Ortaokul ve lise Öğrencileri için Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği

Özet

Ortaokul ve lise Öğrencileri için Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği, öğrencilerin bilgisayarlara yönelik geliştirdikleri tutum düzeylerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış 20 maddelik bir ölçektir. Ölçek, öğrencilerin bilgisayar kullanımından duydukları keyif, bilgisayarın gelecekteki kariyerleri için taşıdığı önem ve bilgisayarla ilgili yaşadıkları kaygı gibi boyutları değerlendirmektedir. Bu uyarlama çalışması, eğitim bilimleri alanında Demir ve Yurdugül (2014) tarafından gerçekleştirilmiştir ve orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve eğitim sistemi bağlamında geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Bilgisayar tutumu, eğitim, ortaokul, lise, ölçek uyarlaması, Cronbach Alfa, psikometrik özellikler, teknoloji

Yazarlar

Ömer Demir, Halil Yurdugül

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin bilgisayar kullanımına yönelik gösterdikleri duygusal ve bilişsel eğilimleri belirlemektir. Bu tutumların belirlenmesi, eğitim kurumlarının teknoloji entegrasyonu politikalarını ve öğrencilerin dijital okuryazarlık gelişimlerini destekleyici rehberlik hizmetlerini planlamasına olanak tanır. Ölçek, öğrencilerin teknolojiye karşı olan pozitif veya negatif yaklaşımlarını, özellikle de bilgisayarın eğitim ve mesleki gelecek açısından algılanan önemini ölçmek için tasarlanmıştır.

Yapı

Ortaokul ve lise Öğrencileri için Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği, bilgisayara yönelik tutumu çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır. Ölçek, genellikle üç ana faktör altında toplanan maddelerden oluşur: Bilgisayardan Hoşlanma (duygusal tepkiler ve keyif alma), Bilgisayarın Önemi (algılanan fayda ve mesleki gereklilik) ve Bilgisayar Kaygısı (bilgisayar kullanırken hissedilen rahatsızlık veya gerginlik). Bu faktörler, öğrencilerin teknolojiye adaptasyon süreçlerini derinlemesine anlamayı sağlar.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe adaptasyon çalışmasında yapı geçerliği kanıtlanmıştır. Uyarlama süreci, öncelikle çeviri ve geri çeviri yöntemleri kullanılarak dilsel eşdeğerliğin sağlanmasını içermiştir. Ardından, kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla alanında uzman kişilerin görüşlerine başvurulmuştur. Ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak için genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmış ve orijinal yapının Türk örnekleminde de korunduğu gösterilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Yapılan çalışmada, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayıları hesaplanmıştır. Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0,83 olarak bulunurken, daha sağlam bir güvenirlik ölçümü olan Omega güvenirlik katsayısı 0,95 olarak hesaplanmıştır. Bu katsayılar, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve sonuçların zaman içinde istikrarlı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını incelemek amacıyla yapılan analizler, 20 maddenin üç temel faktöre ayrıldığını ortaya koymuştur. Bu faktörler, tutumun farklı bileşenlerini temsil etmektedir: Bilgisayardan Hoşlanma, Bilgisayarın Önemi ve Bilgisayar Kaygısı. Faktör yüklerinin yeterli düzeyde olması, bu üç boyutlu yapının istatistiksel olarak anlamlı ve psikolojik olarak yorumlanabilir olduğunu kanıtlamıştır. Bu çok faktörlü yapı, bilgisayara yönelik tutumun tek bir puan yerine detaylı alt boyutlar üzerinden incelenmesine olanak tanır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü:

Uyarlama (Adaptation)

Format:

Kendi kendine raporlama ölçeği (Self-report scale)

Mevcut Diller:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Ortaokul ve lise öğrencileri

Yaş Grubu:

Yaklaşık 10-18 yaş aralığı

Popülasyon Detayları:

Türkiye’deki orta ve lise düzeyinde eğitim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi:

20 maddeden oluşan 5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır. Derecelendirme şu şekildedir: 5=Kesinlikle katılıyorum, 4=Katılıyorum, 3=Kararsızım, 2=Katılmıyorum, 1=Kesinlikle katılmıyorum.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin adaptasyon çalışması 2014 yılında yayınlanmıştır. Akademik kullanım ve araştırmalar için genellikle sorumlu yazar (Ömer Demir) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarın izni şarttır.

Referanslar

Demir, Ö., & Yurdugül, H. (2014). The adaptation of The Scale of Attitude Towards Computer İnto Turkish for middle and secondary school students. Eğitim ve Bilim Dergisi, 39(176). doi: 10.15390/EB.2014.3619

Sorumlu Yazar İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF belgesine buradan ulaşılabilir: the-scale-of-attitude-towards-computer-into-turkish-for-middle-and-secondary-school-students-toad.pdf

Ortaokul ve lise Öğrencileri için Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği Maddeleri

Ölçek toplam 20 maddeden oluşmaktadır. Aşağıda, ölçeğin üç alt boyutunu temsil eden örnek maddeler sunulmuştur:

• Bilgisayardan hoşlanma-1) Bilgisayarda bir şeyler yapmaktan keyif alırım.
• Bilgisayarın önemi-7) Eğer bilgisayar kullanmayı öğrenirsem gelecekte iyi bir mesleğim olabilir.
• Bilgisayar kaygısı-13) Bilgisayar kullanırken kendimi rahat hissederim.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ömer Demir

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri:

[email protected] (Ömer Demir)

Yazışma Adresi:

Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini)

Anahtar Kelimeler

Tutum, bilgisayar eğitimi, psikolojik ölçek, ortaöğretim, teknoloji entegrasyonu, güvenirlik, geçerlik