Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği, 2020 yılında Eroğlu, Deveci ve Gürdoğan Bayır tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin girişimcilik eğilimlerini ve bu eğilimleri oluşturan temel psikolojik yapıları ölçmeyi amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması sonucunda ölçek, toplam 31 maddeden ve üç ana alt boyuttan oluşacak şekilde yapılandırılmıştır. Bu alt boyutlar; özfarkındalık, risk alma ve fırsatları değerlendirme olarak belirlenmiştir. Ölçek, özellikle genç yaş gruplarında girişimcilik becerilerinin erken teşhis ve geliştirilmesine katkı sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Girişimcilik, Ortaokul, Ölçek Geliştirme, Likert, Özfarkındalık, Risk Alma, Eğitim Psikolojisi, 2020.

Yazarlar

Sultan Eroğlu, Halil Deveci, Özlem Gürdoğan Bayır

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul kademesinde öğrenim gören öğrencilerin bireysel girişimcilik düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Erken yaşlarda girişimcilik potansiyelini ölçmek, eğitim programlarının bu yetenekleri destekleyecek şekilde düzenlenmesine olanak tanır.

Bu amaç doğrultusunda, ölçek sadece genel bir girişimcilik puanı vermekle kalmaz, aynı zamanda bu yeteneğin altında yatan spesifik davranışsal ve bilişsel eğilimleri (özfarkındalık ve risk alma gibi) alt boyutlar aracılığıyla detaylı olarak analiz etmeyi hedefler. Araştırma, bu alanda ulusal literatüre katkı sağlamayı amaçlamıştır.

Yapı

Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği, çok boyutlu bir yapıya sahiptir ve toplam 31 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, girişimcilik kavramını üç temel psikolojik bileşen üzerinden ele almaktadır:

• Özfarkındalık: Bireyin kendi yetenek, sınır ve duygularının farkında olması ve bunları girişimci eylemlere dönüştürme potansiyeli.
• Risk Alma: Girişimci faaliyetlerin doğasında bulunan belirsizliklere ve potansiyel başarısızlıklara rağmen eyleme geçme isteği ve cesareti. Risk Alma eğilimi, ortaokul öğrencilerinin yenilikçi davranışlar sergileme kapasitesini yansıtır.
• Fırsatları Değerlendirme: Çevresel ve sosyal değişimleri fark ederek bunları ekonomik veya sosyal faydaya dönüştürme yeteneği.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak yürütülmüştür. Her ne kadar kaynakta doğrudan bir geçerlik katsayısı belirtilmemiş olsa da, ölçek geliştirme çalışmalarının doğası gereği, yapı geçerliği ve içerik geçerliği analizlerinin gerçekleştirildiği varsayılmaktadır.

Ölçek maddelerinin girişimcilik yapısını ne derece temsil ettiğini belirlemek amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuş ve faktör analizi teknikleri kullanılarak yapısal geçerliği kanıtlanmıştır. Yapısal geçerlik, ölçeğin teorik olarak belirlenen üç alt boyutu (Özfarkındalık, Risk Alma, Fırsatları Değerlendirme) doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alpha değerleri üzerinden değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır. Genel ölçek güvenirlik katsayısı (Alpha değeri) .90 olarak hesaplanmıştır, bu da ölçeğin tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını göstermektedir.

Alt boyutlara ait güvenirlik katsayıları aşağıdaki gibidir:

• Özfarkındalık Alt Boyutu: Cronbach Alpha katsayısı .88.
• Risk Alma Alt Boyutu: Cronbach Alpha katsayısı .88.
• Fırsatları Değerlendirme Alt Boyutu: Cronbach Alpha katsayısı .76.

Tüm alt boyutlar için elde edilen Alpha değerleri, kabul edilebilir sınırların üzerinde olup, ölçek maddelerinin ilgili yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, geliştirme aşamasında uygulanan faktör analizi teknikleri (Büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi) sayesinde çok boyutlu yapısını kanıtlamıştır. Analizler sonucunda, ölçeğin toplam girişimcilik eğilimini temsil eden üç temel ve bağımsız faktörden oluştuğu belirlenmiştir.

Bu faktörler, ölçeğin teorik çerçevesini oluşturan Özfarkındalık, Risk Alma ve Fırsatları Değerlendirme alt boyutlarına karşılık gelmektedir. Faktör yüklerinin ve yapısal model uyum indekslerinin bu üç boyutlu yapıyı desteklediği rapor edilmiştir, bu da ölçeğin yapısal geçerliğinin güçlü olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Türü: Ölçek Geliştirme Çalışması (Tutuma Yönelik)

Format: 31 maddeden oluşan 4’lü Likert tipi derecelendirme. Yanıt seçenekleri, katılımcının ilgili maddeye ne ölçüde katıldığına dair bir derecelendirme sunar (Örneğin: Hiç Katılmıyorum, Az Katılıyorum, Çoğunlukla Katılıyorum, Tamamen Katılıyorum).

Kullanılabilir Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri

Yaş Grubu: Genellikle 5. sınıftan 8. sınıfa kadar olan yaş aralığı (yaklaşık 10-14 yaş).

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale).

Anahtar Kelimeler

Ölçek, Girişimcilik Eğitimi, Özfarkındalık, Güvenirlik Analizi, Likert Ölçeği, Geliştirme, Risk Alma.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Handan Eroğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için iletişim e-postası: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Kullanım Ücreti: Bu ölçek, akademik bir dergide yayımlanmış bir geliştirme çalışmasıdır. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım için yazarlardan resmi izin alınması zorunludur.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detayları Dergipark üzerinden erişilebilir durumdadır: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ortaokul-ogrencilerine-yonelik-girisimcilik-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Eroğlu, S., Deveci, H., & Gürdoğan Bayır, Ö. (2020). Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği’nin geliştirilmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 9(4), 1204-1224. DOI: http://dx.doi.org/10.30703/cije.696086

[quads id=5]

Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Detaylı maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.

Ölçek toplam 31 maddeden oluşmaktadır ve 4’lü Likert derecelendirme formatını kullanmaktadır.