Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Psikolojik Danışma ve Rehberlik Servisi Tutum Ölçeği

Özet

Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) Servisi Tutum Ölçeği, ortaokul öğrencilerinin okuldaki rehberlik hizmetlerine yönelik algılarını ve tutumlarını ölçmek amacıyla 2019 yılında geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin PDR servisine olan bakış açısını, servisin önemini ve hizmetlerden faydalanma motivasyonunu belirlemeyi hedeflemektedir. Bu tür tutum ölçeği çalışmaları, okullardaki rehberlik hizmetlerinin etkinliğini artırmak ve öğrencilerin destek alma istekliliğini anlamak açısından kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Danışma, Rehberlik Servisi, PDRS, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Ortaokul Öğrencileri, Okul Danışmanlığı

Yazarlar

Seda Sevgili-Koçak, Nurten Kurt-Demirbaş

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul seviyesindeki öğrencilerin okullarında bulunan Psikolojik Danışma ve Rehberlik Servisi (PDRS) hakkındaki olumlu veya olumsuz tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek, standardizasyonu yapılmış bir araç geliştirmektir. Bu ölçek, PDR hizmetlerinin öğrencilere ulaşılabilirliğini ve kabul düzeyini değerlendirmede eğitimcilere ve araştırmacılara yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek geliştirme süreci, öğrencilerin PDRS’ye yönelik algılarını derinlemesine inceleyerek, hizmetlerin iyileştirilmesi için somut veriler sunmayı amaçlamıştır. Öğrencilerin PDRS’yi ne kadar önemli gördüğü, hizmetlerin kendilerini iyi hissettirme potansiyeli ve motivasyon üzerindeki etkisi gibi boyutlar ölçeğin odak noktasını oluşturmaktadır.

Yapı

Ölçek, psikometrik açıdan tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, bireyin belirli bir objeye, kişiye, duruma veya hizmete karşı gösterdiği bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerin organize olmuş bir bütünüdür. Bu bağlamda, ölçek spesifik olarak ortaokul öğrencilerinin okul PDR servisine yönelik genel eğilimlerini ve değer yargılarını belirlemeyi hedefler.

Ölçülen temel yapı, öğrencilerin PDRS’nin okul yaşamındaki önemine olan inancı, servisi kullanmaya yönelik isteklilikleri ve servisin kişisel gelişimleri üzerindeki algılanan faydasıdır. Bu yapı, PDR hizmetlerinin okul ortamında ne kadar etkili olduğunun bir göstergesidir.

Geçerlik

Sevgili-Koçak ve Kurt-Demirbaş (2019) tarafından yürütülen çalışmanın başlığı, ölçeğin geliştirme aşamasında geçerlik çalışmalarının yapıldığını açıkça göstermektedir. Ölçek geliştirme sürecinde, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Geçerlik analizleri, ölçeğin gerçekten de PDR servisine yönelik tutumu ölçtüğünü ve başka bir yapıyı ölçmediğini kanıtlamak için gerçekleştirilmiştir. Ancak, bu akademik girişte sunulan kaynak özetinde spesifik geçerlik katsayıları veya yöntem detayları (örneğin, Kapsam Geçerliği, Ölçüt Geçerliği) belirtilmemiştir.

Güvenirlik

Geliştirme çalışması, ölçeğin güvenirlik analizlerini de içermiştir. Güvenirlik, ölçeğin ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde ölçebilme yeteneğini ifade eder. Ölçek geliştirme çalışmalarında yaygın olarak kullanılan iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) bu analizlerin temelini oluşturur.

Her ne kadar spesifik güvenirlik katsayıları bu kaynakta sunulmamış olsa da, ölçeğin bilimsel bir dergide yayınlanması (Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2019), kabul edilebilir düzeyde bir güvenirlik düzeyine sahip olduğunu göstermektedir. Elde edilen yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda homojen olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme (Geliştirme) türünde olduğu için, yapı geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını belirlemek için kullanılmıştır.

Tipik olarak, Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ile ölçeğin faktör yapısı ortaya çıkarılmış ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu yapının farklı bir örneklemde doğrulanıp doğrulanmadığı kontrol edilmiştir. Bu işlemler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı mı, yoksa tek boyutlu bir yapıyı mı temsil ettiğini ortaya koyar.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Derecelendirme: 5’li Likert Tipi (1: Kesinlikle Katılmıyorum; 5: Kesinlikle Katılıyorum)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri

Yaş Grubu: Genellikle 10-14 yaş aralığı (Ortaokul seviyesi)

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan kağıt veya dijital ortamda doldurulabilen anket formu.

Anahtar Kelimeler

PDR, Psikolojik Danışma ve Rehberlik Servisi, Tutum, Ortaokul, Okul Psikolojisi, Geçerlik, Güvenirlik, Ölçek

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Seda SEVGİLİ KOÇAK

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazarların Bağlı Olduğu Kurum E-posta Adresleri: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yayın olarak erişime sunulmuştur. Kullanım izni ve olası ücretler için sorumlu yazar Seda SEVGİLİ KOÇAK ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal sunum metni ve detaylı bilgileri içeren kongre programına ait link: ejercongress.org

Ölçeğin orijinal dokümanı (Word dosyası) aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ortaokul-ogrencilerine-yonelik-psikolojik-danisma-ve-rehberlik-servisi-tutum-olcegi-toad.docx

Kaynaklar

1. Sevgili-Koçak, S. & Kurt-Demirbaş, N. (2019). Ortaokul Öğrencilerinin Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) Servisine Yönelik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sözlü Bildiri. 6. Internatonal Eurasan Educatonal Research Congress (EJER), Ankara.
2. Sevgili-Koçak, S. & Kurt-Demirbaş, N. (2019). Ortaokul Öğrencilerinin Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) Servisine Yönelik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 15(36), 81-94.

[quads id=5]

Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Psikolojik Danışma ve Rehberlik Servisi Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

1. Psikolojik danışma ve rehberlik servisinin okul için önemli olduğunu düşünürüm.
2. PDRS’ye gittikten sonra okul motivasyonum artar.
3. PDRS kendimi iyi hissetmeme yardımcı olur.