Ortaokul Öğrencileri İçin Dinleme Motivasyonu Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencileri İçin Dinleme Motivasyonu Ölçeği, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin dinleme becerilerine yönelik içsel ve dışsal motivasyon düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş 14 maddelik, 3 faktörlü bir psikometrik araçtır. Ölçek, Dölek ve Yıldırım (2021) tarafından Türkçe literatüre kazandırılmıştır. Uygulanan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin ilgili popülasyonda dinleme motivasyonunu ölçmede yüksek düzeyde tutarlılık sergilediğini göstermiştir. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dinleme Motivasyonu, Ortaokul Öğrencileri, Psikometrik Ölçek, Güvenirlik, Geçerlik, Faktör Analizi, Türkçe

Yazarlar

Onur DÖLEK, İbrahim YILDIRIM

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul kademesinde öğrenim gören öğrencilerin dinlemeye yönelik sahip oldukları motivasyon düzeylerini standardize edilmiş bir şekilde belirlemektir. Bu araç, öğrencilerin dinleme becerilerini geliştirmeye yönelik eğitimsel müdahalelerin tasarlanmasında ve etkililiğinin değerlendirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır.

Ölçek, dinleme sürecine ilişkin farklı motivasyonel faktörleri (örneğin, içsel ilgi, dışsal beklentiler veya sosyal amaçlar) ayrıştırmayı hedefleyerek, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara detaylı bir profil sunmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ortaokul Öğrencileri İçin Dinleme Motivasyonu Ölçeği, dinleme motivasyonu yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilerin dinleme etkinliklerine katılma veya bu etkinliklerden kaçınma eğilimlerini belirleyen psikolojik süreçleri ifade eder.

Ölçek, motivasyonun yalnızca genel bir düzeyini değil, aynı zamanda bu motivasyonu oluşturan alt boyutları da kapsamaktadır. Bu alt boyutlar, öğrencilerin dinleme eylemine neden bağlandıklarını veya neden uzaklaştıklarını anlamak için kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik analizleri, 14 maddeden oluşan modelin üç faktörlü yapısını desteklemiştir. Madde analizleri ve faktör yükleri, her bir maddenin ilgili alt boyutu yeterince temsil ettiğini göstermiştir.

Tüm ölçek için hesaplanan Cronbach’s Alpha katsayısı 0,808 olarak belirlenmiştir. Bu değer, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve dinleme motivasyonu yapısını geçerli bir şekilde ölçebileceğini işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Tüm ölçek için Cronbach’s Alpha katsayısı 0,808 olarak saptanmıştır. Bu katsayı, genel ölçümün güvenilir olduğunu göstermektedir.

Üç alt boyutun Cronbach’s Alpha katsayıları ise sırasıyla 0,766; 0,723 ve 0,740 olarak rapor edilmiştir. Bu değerler, her bir alt boyutun da psikometrik açıdan kabul edilebilir düzeyde tutarlı olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ortaokul Öğrencileri İçin Dinleme Motivasyonu Ölçeği, yapısal olarak 3 faktörlü bir model sergilemektedir. Ölçek, toplam 14 maddeden oluşmaktadır.

Faktör analizleri sonucunda, belirlenen üç faktörün dinleme motivasyonunun farklı yönlerini temsil ettiği görülmüştür. Ayrıca, ölçekteki 4 maddenin puanlama sırasında ters kodlanması gerekmektedir. Bu durum, ölçeğin hem olumlu hem de olumsuz ifadeleri kullanarak yanıt yanlılığını azaltma çabasını göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme)

Format: 14 maddeden oluşan, 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: Ortaokul öğrencileri (Genellikle 10-14 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de öğrenim gören ortaokul öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Derecelendirme sistemi şöyledir: 1=Hiç katılmıyorum, 2=Katılmıyorum, 3=Orta düzeyde katılıyorum, 4=Katılıyorum, 5=Kesinlikle katılıyorum.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Değerlendirmesi, Dinleme Becerileri, Motivasyon Ölçeği, Eğitim Psikolojisi, Cronbach’s Alpha, Faktör Yapısı

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiştir

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir

Yazışma Adresi: Onur DÖLEK ([email protected])

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021 (Yayın Yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya yeniden basımı için sorumlu yazar Onur DÖLEK ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal makale, 2021 yılında yayınlanmıştır ve kaynakçada belirtilen DOI üzerinden erişilebilir durumdadır.

Kaynaklar

Dölek, O. & Yıldırım, İ. (2021). Ortaokul öğrencileri için dinleme motivasyonu ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Language Academy, 9(2), 1-16. DOI: http://dx.doi.org/10.29228/ijla.49839

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantılar aracılığıyla ulaşılabilir: ijla.net.

Ölçeğin orijinal PDF dosyaları buradan indirilebilir:

• ortaokul-ogrencileri-icin-dinleme-motivasyonu-olcegi-toad.pdf
• ortaokul-ogrencileri-icin-dinleme-motivasyonu-olcegi-toad.pdf

Ortaokul Öğrencileri İçin Dinleme Motivasyonu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Sağlanan kaynak içerikte ölçek maddelerinin tam listesi bulunmamaktadır. Ölçek toplam 14 maddeden oluşmaktadır ve bu maddelerden 4 tanesi ters kodlanmalıdır.

Ölçeğin derecelendirme formatı 5’li Likert tipi olup, yanıt seçenekleri şunlardır:

1. Hiç katılmıyorum
2. Katılmıyorum
3. Orta düzeyde katılıyorum
4. Katılıyorum
5. Kesinlikle katılıyorum