Örgütsel Güven Ölçeği

Özet

Örgütsel Güven Ölçeği, Abdullah ÇALIŞKAN tarafından 2021 yılında geliştirilmiş, organizasyonel ortamlarda çalışan bireylerin kuruma, yönetime ve iş arkadaşlarına duydukları güven düzeyini ölçmeyi amaçlayan psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, özellikle Türkiye bağlamında örgütsel davranış çalışmalarına katkı sağlamak üzere, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları titizlikle yürütülerek oluşturulmuştur. Ölçeğin geliştirilmesi, örgütsel güven kavramının çok boyutlu yapısını (örneğin, yönetimsel güven, kurumsal güven) kapsamlı bir şekilde incelemeye olanak tanımaktadır.

Ölçek geliştirme çalışması, ilgili literatür taraması ve uzman görüşleri temel alınarak yürütülmüş, elde edilen veriler ışığında faktör yapısı belirlenmiştir. Bu ölçek, akademisyenlere ve insan kaynakları profesyonellerine, işyeri performansı, çalışan bağlılığı ve örgütsel vatandaşlık davranışı gibi sonuç değişkenleriyle ilişkili olan örgütsel güven düzeyini nicel olarak değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Güven, Ölçek Geliştirme, Güven, Örgütsel Davranış, Yönetim Psikolojisi, Psikometri.

Yazarlar

Abdullah ÇALIŞKAN

Amaç

Örgütsel Güven Ölçeği’nin temel amacı, Türkiye’deki işyerlerinde çalışan bireylerin kurumlarına yönelik algıladıkları güven düzeylerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Örgütsel güven, çalışanların kurumun eylemlerine, kararlarına ve niyetlerine karşı duydukları pozitif beklentiler bütünüdür ve bu beklentilerin ölçülmesi, örgütsel performansın anlaşılması açısından kritik öneme sahiptir.

Bu ölçek, mevcut uluslararası ölçeklerin kültürel uyarlamalarından ziyade, doğrudan Türk kültürüne ve örgütsel yapısına özgü dinamikleri yansıtacak şekilde geliştirilmiştir. Böylece, ölçek, örgütsel güvenin hem bilişsel hem de duygusal boyutlarını yansıtan maddeler içermeyi hedeflemiştir.

Yapı (Construct)

Örgütsel Güven Ölçeği, psikolojideki güven kavramının örgütsel alana yansımasını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle üç ana bileşen etrafında incelenir: Üst yönetime güven, doğrudan denetçiye/lidere güven ve iş arkadaşlarına güven. Geliştirme çalışmasında, yazarın bu çok boyutlu yapıyı nasıl ele aldığı ve hangi alt boyutları tanımladığı, referans makalede detaylıca açıklanmıştır.

Örgütsel güven, sadece bir duygusal durum olmaktan öte, çalışanların risk alma isteğini, bilgi paylaşımını ve örgütsel bağlılığını doğrudan etkileyen bilişsel bir değerlendirmedir. Ölçek, bu değerlendirme sürecini nicelleştirmeyi amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak yürütülmüştür. Referans makalede belirtildiği üzere, ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla çeşitli istatistiksel analizler kullanılmıştır. Bu analizler genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) içermektedir.

Yazar, ölçeğin ölçtüğü yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermek için içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile) yöntemlerini kullanmıştır. Geçerleme sonuçlarına dair detaylı istatistiksel bulgular, faktör yükleri ve model uyum indeksleri, Çalışkan (2021) tarafından yayımlanan makalede sunulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını ve ölçümde kararlılığı sağlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tipik olarak, bu tür ölçek geliştirme çalışmalarında Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı kullanılmaktadır.

Referans makalede izah edildiği üzere, ölçeğin genel güvenirlik katsayısı ve muhtemel alt boyutlarının güvenirlik katsayıları detaylı bir şekilde raporlanmıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmede başarılı olduğunu ve tutarlı sonuçlar verdiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Örgütsel Güven Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak için faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Ölçek geliştirme aşamasında, verilerin faktör analizi için uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) ve Bartlett Küresellik Testleri uygulanmıştır.

Orijinal çalışmada, ölçeğin kaç faktörlü bir yapıya sahip olduğu (tek boyutlu veya çok boyutlu) belirlenmiş ve bu faktörlerin örgütsel güvenin hangi yönlerini temsil ettiği açıklanmıştır. Faktör analizine ilişkin tüm ayrıntılar, özdeğerler (eigenvalues) ve açıklanan varyans oranları makalede mevcuttur.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçek geliştirme çalışmasıdır.)

Format: Tipik olarak 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır (Kesin derecelendirme bilgisi referans makalede yer almaktadır).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çalışan yetişkinler (Çeşitli sektörlerdeki profesyoneller ve idari personel).

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Çalışma, genellikle Türkiye’deki özel veya kamu sektörlerinde görev yapan çalışanlar üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan anket formatındadır.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik Özellikler, Çalışan Bağlılığı, Yönetim, Kurumsal Güven, İşyeri, Abdullah ÇALIŞKAN.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Abdullah ÇALIŞKAN (Toros Üniversitesi, ilgili bölüm).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021

İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Genellikle, ölçek geliştirme makaleleri açık erişimli olduğu sürece, akademik kullanım için izin alınması kolaydır.

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal formu ve detaylı bilgileri içeren PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: orgutsel-guven-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Çalışkan, A. (2021). Örgütsel Güven: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 42-59.
• Makalenin orijinal Dergipark bağlantısı: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1765749

Örgütsel Güven Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçeğe ait maddeler, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek maddelerinin tam listesi ve derecelendirme bilgisi için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleye (Çalışkan, 2021) başvurunuz.