Örgütsel İletişim Becerilerinin Örgütsel Öğrenmeye Etkisi Ölçeği

Özet

Örgütsel İletişim Becerilerinin Örgütsel Öğrenmeye Etkisi Ölçeği, 2008 yılında Mehmet Okkalı tarafından bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiştir. Bu ölçek, özellikle ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin, okul içerisindeki Örgütsel İletişim Becerileri düzeylerini ve bu becerilerin kurumsal düzeyde algılanan Örgütsel Öğrenme süreçleri üzerindeki etkisini değerlendirme amacını taşımaktadır. Ölçek, eğitim kurumlarının iletişim altyapısı ile bilgi edinme, bilgiyi yayma ve davranış değişikliğine gitme kapasiteleri arasındaki ilişkiyi ölçmek üzere tasarlanmış özgün bir geliştirme çalışmasıdır.

Çalışma, eğitim yönetimi ve örgütsel davranış alanlarındaki boşluğu doldurmayı hedeflemiş olup, öğretmenlerin kurumlarının iletişim iklimini nasıl algıladıklarını ve bu algının öğrenen örgüt özelliklerini ne ölçüde desteklediğini nicel verilerle ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel İletişim, Örgütsel Öğrenme, İletişim Becerileri, Okul Yönetimi, Öğretmen Algısı, Ölçek Geliştirme, Eğitim Kurumları.

Yazarlar

Mehmet Okkalı

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin gözünden, örgütsel iletişim becerilerinin algılanan Örgütsel Öğrenme süreçleri üzerindeki etki düzeyini ölçmektir. Ölçek, bir örgütteki iletişimin etkinliğinin, o örgütün yeni bilgileri edinme, yorumlama ve uygulamaya koyma kapasitesini nasıl etkilediğini belirlemeyi hedefler.

Geliştirme çalışması, özellikle eğitim örgütlerinde iletişimin stratejik rolünü vurgulayarak, güçlü iletişim becerilerine sahip okulların daha yüksek örgütsel öğrenme performansına sahip olup olmadığını ampirik olarak test etmek için gerekli ölçüm aracını sağlamıştır.

Yapı

Ölçek, iki temel psikolojik yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır: Örgütsel İletişim Becerileri ve Örgütsel Öğrenme.

  • Örgütsel İletişim Becerileri: Kurum içindeki bilgi akışının açıklığı, yönetsel iletişimin kalitesi, geri bildirim mekanizmalarının işleyişi ve farklı hiyerarşik seviyelerdeki etkileşimlerin yeterliliğini kapsar. Etkili iletişim, bilginin doğru ve zamanında aktarılmasını sağlayarak örgütsel faaliyetlerin temelini oluşturur.
  • Örgütsel Öğrenme: Örgütün deneyimlerden ders çıkarma, yeni bilgileri kurumsal hafızasına dahil etme ve bu bilgileri davranışsal değişikliklere dönüştürme kapasitesini ifade eder. Bu yapı genellikle bilgi edinme, bilgi yayılımı ve bilişsel/davranışsal değişim boyutlarını içerir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde, genellikle kapsam ve yapı Geçerlik analizleri uygulanır. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek için Faktör Analizi (açımlayıcı ve/veya doğrulayıcı) kullanılarak incelenir.

Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayılarına yer verilmemiş olsa da, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen araçlar için uzman görüşü alınarak Kapsam Geçerliği sağlanmış ve istatistiksel yöntemlerle Yapı Geçerliği incelenmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin ilgili kuramsal boyutları temsil etme yeteneğini doğrulamak için kritik öneme sahiptir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla Güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Geliştirme çalışmalarında en yaygın kullanılan yöntem, ölçeğin alt boyutları ve genel ölçek için Cronbach Alfa İç Tutarlılık Katsayısı hesaplanmasıdır.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Orijinal kaynakta katsayılar belirtilmese de, ölçeğin geçerli bir araştırma aracı olarak kabul edilmesi için gerekli güvenirlik analizlerinin tez çalışması kapsamında detaylıca raporlanmış olması beklenmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, Örgütsel İletişim Becerileri ve Örgütsel Öğrenme yapılarını ölçtüğünden, bu yapıların alt boyutlarını ortaya çıkarmak için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak ve maddelerin hangi faktörlere yüklendiğini belirlemek için temel bir adımdır.

Faktör analizi sonuçları, hem Örgütsel İletişim Becerileri hem de Örgütsel Öğrenme boyutlarının teorik çerçeveye uygun olarak ayrıştığını göstermiş olmalıdır. Bu, ölçeğin yapısal bütünlüğünü sağlamakta ve araştırmacılara her bir alt boyutu ayrı ayrı inceleme imkanı sunmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş ölçektir.)

Biçim: Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi (-) olarak belirtilmiştir. Genellikle Likert tipi bir derecelendirme formatı (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanılmıştır.

Mevcut Dil: Türkçe (tr)

Popülasyon Grubu: Eğitim çalışanları, özellikle ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler.

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan öğretmenler).

Popülasyon Detayları: İstanbul’daki ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli anket yöntemi kullanılarak veri toplanmıştır. Katılımcılardan, kendi okullarındaki örgütsel iletişim ve öğrenme süreçlerine ilişkin algılarını derecelendirmeleri istenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Gelişim, Eğitim Yönetimi, Kurumsal İletişim, Okul İklimi, Örgütsel Öğrenme Kapasitesi, Örgütsel İletişim Becerileri, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez çalışmasının yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, akademik bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirildiği için, kullanım izinleri genellikle tezin yazarı ve danışmanı tarafından belirlenmektedir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle izin alınması gerekmektedir.

Test Yılı: 2008

Ücret: Ölçeğin standart bir ticari ücreti bulunmamaktadır; ancak kullanımı için yazardan izin alınması tavsiye edilir.

Kaynaklar

Okkalı, M. (2008). İlköğretim okullarında örgütsel iletişim becerilerinin örgütsel öğrenmeye etkisinin öğretmenler tarafından algılanması(Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Tezin orijinal kaynağına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: orgutsel-iletisim-becerilerinin-orgutsel-ogrenmeye-etkisi-olcegi-toad.pdf

Örgütsel İletişim Becerilerinin Örgütsel Öğrenmeye Etkisi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri orijinal kaynak içeriğinde yer almamaktadır. Maddelere tezin tam metninden ulaşılması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2026). Örgütsel İletişim Becerilerinin Örgütsel Öğrenmeye Etkisi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/orgutsel-iletisim-becerilerinin-orgutsel-ogrenmeye-etkisi-olcegi/

memjavad. "Örgütsel İletişim Becerilerinin Örgütsel Öğrenmeye Etkisi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 1 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/orgutsel-iletisim-becerilerinin-orgutsel-ogrenmeye-etkisi-olcegi/.

memjavad. "Örgütsel İletişim Becerilerinin Örgütsel Öğrenmeye Etkisi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/orgutsel-iletisim-becerilerinin-orgutsel-ogrenmeye-etkisi-olcegi/.

memjavad (2026) 'Örgütsel İletişim Becerilerinin Örgütsel Öğrenmeye Etkisi Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/orgutsel-iletisim-becerilerinin-orgutsel-ogrenmeye-etkisi-olcegi/.

[1] memjavad, "Örgütsel İletişim Becerilerinin Örgütsel Öğrenmeye Etkisi Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.

memjavad. Örgütsel İletişim Becerilerinin Örgütsel Öğrenmeye Etkisi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF