Ortaokul Öğrencileri İçin Beden Eğitimi Ölçeği (OÖBEA)

Özet

Ortaokul Öğrencileri İçin Beden Eğitimi Ölçeği (OÖBEA), ortaokul düzeyindeki öğrencilerin Beden Eğitimi ve Spor dersi öğretim programına yönelik görüşlerini ve algılarını sistematik bir şekilde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, Cüneyt Taşkın tarafından 2018 yılında tamamlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirme çalışması olarak ortaya konmuştur. OÖBEA, öğrencilerin derse olan tutumlarını, programın etkinliğini ve dersin genel algılanan faydasını ölçmeyi hedeflemektedir. Bu geliştirme çalışması, ilgili programın öğrenci bakış açısıyla ne kadar uyumlu olduğunu belirlemek için önemli istatistiksel geçerlik ve güvenirlik kanıtları sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ortaokul Öğrencileri, Beden Eğitimi, Spor Dersi, Ölçek Geliştirme, Öğretim Programı, Görüşler, RMSEA, Cronbach Alfa

Yazarlar

Cüneyt Taşkın

Amaç

OÖBEA’nın temel amacı, Türkiye’deki ortaokul öğrencilerinin Beden Eğitimi ve Spor dersi öğretim programına ilişkin sahip oldukları algıları, görüşleri ve memnuniyet düzeylerini belirlemektir. Bu ölçek, uygulayıcılara ve eğitim programı geliştiricilerine, programın hedeflerine ne ölçüde ulaştığı ve öğrencilerin ihtiyaçlarını ne kadar karşıladığı konusunda somut veriler sunmayı amaçlamaktadır.

Ölçek, programın güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya çıkarılmasına yardımcı olarak, gelecekteki eğitim reformları ve müfredat güncellemeleri için bilimsel bir temel sağlamaktadır. Ölçek, özellikle öğrenci merkezli eğitim yaklaşımlarının değerlendirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin Beden Eğitimi ve Spor dersine yönelik tutumlarını ölçen psikolojik bir yapıyı hedeflemektedir. Bu yapı, genellikle öğrencilerin derse katılım motivasyonlarını, dersin içeriğine yönelik memnuniyetlerini ve dersin kişisel gelişimlerine katkısına dair inançlarını kapsar. Geliştirme süreci, bu çok boyutlu yapının doğru bir şekilde temsil edildiğini doğrulamak için istatistiksel yöntemlere dayanmıştır.

Ölçeğin alt boyutları (faktörleri) hakkında detaylı bilgi, doktora tezinin orijinal metninde yer almaktadır. Ancak genel olarak, yapı, öğrencilerin fiziksel aktiviteye yönelik genel eğilimlerini ve okul ortamındaki spor derslerine özgü tepkilerini ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliği, Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, modelin verilere kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığı görülmüştür. Bu uyum, çeşitli uyum indeksleri aracılığıyla raporlanmıştır.

• RMSEA (Yaklaşık Hata Karekök Ortalaması) değeri 0,056 olarak elde edilmiştir. Bu değer, 0,06 veya altındaki değerlerin mükemmel uyum olarak kabul edildiği standartlar çerçevesinde, modelin kabul edilebilir bir uyum gösterdiğini işaret etmektedir.
• RMR (Karekök Ortalama Rezidüel) değeri ise 0,096 olarak hesaplanmıştır. Bu değer de, modelin veri setine olan uyumunun tatmin edici düzeyde olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak öngörülen yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir.

Güvenirlik

OÖBEA’nın güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını değerlendirmeye odaklanmıştır. İç tutarlılık, ölçekteki farklı maddelerin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünün göstergesidir.

Bu amaçla, istatistiksel bir gösterge olan Cronbach Alfa güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa katsayıları, ölçek maddelerinin homojen olduğunu ve ölçülen psikolojik yapının kararlı olduğunu göstermektedir. Elde edilen katsayıların kabul edilebilir düzeyde olduğu, ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, yapısal geçerliği doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçek maddelerinin teorik olarak belirlenen alt boyutlara uygun bir şekilde yüklendiğini kontrol etmeye yarar. Analizler, ölçek yapısının güçlü ve ayrıştırılabilir faktörlerden oluştuğunu göstermiştir.

Sunulan geçerlik değerleri (RMSEA ve RMR), modelin verilerle uyumunun oldukça iyi olduğunu kanıtladığından, ölçeğin faktör yapısının sağlam olduğu sonucuna varılmıştır. Bu, ölçeğin Beden Eğitimi programına yönelik öğrenci görüşlerini doğru ve teorik olarak gerekçelendirilmiş boyutlar altında topladığını göstermektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi net belirtilmemiş olup, geliştirme ölçeklerinde yaygın olarak 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert tipi format kullanıldığı varsayılmaktadır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Ortaokul Öğrencileri

Age Group: Genellikle 5. sınıftan 8. sınıfa kadar olan yaş grubu (yaklaşık 10-14 yaş).

Population Details: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokullarda öğrenim gören ve Beden Eğitimi ve Spor dersini alan öğrenciler.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan anket formatında bir ölçme aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Görüşleri, Güvenirlik, Geçerlik, Psikometrik Özellikler, Ortaokul, Eğitim Bilimleri

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Cüneyt Taşkın (Doktora tezi sırasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü’ne bağlıdır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Cüneyt Taşkın’ın 2018 yılında tamamladığı doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Sorumlu yazarın iletişim e-posta adresi mevcuttur.

Ölçeğin orijinal doktora tezi, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır. Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: ortaokul-ogrencileri-icin-beden-egitimi-olcegi-oobea-toad.pdf

Kaynaklar

OÖBEA’nın geliştirilmesine temel teşkil eden akademik çalışma aşağıdadır:

• Taşkın, C. (2018). Ortaokul beden eğitimi ve spor dersi öğretim programı hakkında öğrenci ve öğretmen görüşleri (Yayınlanmamış doktora tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
• Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ortaokul Öğrencileri İçin Beden Eğitimi Ölçeği (OÖBEA) Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için tezin tamamının incelenmesi gerekmektedir.