Anne Babaların Üstün Yetenekli Çocuklarını Farkındalıklarına İlişkin Görüşlerini Belirleme Anketi

Özet

Anne Babaların Üstün Yetenekli Çocuklarını Farkındalıklarına İlişkin Görüşlerini Belirleme Anketi, 2005 yılında Aslıhan Avcı tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde geliştirilmiş bir psikolojik ölçek türüdür. Bu anketin temel amacı, ebeveynlerin kendi çocuklarının sahip olduğu üstün yetenek potansiyeline veya mevcut yeteneklerine dair sahip oldukları bilgi ve farkındalık düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmektir.

Ölçek, ebeveynlerin üstün yetenekli çocukların özelliklerine, ihtiyaçlarına ve bu çocukların eğitim süreçlerine ilişkin görüşlerini kapsamaktadır. Bu çalışma, özellikle erken tespit ve uygun eğitim ortamlarının sağlanması açısından, ebeveyn farkındalık düzeyinin kritik önemini vurgulamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, üstün yetenek alanında çalışan uzmanlara ve eğitimcilere yönelik önemli bir değerlendirme aracı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Üstün Yetenek, Üstün Yetenekli Çocuklar, Ebeveyn Görüşleri, Farkındalık, Geliştirme Ölçeği, Eğitim Psikolojisi, Yetenek Tespiti, Aslıhan Avcı.

Yazarlar

Aslıhan Avcı

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, anne ve babaların, çocuklarının üstün yetenek potansiyellerini ne ölçüde fark ettiklerini, bu yeteneklerin gelişimini nasıl desteklediklerini ve üstün yetenekli çocukların karşılaştığı zorluklara dair ne tür görüşlere sahip olduklarını belirlemektir. Bu anket, ebeveynlerin bilgi düzeylerini ve algılarını değerlendirerek, onlara yönelik rehberlik ve eğitim programlarının içeriğini şekillendirmek için önemli bir veri kaynağı sunar.

Özellikle, üstün yetenekli bireylerin tanılanması sürecinde ebeveyn gözlemleri hayati rol oynadığından, bu anket ile elde edilen veriler, çocuğun resmi olarak tanılanma süreci öncesinde ya da sırasında değerli ön bilgiler sağlar. Ölçek, ebeveynlerin bu konudaki bilinç seviyesini artırmayı ve doğru tutumları benimsemelerini teşvik etmeyi de dolaylı olarak hedefler.

Yapı

Anne Babaların Üstün Yetenekli Çocuklarını Farkındalıklarına İlişkin Görüşlerini Belirleme Anketi, ebeveyn farkındalığı yapısalını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı genellikle aşağıdaki alanları içerecek şekilde bölümlendirilmiştir: Üstün yetenek özelliklerinin tanınması, üstün yetenekli çocukların eğitim ihtiyaçları, ebeveynlerin destekleyici tutumları ve üstün yeteneğe dair genel inançlar.

Ölçek, üstün yeteneği yalnızca akademik başarı ile sınırlı görmeyen, aynı zamanda sanatsal, liderlik ve psikomotor yetenekleri de kapsayan geniş bir üstün yetenek anlayışını temel almaktadır. Bu anket, bir Geliştirme ölçeği olup, ebeveynlerin bu karmaşık alandaki bilgi ve algılarını çok boyutlu olarak değerlendirmeyi amaçlamıştır.

Geçerlik

Kaynak materyallerde ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında spesifik istatistiksel sonuçlar doğrudan belirtilmemiştir. Ancak, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde sunulan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için, geçerlik analizlerinin (örneğin, yapı geçerliği, içerik geçerliği) tezin metodoloji bölümünde detaylıca ele alındığı varsayılmaktadır. Tipik olarak bu tür geliştirme çalışmalarında içerik geçerliği için uzman görüşleri alınır ve yapı geçerliği için faktör analizi yöntemleri kullanılır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenirliği) kaynak metadata alanında belirtilmemiştir. Ölçeğin bir psikolojik ölçek geliştirme çalışması olması nedeniyle, iç tutarlılık analizlerinin (genellikle Cronbach Alfa) tezin bir parçası olduğu beklenmektedir. Yüksek iç tutarlılık değerleri, anket maddelerinin tutarlı bir şekilde ebeveyn farkındalık yapısını ölçtüğünü gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı hakkında doğrudan bilgi bulunmamaktadır. Ancak, ebeveyn farkındalığı gibi çok boyutlu bir yapıyı ölçmek üzere tasarlanan geliştirme çalışmalarında, temel yapıları ortaya çıkarmak amacıyla Faktör Analizi tekniklerinin kullanılması zorunludur. Bu anketin de ebeveyn farkındalığını oluşturan alt boyutları (örneğin, bilişsel farkındalık, duygusal farkındalık, eğitimsel farkındalık) belirlemek için Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmış olması muhtemeldir.

Ölçek

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Anket)

Format: Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir. Genellikle 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert tipi bir yanıt sistemi kullanılması beklenir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üstün yetenekli çocukların ebeveynleri.

Yaş Grubu: Ebeveynler (Yetişkin popülasyon).

Popülasyon Detayları: Türkiye’de yaşayan, üstün yetenekli tanısı almış veya potansiyel taşıyan çocuklara sahip ebeveynler. Çalışma 2005 yılında tamamlanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim anketi yöntemi kullanılarak, ebeveynlerin üstün yetenekli çocuklara dair tutum, bilgi ve algılarını ölçmeye odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ebeveynlik, Üstün Yetenek, Yetenek Eğitimi, Çocuk Gelişimi, Gazi Üniversitesi, Aslıhan Avcı, Teşhis, Yüksek Lisans Tezi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Aslıhan Avcı, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (2005 tezi bağlamında, en güncel iletişim bilgisi için kurum ile temasa geçilmelidir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, Aslıhan Avcı tarafından 2005 yılında akademik bir çalışma (yüksek lisans tezi) kapsamında geliştirilmiştir. Ölçek, tezin bir eki olarak sunulduğu için akademik amaçlı kullanımlarda referans gösterilmesi yeterli olabilir; ancak ticari veya geniş çaplı uygulamalar için öncelikle yazar Aslıhan Avcı ile veya tezin sunulduğu kurum olan Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nden izin alınması önerilir. Ölçeğin ticari bir ücretlendirmeye tabi olup olmadığı bilgisi kaynaklarda yer almamaktadır.

Referanslar

Ölçeğin geliştirilmesine temel teşkil eden ana referans aşağıdadır:

• Avcı, A. (2005). Anne-babaların üstün yetenekli çocuklarını farkındalıklarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: anne-babalarin-ustun-yetenekli-cocuklarini-farkindaliklarina-iliskin-goruslerini-belirleme-anketi.pdf

[quads id=5]

Anne Babaların Üstün Yetenekli Çocuklarını Farkındalıklarına İlişkin Görüşlerini Belirleme Anketi Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri orijinal kaynakta sağlanmamıştır.