Ana-Babalar İçin Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği

Özet

Ana-Babalar İçin Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği, Erman ve Güven (2011) tarafından, ebeveynlerin çocuklarının beden eğitimi derslerine katılımına yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, toplam 21 maddeden ve dört alt boyuttan oluşmaktadır. Yapılan kapsamlı geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucunda, ölçeğin alanda kullanıma uygun, güçlü bir ölçüm aracı olduğu tespit edilmiştir. Derecelendirme, 5’li Likert ölçeği formatında gerçekleştirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ebeveyn tutumu, beden eğitimi, tutum ölçeği, psikolojik ölçüm, geçerlik, güvenirlik, faktör analizi.

Yazarlar

Özlem Erman, Özbay Güven.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ana-babaların çocuklarının beden eğitimi dersine yönelik sergiledikleri bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimlerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu araç, özellikle ebeveyn desteğinin öğrencinin fiziksel aktiviteye katılımı ve derse verdiği önem üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmacılar için tasarlanmıştır.

Ölçek, beden eğitimi dersinin algılanan değeri, işlevselliği, desteklenme düzeyi ve önemi gibi kritik alanlarda ebeveyn görüşlerini ortaya koyarak, eğitim bilimleri ve spor psikolojisi alanındaki çalışmalara veri sağlamayı hedeflemektedir.

Yapı

Ana-Babalar İçin Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği, ebeveyn tutumunu yansıtan dört temel alt boyuttan (faktörden) oluşmaktadır. Bu boyutlar, tutumun farklı yönlerini temsil ederken, toplam 21 madde aracılığıyla ebeveynlerin genel eğilimini kapsamaktadır.

• Algısal Boyut (8 Madde): Ebeveynin beden eğitimi dersine yüklediği kişisel anlam ve algısal değerlendirmeyi ölçer (Örn: Beden eğitimi bana çok anlamsız geliyor).
• İşlevsel Boyut (5 Madde): Beden eğitimi dersinin çocuğun gelişimine sağladığı faydalara (güven, sosyal beceri vb.) yönelik inançları ölçer (Örn: Çocuğumun güven duygusu beden eğitimi derslerinde daha çok gelişir).
• Destek Boyutu (4 Madde): Ebeveynin çocuğunu derse katılım konusunda ne ölçüde teşvik ettiğini ve desteklediğini ölçer (Örn: Çocuğumu, beden eğitimi dersi aktivitelerine katılması yönünde cesaretlendiririm).
• Önem Boyutu (4 Madde): Beden eğitimi dersinin akademik müfredat içindeki göreceli önemine dair ebeveyn görüşlerini ölçer (Örn: Beden eğitimi dersi, en az diğer dersler kadar önemlidir).

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla hem açımlayıcı (Exploratory Factor Analysis – EFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (Confirmatory Factor Analysis – CFA) yöntemleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda, ölçeğin 4 faktörlü (boyutlu) yapısı doğrulanmış ve toplam madde sayısı 21 olarak belirlenmiştir.

Faktör analizinde elde edilen madde yük değerleri, ölçek maddelerinin ilgili alt boyutları güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Madde yük değerleri I. Faktör için 0.691 ile 0.804 arasında, II. Faktör için 0.543 ile 0.768 arasında, III. Faktör için 0.557 ile 0.806 arasında ve IV. Faktör için ise 0.586 ile 0.801 arasında değişmektedir. Bu yüksek yük değerleri, ölçeğin tatmin edici düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğini değerlendirmek amacıyla iki temel istatistiksel yöntem kullanılmıştır: İç tutarlılık güvenirlik katsayısı ve iki yarı test korelasyonu.

İç tutarlılık katsayısı olarak hesaplanan Cronbach Alpha değeri 0,90 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin maddelerinin yüksek düzeyde homojen olduğunu ve tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Ayrıca, iki yarı test korelasyonu için hesaplanan Spearman Brown katsayısı ise 0,76 olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, Ana-Babalar İçin Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği’nin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu bilimsel olarak desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, ebeveyn tutumunun çok boyutluluğunu ortaya koymak üzere tasarlanmıştır. Yapılan faktör analizinde, 21 maddenin 4 temel faktöre dağıldığı belirlenmiştir. Bu faktörler, teorik beklentilerle uyumlu olarak adlandırılmış ve her bir faktörün kapsadığı madde sayısı aşağıdaki gibidir:

• Faktör I (Algısal Boyut): 8 Madde
• Faktör II (İşlevsel Boyut): 5 Madde
• Faktör III (Destek Boyutu): 4 Madde
• Faktör IV (Önem Boyutu): 4 Madde

Madde yüklerinin tüm faktörler için 0.50 eşiğinin oldukça üzerinde olması (en düşük 0.543), maddelerin faktörlerine güçlü bir şekilde bağlı olduğunu ve ölçek yapısının sağlam olduğunu teyit etmektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Öz Bildirim (Self-Report) Ölçeği

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Ebeveynler (Parents)

Age Group: Çocukları okul çağında olan ebeveynler

Population Details: Ölçek, çocuklarının beden eğitimi dersine katılımına yönelik tutumlarını değerlendirmek isteyen tüm ebeveyn grupları için uygundur.

Test Methodology: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1=Hiç katılmıyorum, 5=Tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Tutum ölçeği, beden eğitimi dersi, ebeveyn desteği, psikometri, eğitim psikolojisi, faktör yükü.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Özbay Güven

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2011

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Özbay Güven ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım genellikle kaynak gösterilerek serbesttir.

Kaynaklar

Erman, Ö. ve Güven, Ö. (2011). Beden Eğitimi Dersine Yönelik Ana-Baba Tutum Ölçeği’nin geliştirilmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 184-196.

Makalenin orijinal tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: dergi.nigde.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dökümanı ise buradan indirilebilir: ana-babalar-icin-beden-egitimi-dersi-tutum-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Ana-Babalar İçin Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Ölçek toplam 21 madde ve 4 alt boyuttan oluşmaktadır.

• Algısal Boyut (8 m): Beden eğitimi bana çok anlamsız geliyor
• İşlevsel Boyut (5 m): Çocuğumun güven duygusu beden eğitimi derslerinde daha çok gelişir
• Destek Boyutu (4 m): Çocuğumu, beden eğitimi dersi aktivitelerine katılması yönünde cesaretlendiririm.
• Önem Boyutu (4 m): Beden eğitimi dersi, en az diğer dersler kadar önemlidir.