmiş bir hazırbulunuşluk ölçeğinin Türk eğitim bağlamında geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabilirliğini kanıtlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, Türkiye’deki eğitim araştırmacıları, Ters Yüz Öğrenme modelinin etkilerini ve öğrenci başarısı üzerindeki rolünü daha sistematik bir şekilde inceleyebileceklerdir.
Yapı (Ölçülen Yapı)
Ölçek, öğrencilerin Ters Yüz Öğrenme ortamlarına yönelik gösterdikleri çok boyutlu Hazırbulunuşluk yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğrencilerin evde video dersleri izleme, materyalleri önceden inceleme ve sınıf içi etkinliklere aktif katılma yeteneklerini etkileyen faktörleri içerir. Ölçeğin alt faktörlerine ait güvenirlik katsayılarının varlığı, hazırbulunuşluğun bilişsel özyeterlik, teknolojiye yönelik tutum, öz-düzenleme becerileri, dışsal motivasyon ve içsel motivasyon gibi bileşenlerden oluştuğunu düşündürmektedir.
Ölçülen yapı, öğrencilerin yalnızca teknolojik donanıma sahip olup olmadığını değil, aynı zamanda bu yeni öğrenme modelinin gerektirdiği bağımsız çalışma alışkanlıklarına ve zaman yönetimi becerilerine ne ölçüde sahip olduklarını da değerlendirir. Bu, ölçeğin sadece fiziksel veya teknik yeterliliği değil, aynı zamanda psikolojik ve pedagojik hazırlığı da kapsadığını göstermektedir.
Geçerlik
Ölçeğin yapı geçerliliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda modelin uyum indeksleri oldukça güçlü bulunmuştur. Modelin Kök Ortalama Kare Hata Yaklaşımı (RMSEA) değeri 0.09 olarak hesaplanmıştır. Bu değer (RMSEA < 0.1), modelin kabul edilebilir bir uyum gösterdiğini kanıtlamaktadır.
Diğer uyum indeksleri de modelin kabul edilebilirliğini desteklemektedir: Normlaştırılmış Uyum İndeksi (NFI) 0.96, Normlaştırılmamış Uyum İndeksi (NNFI) 0.96 ve Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI) 0.92 olarak elde edilmiştir. Bu indekslerin 0.90 ve üzeri değerler alması, ölçeğin teorik yapısının veri seti ile yüksek düzeyde uyumlu olduğunu göstermekte ve ölçeğin yapı geçerliliğinin sağlandığını kanıtlamaktadır. Ayrıca, modelin uyum indekslerinin 0.05 düzeyinde anlamlı olduğu belirtilmiştir.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Toplam ölçek için hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı 0.978 gibi son derece yüksek bir değerdir. Bu, ölçek maddelerinin birbirleriyle yüksek düzeyde tutarlı olduğunu ve ölçülmek istenen yapıyı güvenilir bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
Ölçeğin alt faktörlerine ait iç tutarlılık katsayıları da yüksek bulunmuştur. Bu katsayılar sırasıyla 0.942, 0.956, 0.897, 0.820 ve 0.705’tir. Tüm alt faktörlerin Cronbach Alfa değerlerinin 0.70’in üzerinde olması, her bir alt boyutun da kendi içinde yeterli düzeyde güvenilir olduğunu teyit etmektedir. Bu sonuçlar, Ortaokul Öğrencileri için Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği’nin güçlü bir psikometrik araç olduğunu ortaya koymaktadır.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapısal geçerliliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe uyarlamasında da korunduğunu doğrulamayı amaçlamıştır. Elde edilen uyum indeksleri (NFI, NNFI, CFI) ve RMSEA değeri, orijinal ölçekteki faktör yapısının Türk ortaokul öğrencileri örnekleminde de kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını göstermektedir.
Güvenirlik analizlerinde beş farklı alt faktör için katsayılar sunulması, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğünü ve DFA’nın bu beş faktörlü yapıyı doğruladığını ima etmektedir. Bu faktörler, öğrencilerin bilişsel süreçlerini, motivasyonlarını ve teknoloji kullanımındaki özyeterliliklerini ayrı ayrı değerlendirme imkanı sunmaktadır.
Ölçme Aracı
Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptation)
Format: 5’li Derecelendirme (Likert Tipi)
Maddeler: 26 madde
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri
Yaş Grubu: Genellikle 10-14 yaş aralığı
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ortaokul kademesinde eğitim gören öğrenciler.
Test Metodolojisi: Öz Bildirim (Self-report) ölçeği. Derecelendirme, öğrencilerin Ters Yüz Öğrenme modeline yönelik hazırbulunuşluk düzeylerini “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a kadar bir yelpazede belirtmelerine dayanır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Psikolojisi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, RMSEA, Öğrenci Hazırlığı, Dijital Öğrenme, Pedagoji.
Yazarlar
Sorumlu Yazar: Hatice Yıldız DURAK
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
İletişim E-posta Adresi: [email protected]
Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2017 yılında yayınlanan uyarlama çalışması ile Türk literatürüne kazandırılmıştır. Ölçeğin ticari kullanımına veya izin süreçlerine dair spesifik bir ücret bilgisi mevcut olmamakla birlikte, akademik araştırmalarda kullanım için yazar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Sorumlu yazarın e-posta adresi, iletişim için kaynakçada belirtilmiştir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi indirilebilir durumdadır.
Kaynaklar
Durak, H. Y. (2017). Ortaokul Öğrencileri için Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(3), 1056-1068. doi: 10.14686/buefad.328826
Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:
Ölçek Maddeleri
ÖNEMLİ: Ortaokul Öğrencileri için Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği’nin (OÖTYÖHÖ) orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçeği kullanmak isteyen araştırmacıların, referans verilen makaleye veya sorumlu yazara başvurması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Ortaokul Öğrencileri için Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-ters-yuz-ogrenme-hazirbulunusluk-olcegi/
memjavad. "Ortaokul Öğrencileri için Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 31 Dec. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-ters-yuz-ogrenme-hazirbulunusluk-olcegi/.
memjavad. "Ortaokul Öğrencileri için Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-ters-yuz-ogrenme-hazirbulunusluk-olcegi/.
memjavad (2025) 'Ortaokul Öğrencileri için Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-ters-yuz-ogrenme-hazirbulunusluk-olcegi/.
[1] memjavad, "Ortaokul Öğrencileri için Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, December, 2025.
memjavad. Ortaokul Öğrencileri için Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.