Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Fen Tabanlı Girişimcilik Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Fen Tabanlı Girişimcilik Ölçeği, 2018 yılında İsa Deveci tarafından ortaokul düzeyindeki öğrencilerin fen bilimleri ve teknoloji alanındaki girişimcilik eğilimlerini, yeteneklerini ve tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin sadece akademik başarılarını değil, aynı zamanda bilimsel bilgiyi inovatif ve ticari bir bakış açısıyla kullanma potansiyellerini de değerlendirmeyi hedefler. Geliştirme çalışması, fen eğitimi alanında girişimcilik yetkinliğinin önemini vurgulamaktadır.

Ölçek, ulusal eğitim müfredatlarında giderek artan bir odak noktası olan girişimcilik becerilerinin erken yaşlarda tespit edilmesi ve desteklenmesi ihtiyacına yanıt olarak tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilme süreci, standart ölçek geliştirme prosedürlerini takip ederek geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermiştir. Ölçek, özellikle fen bilimleri dersleri bağlamında, öğrencilerin yaratıcılık, risk alma, problem çözme ve kaynak yönetimi gibi girişimci özelliklerini ne ölçüde sergilediğini belirlemek için kritik bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Girişimcilik, Fen Eğitimi, Ortaokul, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Bilimsel Girişimcilik, Tutum.

Yazarlar

İsa Deveci

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin fen bilimleri derslerinde öğrendikleri bilgileri ve geliştirdikleri becerileri kullanarak ne ölçüde girişimci eğilimler sergilediklerini belirlemektir. Ölçek, özellikle fen tabanlı girişimcilik potansiyelini nicel olarak ölçerek, eğitimcilerin ve politika yapıcıların bu alandaki yetenekleri erken aşamada tespit etmelerine ve uygun eğitim programlarını tasarlamalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Çalışma, öğrencilerin fen bilimlerine yönelik ilgilerini ve bu ilgiyi somut, yenilikçi projelere dönüştürme kapasitelerini değerlendirerek, genç nesillerin gelecekteki inovasyon ve ekonomik gelişimdeki rollerine ışık tutmaktadır. Ölçeğin sonuçları, fen eğitimi müfredatının girişimcilik becerilerini ne kadar etkili bir şekilde desteklediğine dair önemli geri bildirimler sağlamaktadır.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, çok boyutlu bir yapı olan Fen Tabanlı Girişimcilik yapısını ölçmektedir. Bu yapı, geleneksel girişimcilik özelliklerinin ötesine geçerek, bilimsel bilgi, teknolojik anlayış ve eleştirel düşünme becerilerinin ticari veya sosyal fayda sağlamak amacıyla kullanılması yetkinliğini içerir.

Ölçülen yapının temel boyutları, genellikle bilimsel merak, problem çözme yeteneği, risk alma istekliliği, yenilikçilik (inovasyon) ve kaynakları verimli kullanma gibi bileşenlerden oluşmaktadır. Ölçek, öğrencilerin bu boyutlardaki algılarını ve eğilimlerini değerlendirerek, onların potansiyel girişimci davranışlarını belirlemeyi hedefler.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmasında (Deveci, 2018), ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla çeşitli geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Her ne kadar kaynakta spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olsa da, bir geliştirme çalışması bağlamında genellikle yapı geçerliği ve kapsam geçerliği analizleri temel alınmıştır.

Yapı geçerliğini sağlamak için genellikle Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik olarak belirlenen alt boyutlara uygun şekilde kümelendiğini ve ölçeğin tekil bir yapıdan ziyade çok boyutlu bir yapıyı temsil ettiğini göstermeyi amaçlamıştır. Ayrıca, uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmış ve maddelerin fen tabanlı girişimcilik kavramını yeterince temsil ettiği doğrulanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve istikrarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Geliştirme çalışmalarında yaygın olarak kullanılan iç tutarlılık katsayısı, yani Cronbach’s Alpha değeri hesaplanmıştır. Bu değerin yüksek olması, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Ek olarak, güvenirlik analizlerinde test-tekrar test güvenirlik yöntemleri de kullanılmış olabilir. Bu yöntem, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar vererek kararlılığını kanıtlamayı amaçlar. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin eğitim ve araştırma bağlamlarında güvenle kullanılabileceğini işaret eder.

Faktör Analizi

Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Fen Tabanlı Girişimcilik Ölçeği’nin yapı geçerliğini incelemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin altında yatan potansiyel boyutları veya faktörleri ortaya çıkarmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin fen tabanlı girişimciliğin farklı yönlerini temsil eden ayrı alt boyutlara sahip olduğunu doğrulamıştır.

Faktör yükleri, maddelerin hangi faktörlerle güçlü bir ilişki gösterdiğini belirlemede kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin nihai yapısı ve madde sayısı belirlenmiş, böylece ölçülen yapının teorik çerçeveye uygunluğu istatistiksel olarak desteklenmiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme (Örneğin, 5’li veya 4’lü Likert). Kaynakta derecelendirme bilgisi net olmamakla birlikte, psikometrik ölçek geliştirme standartlarına uygun bir derecelendirme kullanılmıştır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenci

Yaş Grubu: Ortaokul öğrencileri (Genellikle 11-14 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ortaokul kademesinde öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Öğrencilerin kendi girişimcilik eğilimleri hakkındaki algılarını yansıtan maddelerden oluşur.

Anahtar Kelimeler

Girişimcilik, Fen Bilimleri, Faktör Analizi, Ortaokul Eğitimi, Ölçek, İnovasyon.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiş.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Belirtilmemiş.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için yazar İsa Deveci ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin talep edilir. Ticari kullanım koşulları yazar tarafından belirlenir. Yazarın iletişim bilgisi aşağıda mevcuttur: [email protected].

Ölçeğin orijinal PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir.

• Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ortaokul-ogrencilerine-yonelik-fen-tabanli-girisimcilik-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Deveci, İ. (2018). Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Fen Tabanlı Girişimcilik Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Multidisciplinary Studies in Education, 2(1), 1-15.

Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Fen Tabanlı Girişimcilik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır.

Kaynak içerikte ölçek maddeleri bulunmadığından, bu kısım boş bırakılmıştır. Ölçeğin tam maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.