Ortaokul Öğrencileri İçin Okul Motivasyonu Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencileri İçin Okul Motivasyonu Ölçeği (OÖİOMÖ), ortaokul düzeyindeki öğrencilerin okula yönelik genel motivasyon düzeylerini ve yapılarını ölçmek amacıyla 2017 yılında Kaynak, Özhan ve Kan tarafından geliştirilen bir ölçme aracıdır. Bu geliştirme çalışması, Türkiye’deki eğitim bağlamına uygun, güçlü Psikometri özelliklere sahip bir araç sunmayı hedeflemiştir. Ölçek, öğrencilerin öğrenmeye, akademik başarıya ve okul ortamına karşı gösterdikleri içsel ve dışsal Motivasyon türlerini derinlemesine incelemek üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Okul motivasyonu, ortaokul öğrencileri, psikolojik ölçme, ölçek geliştirme, öğrenci başarısı, Motivasyon, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Kaynak, S., Özhan, M. B., Kan, A.

Amaç

Ortaokul Öğrencileri İçin Okul Motivasyonu Ölçeği’nin temel amacı, 5. sınıftan 8. sınıfa kadar olan öğrencilerin okula yönelik motivasyonlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, eğitim araştırmacılarına, okul psikologlarına ve rehberlik uzmanlarına, öğrencilerin motivasyon eksikliklerini veya güçlerini tespit etmede, böylece etkili müdahale programları geliştirmede kullanılabilecek standardize edilmiş bir araç sağlamaktadır. Geliştirme çalışması, özellikle Türk kültürüne özgü eğitim bağlamında motivasyonun yapısını ortaya koymayı amaçlamıştır.

Ölçeğin geliştirilmesi, motivasyonun sadece akademik başarıyı değil, aynı zamanda öğrencinin okul yaşamına katılımını ve genel refahını da etkileyen kritik bir psikolojik yapı olduğu varsayımına dayanmaktadır. Bu nedenle, ölçek çok boyutlu bir motivasyon yapısını hedeflemiştir.

Yapı

Bu ölçek, eğitim psikolojisi alanındaki yaygın motivasyon teorilerine dayanarak oluşturulmuştur. Ölçülen temel psikolojik yapı, öğrencilerin okula, öğrenme süreçlerine ve akademik görevlere karşı gösterdikleri isteklilik ve enerji düzeyleri olan okul Motivasyonudur. Geliştirme çalışmalarında genellikle İçsel Motivasyon (merak ve ilgiye dayalı öğrenme), Dışsal Motivasyon (ödül, ceza veya zorunluluktan kaynaklanan öğrenme) ve Amotivasyon (motivasyon eksikliği) gibi alt boyutlar incelenir.

Ölçek, motivasyonun farklı yönlerini kapsayarak, ortaokul çağındaki bireylerin gelişimsel özelliklerine ve okul ortamındaki spesifik zorluklara yanıt verebilecek maddeler içermektedir. Ölçek, öğrencilerin akademik öz-yeterlik inançları ve geleceğe yönelik hedefleri ile motivasyon arasındaki ilişkiyi de dolaylı olarak değerlendirme imkanı sunar.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması (Kaynak et al., 2017) kapsamında çeşitli geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Ölçek geliştirme çalışmalarının temel gerekliliği olan yapı Geçerlik analizleri, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü göstermektedir. Bu analizler genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemleriyle gerçekleştirilir.

Yapılan analizler, ölçeğin ortaokul öğrencileri arasında motivasyon yapısını tutarlı bir şekilde temsil ettiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, ölçeğin başka motivasyon veya akademik başarı ölçütleriyle olan ilişkilerini inceleyen kriter Geçerlik çalışmalarının da raporlandığı düşünülmektedir. Ölçeğin geliştirme makalesine erişim, bu geçerlik sonuçlarının detaylarını öğrenmek için gereklidir. Makalenin aslı şu bağlantıdan indirilebilir: turkishstudies.net.

Güvenirlik

Ortaokul Öğrencileri İçin Okul Motivasyonu Ölçeği’nin Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Geliştirme çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçekteki maddelerin aynı psikolojik yapıyı ölçmekte ne kadar uyumlu olduğunu göstermektedir.

Ölçek geliştirme standartlarına göre, ölçeğin alt boyutları ve genel ölçek puanı için kabul edilebilir düzeyde güvenirlik katsayılarının (örneğin, .70 üzeri) rapor edildiği tahmin edilmektedir. Bu ölçeğin zamana bağlı kararlılığını (test-tekrar test güvenirliği) belirlemek için de ek çalışmaların yapılmış olması muhtemeldir. Kesin güvenirlik değerleri, orijinal makalenin incelenmesiyle doğrulanmalıdır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla, geliştirme sürecinde Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. İlk aşamada, ölçeğin kaç faktörden oluştuğunu keşfetmek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak beklenen motivasyon alt boyutlarına ayrılıp ayrılmadığını göstermiştir.

AFA sonuçlarını takiben, ölçeğin faktör yapısının örneklemden bağımsız olarak doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin iyi uyum indekslerine sahip olduğunu ve belirlenen faktör yapısının veri tarafından desteklendiğini kanıtlamıştır. Bu çok faktörlü yapı, öğrencilerin motivasyonunu daha detaylı ve ayrıştırılmış bir şekilde incelemeye olanak tanımaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü:

Geliştirme ve öz bildirim tipi psikometrik ölçek.

Format:

Derecelendirme formatında (örneğin, Likert tipi) maddelerden oluşan, kağıt veya dijital ortamda uygulanabilen bir envanterdir. Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi verilmemiştir, ancak geliştirme ölçekleri genellikle 3, 4 veya 5’li Likert tiplerini kullanır.

Mevcut Diller:

Türkçe.

Popülasyon Grubu:

Ortaokul öğrencileri.

Yaş Grubu:

Yaklaşık 10-14 yaş aralığı (5. sınıftan 8. sınıfa kadar).

Popülasyon Detayları:

Ölçek, Türkiye’deki ortaokul öğrencileri üzerinde yapılan bir örneklemle standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi:

Öz bildirim esasına dayalı, bireysel veya grup halinde uygulanabilen, kağıt kalem testi veya dijital uygulama yöntemi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti:

Ölçeğin akademik veya ticari kullanımı için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi aşağıda belirtilmiştir. Ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanımı genellikle ücretsizdir, ancak izin alınması zorunludur.

Test Yılı:

2017.

Referanslar

• Kaynak, S., Özhan, M. B. ve Kan, A. (2017). Ortaokul Öğrencileri İçin Okul Motivasyonu Ölçeği geliştirme çalışması. Turkish Studies, 12(4), 293-312.

Orijinal makalenin PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir:

• turkishstudies.net

Ölçeğin bir kopyası (PDF) bu platformda da sunulmaktadır:

• Orijinal PDF buradan indirilebilir: ortaokul-ogrencileri-icin-okul-motivasyonu-olcegi-toad.pdf

Ortaokul Öğrencileri İçin Okul Motivasyonu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçeğin maddeleri orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına erişim için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleye bakınız.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri:

[email protected] (Yazışma için belirtilen e-posta adresi).

Yazışma Adresi:

Belirtilmemiştir (Detaylar için Kaynak, Özhan ve Kan (2017) makalesine başvurulmalıdır).