Ortaokul Öğrencileri İçin Değerler Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencileri İçin Değerler Ölçeği (OÖİDÖ), ortaokul düzeyindeki öğrencilerin temel sosyal, ahlaki ve kişisel değerlere yönelik algılarını ve yönelimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. D. Çetin ve M. V. Coşkun (2017) tarafından geliştirilen bu ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin değerler eğitimi süreçlerindeki gelişimlerini güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirmelerine olanak tanımak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, literatür taraması ve uzman görüşleri temel alınarak hazırlanmış olup, özellikle Türkiye bağlamında ortaokul çağındaki öğrencilerin değer yargılarını yansıtacak maddeler içermektedir. Bu geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal uygunluğunu ve iç tutarlılığını kanıtlamayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Ortaokul Öğrencileri İçin Değerler Ölçeği, değerler, değerler eğitimi, ortaokul, psikometrik araç, Çetin ve Coşkun.

Yazarlar

Dilek Çetin, Mehmet Veli Coşkun

Amaç

Ortaokul Öğrencileri İçin Değerler Ölçeği’nin temel amacı, 5. sınıftan 8. sınıfa kadar olan ortaokul öğrencilerinin sahip oldukları veya önem verdikleri değerleri tespit etmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı oluşturmaktır. Ölçek, öğrencilerin farklı değer boyutlarındaki eğilimlerini belirleyerek, eğitim programlarının bu değerleri destekleyici şekilde düzenlenmesine bilimsel bir dayanak sağlamayı amaçlamaktadır.

Bu ölçek, eğitim araştırmalarında öğrencilerin değer sistemlerindeki değişimleri longitudinal olarak izlemek ve farklı demografik gruplar arasındaki değer farklılıklarını karşılaştırmak için kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, literatürde kabul gören temel değer kavramlarına dayanarak geliştirilmiştir. Yapısal olarak, ölçeğin birden fazla faktörden oluşması beklenmektedir; bu faktörler genellikle bireysel değerler (örneğin, dürüstlük, sorumluluk) ve toplumsal değerler (örneğin, adalet, saygı) gibi ana boyutları içerebilir. Ölçeğin nihai yapısı, gerçekleştirilen faktör analizi sonuçlarına göre belirlenmiştir.

Öğrencilerin değer yargılarını 4 dereceli bir Likert tipi derecelendirme ile ölçmesi, öğrencilerin ilgili değerlere ne sıklıkta sahip olduklarını veya uyguladıklarını yansıtmasını sağlamaktadır.

Geçerlik

Çetin ve Coşkun (2017) tarafından yürütülen geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal geçerlik kanıtlarını sunmuştur. Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi (Açımlayıcı ve Doğrulayıcı) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak ölçmesi beklenen değer boyutlarını ne ölçüde temsil ettiğini göstermiştir.

Ölçeğin maddelerinin ilgili faktörlere yüksek yükler vermesi ve model uyum indekslerinin kabul edilebilir seviyelerde olması, OÖİDÖ’nün güçlü bir yapısal geçerlik taşıdığını işaret etmektedir. Kaynak makalede detaylı geçerlik sonuçlarına (örneğin, uyum indeksleri, faktör yükleri) ulaşılabilir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin farklı alt boyutları ve genel ölçek için Cronbach’s Alpha (Güvenirlik) katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Her ne kadar kaynak özetinde doğrudan katsayı değerleri belirtilmese de, makalenin başlığı ölçeğin güvenirlik analizlerinin yapıldığını doğrulamaktadır. Genellikle psikolojik ölçeklerde kabul edilebilir bir güvenirlik düzeyi (Alfa katsayısı) 0.70 ve üzeri olarak beklenmektedir.

Faktör Analizi

Ortaokul Öğrencileri İçin Değerler Ölçeği’nin yapısal geçerliğini incelemek üzere hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu belirlemek için kullanılmış, DFA ise belirlenen bu faktör yapısının teorik modele ne kadar uyduğunu test etmiştir.

Bu analizler sonucunda, ölçeğin ortaokul öğrencilerinin değerlerini temsil eden en uygun ve ayrışık alt boyutlara sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu çok boyutlu yapı, değer kavramının karmaşıklığını akademik bir çerçevede ele almaktadır.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir yapıya özgü olarak tasarlanmış ve geliştirilmiştir.)

Format: Kağıt-kalem formatında uygulanan, 4’lü Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Eğitim gören öğrenciler.

Yaş Grubu: Ortaokul öğrencileri (yaklaşık 10-14 yaş).

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler örneklem grubunu oluşturmuştur.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, her maddeye ne sıklıkta katıldıklarını veya o değeri ne sıklıkta uyguladıklarını belirten dört seçenekten birini işaretlerler:

• 1 – hiçbir zaman
• 2 – bazen
• 3 – çoğu zaman
• 4 – her zaman

Anahtar Kelimeler

Değerler ölçeği, ortaokul, güvenirlik, geçerlik, psikoloji, eğitim, faktör analizi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazarların makalede belirtilen akademik kurum adresleri geçerlidir (Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Fakültesi).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Geliştirme makalesinin yayın yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazarlarla doğrudan iletişime geçilmesi önerilir. İletişim e-posta adresi: [email protected]

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı sonuçları aşağıdaki bağlantıdan incelenebilir: edupij.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ortaokul-ogrencileri-icin-degerler-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Çetin, D. and Coşkun, M. V. (2017). Validity and reliability study values scale for secondary school students VSS. Educational Process: International Journal, 6(1), 85–95.

Ortaokul Öğrencileri İçin Değerler Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmadığından, bu kısım boş bırakılmıştır. Maddelerin orijinal makaleden elde edilmesi gerekmektedir.)

Ortaokul Öğrencileri İçin Değerler Ölçeği (OÖİDÖ) Maddeleri:

Kaynak içerikte ölçek maddeleri bulunmamaktadır. Maddeler için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.