Ortaokul Öğrencileri İçin Türkçe Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencileri İçin Türkçe Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği, Arslan ve Taşgın (2019) tarafından ortaokul düzeyindeki öğrencilerin Türkçe dersine karşı duydukları motivasyon düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrencilerin Türkçe Dersi ile ilgili içsel ve dışsal motivasyon bileşenlerini, dersin değerini ve öğrenmeye yönelik tutumlarını değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu çalışma, bir ölçek geliştirme çalışması olarak tasarlanmış olup, elde edilen sonuçlar ölçeğin ilgili popülasyon için güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermektedir.

Ölçek, eğitim araştırmacıları ve rehberlik uzmanları için, öğrencilerin dil öğrenimine olan ilgilerini ve başarılarını etkileyen temel motivasyon faktörlerini belirlemede önemli bir kaynak sağlamaktadır. Ölçeğin orijinal makalesi dergipark.org.tr adresinden erişilebilir.

Anahtar Kelimeler

Ortaokul, Türkçe dersi, Motivasyon, Eğitim psikolojisi, Ölçek geliştirme, Psikometrik özellikler, Öğrenci tutumları.

Yazarlar

Aysel ARSLAN, Abdurrahman TAŞGIN

[quads id=5]

Amaç

Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’deki ortaokul öğrencilerinin Türkçe Dersi öğrenme süreçlerine yönelik sahip oldukları motivasyon türlerini ve düzeylerini ölçmek için kültüre özgü, standart bir ölçüm aracı geliştirmektir. Var olan genel motivasyon ölçeklerinin aksine, bu ölçek tamamen Türkçe dersinin kendine has özelliklerine odaklanarak daha spesifik ve anlamlı sonuçlar üretmeyi amaçlamıştır.

Ölçek, öğretmenlere ve eğitim politikası yapıcılara, öğrencilerin neden Türkçe dersine karşı motive olduklarını veya olmadıklarını anlamaları için somut veriler sunmayı hedefler. Bu sayede motivasyon eksikliğinden kaynaklanan akademik başarısızlıkların önüne geçilebilecek müdahale programları tasarlanabilir.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin Türkçe dersine yönelik motivasyon yapısını çok boyutlu olarak ele almaktadır. Geliştirme sürecinde teorik çerçeve, motivasyonun içsel (öğrenmekten zevk alma, merak) ve dışsal (not alma, ödül kazanma) bileşenlerini kapsamıştır. Bu yapının, öğrencilerin dersi algılama biçimleri ve dersin gelecekteki yaşamları için taşıdığı değeri de içeren alt boyutlardan oluştuğu varsayılmaktadır.

Psikolojik yapı (konstrükt) olarak, motivasyonun akademik başarı üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini ölçen faktörlerin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Ölçeğin nihai formunun, motivasyonun farklı yönlerini birbirinden ayıran net faktörlere sahip olması beklenmektedir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde, aracın amaçlanan yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünden emin olmak için kapsamlı geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. İçerik geçerliği, uzman görüşleri alınarak sağlanmış ve maddelerin Türkçe dersine yönelik motivasyon kavramını yeterince temsil edip etmediği değerlendirilmiştir.

Yapı geçerliği ise, genellikle açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin belirlenen teorik alt boyutlar altında toplandığını ve modelin veri setine uygunluğunu kanıtlamıştır. Ölçeğin iyi düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğu rapor edilmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, yani aynı koşullar altında uygulandığında tutarlı sonuçlar verme yeteneği, iç tutarlılık analizleri ile incelenmiştir. Bu amaçla Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır.

Genellikle bir ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenilir sayılması için Cronbach Alfa katsayısının .70 veya üzerinde olması beklenir. Bu ölçek geliştirme çalışmasında, elde edilen yüksek katsayılar sayesinde, Ortaokul Öğrencileri İçin Türkçe Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği’nin yüksek düzeyde iç tutarlılığa ve dolayısıyla güvenilirliğe sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA, motivasyon yapısının kaç temel boyuttan oluştuğunu ve hangi maddelerin bu boyutlara yüklendiğini ortaya çıkarmıştır. Bu aşamada, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri ve Bartlett Sphericity testi gibi istatistiksel ön koşullar sağlanmıştır.

AFA sonucunda elde edilen faktör yapısı, daha sonra Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA, ölçeğin teorik olarak varsayılan yapısının (içsel, dışsal motivasyon vb.) toplanan verilerle ne ölçüde örtüştüğünü gösteren uyum indekslerini (RMSEA, CFI, TLI vb.) sağlamıştır. Bu analizler, ölçeğin çok faktörlü yapısının sağlam olduğunu teyit etmiştir.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Geliştirme tipi ölçek. Ölçek geliştirme çalışması sonucunda elde edilmiştir.

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği formatında hazırlanmıştır (örn: “Hiç katılmıyorum”dan “Tamamen katılıyorum”a kadar).

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri (İlköğretim 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri).

Yaş Grubu: Yaklaşık 10-14 yaş aralığı.

Popülasyon Detayları: Türkiye genelindeki ortaokul kademesinde eğitim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan, kağıt tabanlı veya dijital olarak uygulanabilir envanter.

Anahtar Kelimeler

Türkçe öğretimi, Akademik motivasyon, Eğitim araştırmaları, Geçerlik, Güvenirlik, Ortaokul.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Aysel ARSLAN

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlantı E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta detaylı adres belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım koşulları ve potansiyel ücretler için yazar Aysel ARSLAN ile e-posta yoluyla iletişim kurulmalıdır.

Kaynaklar

1. Arslan, A. ve Taşgın, A. (2019). Ortaokul öğrencileri için “Türkçe Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği” geliştirme çalışması. Journal of Computer and Education Research, 7(14), 228-249. doi: 10.18009/jcer.565717

Ölçek geliştirme çalışmasının orijinal makalesine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
ortaokul-ogrencileri-icin-turkce-dersine-yonelik-motivasyon-olcegi-gelistirme-calismasi-toad.pdf

[quads id=5]

Ortaokul Öğrencileri İçin Türkçe Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, telif hakları ve akademik yayın kuralları nedeniyle bu platformda doğrudan sunulamamaktadır. Ölçek maddelerinin tamamına ve derecelendirme formatına, yukarıda Kaynaklar bölümünde belirtilen bilimsel makalenin tam metninden veya yazar ile iletişime geçilerek ulaşılabilir.

Maddeler, ortaokul seviyesine uygun, açık ve anlaşılır bir dille kaleme alınmıştır.