Okul Dışı Eğitime Yönelik Öğretmen Görüşlerini Belirleme Anketi

Özet

Okul Dışı Eğitime Yönelik Öğretmen Görüşlerini Belirleme Anketi, 2012 yılında Nilgün Tatar ve K. E. Bağrıyanık tarafından Fen ve Teknoloji dersi öğretmenlerinin okul dışı eğitim aktivitelerine yönelik görüş, tercih ve uygulama sıklıklarını belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, hem nicel hem de nitel verileri toplamak üzere tasarlanmıştır. Toplamda 30 anket maddesi ve 4 adet açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Ölçeğin derecelendirmesi ikili (Evet/Hayır) formatında yapılmıştır. Araştırma, öğretmenlerin okul dışı eğitim faaliyetlerine dair mevcut eğilimlerini, özellikle Fen Eğitimi bağlamında ortaya koymayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Okul Dışı Eğitim, Öğretmen Görüşleri, Fen ve Teknoloji Dersi, İçerik Analizi, Anket, Öğretmen Tercihleri

Yazarlar

Nilgün Tatar, K. E. Bağrıyanık

Amaç

Bu anketin temel amacı, Fen ve Teknoloji dersi öğretmenlerinin mesleki uygulamalarında kullandıkları veya kullanmayı tercih ettikleri okul dışı eğitim aktivitelerinin çeşitlerini ve sıklığını saptamaktır. Araştırma, öğretmenlerin okul dışı eğitim kaynaklarına ve yöntemlerine yönelik algılarını detaylı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, eğitim politikaları ve öğretmen yetiştirme programları için önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Ölçek, öğretmenlerin yalnızca tercih ettikleri aktiviteleri değil, aynı zamanda bu aktivitelerin uygulanmasına dair karşılaştıkları zorlukları ve önerileri de açık uçlu sorular aracılığıyla toplamayı hedeflemektedir. Böylece, okul dışı öğrenme ortamlarının ders müfredatına entegrasyonu hakkında kapsamlı bir bakış açısı sağlanmıştır.

Yapı

Okul Dışı Eğitime Yönelik Öğretmen Görüşlerini Belirleme Anketi, öğretmenlerin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, öğretmenlerin farklı okul dışı aktivite türlerine olan ilgilerini (örneğin, müze ziyaretleri, doğa gezileri, bilim merkezleri) ve bu aktiviteleri ders içerikleriyle ilişkilendirme becerilerini araştırmaktadır.

Yapısal olarak, anket üç ana bölümden oluşmaktadır: demografik bilgiler; 30 maddelik, tercih edilen aktivite türlerini sorgulayan ikili derecelendirme kısmı; ve öğretmenlerin görüş, öneri ve deneyimlerini derinlemesine anlamayı sağlayan 4 adet açık uçlu soru kısmı. Bu karma yapı, hem nicel frekans verisi hem de nitel derinlik elde etmeye olanak tanımıştır.

Geçerlik

Anketin geçerlik çalışmaları, toplanan verilerin öğretmenlerin gerçek tercih ve görüşlerini yansıtıp yansıtmadığını belirlemeye odaklanmıştır. Nicel verilerin analizinde, öğretmenlerin sıklıkla tercih ettikleri okul dışı aktivitelerinin frekans dağılımları hesaplanmıştır. Nitel veriler için ise açık uçlu sorulara verilen cevaplarda içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.

Araştırma sonuçları, öğretmenlerin en sık model/materyal hazırlama ve fen ve teknoloji konuları ile ilgili kitap/dergi okuma gibi sınıf içi hazırlık gerektiren aktiviteleri tercih ettiklerini göstermiştir. Buna karşın, yaz kampları, gençlik merkezi ziyaretleri ve akvaryum ziyaretleri gibi daha kapsamlı organizasyon gerektiren aktiviteleri en az tercih ettikleri belirlenmiştir. Bu bulgular, anketin öğretmenlerin mevcut uygulama eğilimlerini başarılı bir şekilde belirlediğini ve dolayısıyla geçerli bir araç olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Anketin güvenirlik çalışmaları, özellikle açık uçlu sorulara verilen cevapların tutarlılığını sağlamak amacıyla kapsamlı bir süreç izlemiştir. Anketin ikinci bölümündeki aktivite listesine dair verilerde frekans (f) ve yüzdeler (%) hesaplanarak öğretmenlerin tercih ettikleri aktiviteler belirlenmiştir.

