Üniversite Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği

Özet

Üniversite Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği (UÖGYÖ), yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin girişimcilik eğilimlerini, motivasyonlarını ve potansiyellerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. Ölçek, tek bir temel boyut altında toplanan 36 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, yapı geçerliliğini kanıtlamak için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Barlett testleri gibi gelişmiş faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Güvenirlik çalışmaları ise test-tekrar ve iki yarı yöntemiyle desteklenmiştir. Bu ölçek, gençlerin kariyer tercihlerini ve yenilikçi davranışlarını anlamak için önemli bir değerlendirme aracı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Girişimcilik, Üniversite Öğrencileri, Psikometrik Ölçek, Faktör Analizi, Yapı Geçerliliği, Girişimcilik Eğilimi.

Yazarlar

Ercan Yılmaz, A.M. Sünbül.

Amaç

Üniversite Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği’nin temel amacı, yükseköğretim seviyesindeki bireylerin sahip olduğu girişimci kişilik özelliklerini ve davranışsal eğilimlerini standardize edilmiş, güvenilir ve geçerli bir yöntemle belirlemektir. Ölçek, öğrencilerin risk alma, yenilikçilik, başarı arzusu ve proaktiflik gibi girişimcilikle ilişkilendirilen temel yetkinliklerini ölçmeye odaklanmıştır.

Bu ölçek, akademik araştırmacılara üniversite öğrencilerinin girişimcilik potansiyelini nicel verilerle inceleme imkanı sunarken, eğitim kurumlarına da mevcut müfredatların ve kariyer destek hizmetlerinin öğrencilerin girişimci ruhunu ne ölçüde teşvik ettiğini değerlendirme fırsatı vermektedir. Böylece, girişimcilik ekosisteminin geliştirilmesine yönelik hedef odaklı stratejiler oluşturulmasına katkıda bulunmaktadır.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

UÖGYÖ, girişimcilik eğilimi yapısını ölçmek üzere tasarlanmış olup, analizler sonucunda tek boyutlu bir yapı sergilemiştir. Bu tek boyut, öğrencilerin iş hayatına, akademik yaşama ve kişisel gelişimlerine yansıyan genel girişimci tutumlarını kapsar. Yapı, yüksek performans elde etme çabası, zorluklarla başa çıkma ve kendine güven gibi unsurları içermektedir.

Ölçek, 36 maddesiyle birlikte, öğrencilerin mevcut performanslarını aşma çabası, yeniliklere açık olma ve kendi potansiyellerini en üst düzeye çıkarma motivasyonu gibi kritik girişimci davranışları ölçerek, bireyin potansiyelini kapsamlı bir şekilde değerlendirir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini saptamak amacıyla öncelikle verilerin faktör analizine uygunluğu değerlendirilmiştir. Bu amaçla uygulanan Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Barlett Küresellik Testi olumlu sonuçlar vererek, verilerin faktörleştirme için yeterli olduğunu göstermiştir. Bu durum, maddeler arasında yeterli korelasyonun bulunduğunu işaret etmektedir.

Faktör yapısını ortaya koymak için Temel Bileşenler Analizi (Compenant) ve Varimax Rotasyonu teknikleri kullanılmıştır. Yapılan analizde, tüm maddelerin faktör yüklerinin kabul edilebilir eşik değer olan 0,40’ın üzerinde olduğu ve maddelerin tek bir faktör altında toplandığı belirlenmiştir. Bu tek faktör, ölçekteki toplam varyansın %47,3’ünü açıklamaktadır. Bu yüksek açıklanan varyans oranı, ölçeğin yapısal geçerliliğinin güçlü olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin ölçüm tutarlılığını (güvenirliğini) belirlemek için iki temel yöntem kullanılmıştır. Test-Tekrar Yöntemi (Test-Retest Reliability) ile yapılan güvenirlik analizi sonucunda katsayı 0,78 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verdiğini göstermektedir.

İç tutarlılığı inceleyen İki Yarı Yöntemi (Split-Half Reliability) sonuçları ise 0,77 olarak rapor edilmiştir. Ayrıca, ölçeğin Türkçe’ye çeviri ve adaptasyon çalışmalarını yapan Acar, kendi uygulamasında Test-Tekrar güvenirliğini 0,92 gibi yüksek bir katsayıda bulmuş, İki Yarı güvenirliğini ise orijinal çalışmayla aynı olacak şekilde 0,77 olarak belirlemiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin farklı uygulamalarda dahi yüksek düzeyde güvenilirliğini koruduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, Açımlayıcı Faktör Analizi kullanılarak incelenmiştir. Analizden önce uygulanan KMO ve Barlett Testi, veri setinin faktör çıkarma işlemine uygunluğunu kanıtlamıştır. Temel Bileşenler Analizi yöntemi ve Varimax döndürme tekniği kullanılarak, ölçeğin beklenen şekilde tek boyutlu olduğu tespit edilmiştir.

Faktör yükleri, literatürde kabul edilen minimum sınır olan 0,30-0,40 aralığının üzerinde (hepsi 0,40’ın üzerinde) bulunmuştur. Bu durum, her bir maddenin ölçülen temel yapıyı güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Tek faktör, toplam varyansın %47,3’ünü açıklayarak, ölçeğin psikometrik kalitesini desteklemektedir.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Özgün olarak Türkiye’de geliştirilmiştir)

Format: 36 maddeden oluşan, tek boyutlu, öz bildirim temelli Likert Tipi Ölçek

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Yükseköğretim dönemindeki bireyler (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin lisans veya ön lisans programlarına kayıtlı öğrenciler.

Test Metodolojisi: 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılarak bireylerin ilgili ifadeye katılma veya belirtilen davranışı sergileme sıklığı ölçülür. Derecelendirme: 5=Çok Sık – 1=Hiçbir Zaman.

Anahtar Kelimeler

Girişimcilik Potansiyeli, Lisans Öğrencileri, Psikometri, Test Geliştirme, Güvenirlik Katsayısı.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ercan Yılmaz

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Uygulama Yılı

Üniversite Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği, 2009 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için gerekli izinler ve ücret bilgileri konusunda sorumlu yazar Ercan Yılmaz ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: universite-ogrencilerine-yonelik-girisimcilik-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

• Yılmaz, E. ve Sünbül, A.M. (2009). Üniversite Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeğinin geliştirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 195-203.
• Araştırmanın ResearchGate üzerindeki bağlantısı: researchgate.net

Üniversite Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği Maddeleri

Ölçek, tek boyutlu yapıda ve toplam 36 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme 5’li Likert tipindedir (5=Çok Sık – 1=Hiçbir Zaman).

Örnek Madde:

• İşimde geçmiş performansımdan daha iyi olabilmek için daha çok çaba harcamaya çalışırım.