Üçüncü bölümde yer alan açık uçlu soruların güvenirliği, iki araştırmacı tarafından uygulanan detaylı bir içerik analizi prosedürü ile sağlanmıştır. Süreç aşağıdaki adımları içermiştir:

• Veriler ilk olarak ikinci araştırmacı tarafından detaylıca incelenmiş ve her soruya verilen cevaplar ayrı ayrı analiz edilmiştir.
• İlişkili cevaplar gruplandırılarak her bir soru için geçici kategoriler oluşturulmuştur.
• Daha sonra ilk araştırmacı, oluşturulan bu kategorileri ve analiz edilen verileri bağımsız olarak incelemiştir.
• Araştırmacılar bir araya gelerek, uyuşum sağlanamayan kategoriler ve veriler üzerinde görüş alışverişinde bulunmuşlardır.
• Ortak görüş sağlandıktan sonra kategorilerin son hallerine karar verilmiştir.

Bu titiz süreç, nitel verilerin kategorizasyonunda yüksek düzeyde tutarlılık (güvenirlik) sağlamış ve belirlenen kategorilere göre yeniden düzenlenen veriler üzerinde son frekans analizi yapılmıştır.

Faktör Analizi

Bu anket, bir görüş belirleme aracı olarak geliştirilmiş olup, yapısı gereği temel olarak betimsel nitelik taşımaktadır ve açık uçlu soruları da içermektedir. Yayınlanan çalışmada, ölçeğin yapısal boyutlarını ortaya koymak amacıyla yürütülen bir Keşfedici veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA/KFA) raporlanmamıştır. Ölçek maddeleri, öğretmenlerin tercihlerini belirlemeye yönelik bağımsız ifadeler olarak ele alınmış; bu nedenle geçerlik ve güvenirlik, daha çok frekans analizi ve nitel içerik analizi yöntemleriyle sağlanmıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme Tipi Anket (Survey Development)

Format: 30 kapalı uçlu madde (ikili derecelendirme) ve 4 açık uçlu sorudan oluşan karma format.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Fen ve Teknoloji Dersi Öğretmenleri)

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: İlköğretim kademesinde Fen ve Teknoloji dersini veren öğretmenler hedef alınmıştır.

Test Metodolojisi: Karma yöntem yaklaşımı kullanılmıştır. Nicel veriler için frekans ve yüzde analizleri; nitel veriler için ise güvenilirliği artırılmış içerik analizi yöntemi uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Görüş Anketi, Fen Öğretimi, Okul Dışı Öğrenme, Nitel Araştırma, Nicel Analiz, İlköğretim Online

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Nilgün Tatar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiş (2012 yayını)

Bağlantı E-posta Adresleri: Nilgün Tatar (Kurumsal e-posta bilgisi kaynakta yer almamaktadır.)

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı dönemdeki kurumsal adresleri geçerlidir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçek, akademik bir dergide yayınlanmış açık erişimli bir araştırmanın parçasıdır. Kullanım için orijinal makaleye atıf yapılması gerekmektedir.

Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle ücret talep edilmemektedir.

Test Yılı: 2012 (Makalenin Yayın Yılı)

Kaynaklar

1. Tatar, N. ve Bağrıyanık, K. E. (2012). Fen ve teknoloji dersi öğretmenlerinin okul dışı eğitime yönelik görüşleri. İlköğretim Online, 11(4), 883-896.

Makalenin orijinal bağlantısı: ilkogretim-online.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: okul-disi-egitime-yonelik-ogretmen-goruslerini-belirleme-anketi-toad.pdf

Okul Dışı Eğitime Yönelik Öğretmen Görüşlerini Belirleme Anketi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek, 30 anket maddesi ve 4 açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Ancak, bu maddelerin tam metni kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, Tatar ve Bağrıyanık (2012) tarafından yayınlanan makalenin ekinde veya ilgili araştırmada yer almaktadır.