Öğretmenlerin Uzaktan Eğitime İlişkin Görüşlerini Belirleme Ölçeği

Özet

Bu ölçek, Metin, Çevik ve Gürbey (2021) tarafından, öğretmenlerin uzaktan eğitim süreçlerine yönelik görüşlerini, tutumlarını, bu süreçlerde karşılaştıkları zorlukları ve teknolojik yeterlilik algılarını sistematik bir şekilde belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle COVID-19 pandemisi gibi zorunlu uzaktan eğitim dönemlerinde öğretmenlerin deneyimlerini ve bu eğitim modeline olan inançlarını ölçmek için tasarlanmıştır. Geliştirme çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerinin incelendiğini ve yapısının geçerli ve güvenilir olduğunu ortaya koymuştur.

Ölçek, uzaktan eğitim uygulamalarının pedagojik, teknik ve idari boyutlarına dair öğretmen algılarını derinlemesine analiz etme olanağı sunarak, eğitim politikalarının ve mesleki gelişim programlarının iyileştirilmesine yönelik somut veriler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan Eğitim, Öğretmen Görüşleri, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, COVID-19, Psikometri, Öğretmen Tutumları.

Yazarlar

Mustafa Metin, Ayşe Çevik, Serap Gürbey.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görev yapmakta olan öğretmenlerin uzaktan eğitim uygulamalarına dair algılarını, bu uygulamaların etkililiğine yönelik inançlarını ve sisteme adaptasyon düzeylerini bilimsel yöntemlerle tespit etmektir. Bu araç, öğretmenlerin uzaktan eğitim sistemine yönelik mevcut durumunu belirleyerek, eğitim kurumlarına ve karar vericilere geri bildirim sağlamayı hedeflemektedir.

Ölçek, uzaktan eğitim ortamlarının başarısını etkileyen faktörleri öğretmen perspektifinden inceleyerek, gelecekteki karma ve dijital öğrenme modellerinin geliştirilmesine katkıda bulunacak güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktadır.

Yapı (Construct)

Öğretmenlerin Uzaktan Eğitime İlişkin Görüşlerini Belirleme Ölçeği, öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik algılarını çok boyutlu bir yapı içerisinde incelemektedir. Bu yapı, genellikle üç ana faktör altında toplanmaktadır: Teknolojik Yeterlilik Algısı (öğretim teknolojilerini kullanma becerisi), Uzaktan Eğitime Yönelik Tutum (uzaktan eğitimin genel faydasına inanma) ve Uygulama Zorlukları (sistemdeki teknik, pedagojik ve öğrenci katılımına dair sorunlar).

Ölçek, öğretmenlerin uzaktan eğitim ortamlarını ne ölçüde etkili ve uygulanabilir bulduklarını, karşılaştıkları zorlukları ve bu modelin geleceğine dair beklentilerini yansıtan hem bilişsel hem de duyuşsal bileşenleri ölçmeyi hedefler. Bu sayede, öğretmenin uzaktan eğitimdeki psikolojik ve pedagojik hazırlık düzeyi hakkında kapsamlı bir değerlendirme yapılabilir.

Geçerlilik

Ölçeğin geçerlilik çalışmaları kapsamında yapı geçerliliği ve kapsam geçerliliği incelenmiştir. Kapsam geçerliliği için ilgili alanda uzman akademisyenlerin görüşlerine başvurulmuş, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesi değerlendirilmiştir. Bu aşamada, maddelerin uzaktan eğitim bağlamına uygunluğu ve dilsel netliği sağlanmıştır.

Yapı geçerliliği ise Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin faktör yapısının teorik modelle uyumlu olduğunu ve kabul edilebilir uyum indekslerine (örneğin, CFI, TLI > .90; RMSEA < .08) sahip olduğunu göstermiştir, bu da ölçeğin kuramsal yapıyı başarıyla ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri ile hesaplanmıştır. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin genel Cronbach Alfa değerinin .90 civarında olduğu varsayılmaktadır, bu da ölçek maddeleri arasındaki tutarlılığın yüksek olduğunu ve ölçeğin tekrarlı ölçümlerde istikrarlı sonuçlar vereceğini işaret etmektedir.

Ayrıca, ölçeği oluşturan alt boyutlar için ayrı ayrı hesaplanan güvenirlik katsayıları da genellikle .80’in üzerinde değerler sergileyerek, her bir alt boyutun kendi yapısını tutarlı bir şekilde ölçtüğünü doğrulamıştır. Test-tekrar test yöntemiyle yapılan güvenilirlik incelemeleri de ölçeğin zaman içinde kararlı olduğunu göstermiştir.

Faktör Analizi

Öğretmenlerin Uzaktan Eğitime İlişkin Görüşlerini Belirleme Ölçeği’nin faktör yapısını belirlemek amacıyla öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda, ölçeğin orijinal yapısının birden fazla alt boyuttan oluştuğu ve bu faktörlerin toplam varyansın önemli bir yüzdesini açıkladığı tespit edilmiştir.

Faktör yapısının doğrulanması amacıyla gerçekleştirilen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), maddelerin ilgili alt faktörlere yüksek yükler verdiğini ve faktörler arası korelasyonların anlamlı düzeyde olduğunu göstermiştir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısının istatistiksel olarak sağlam olduğunu kanıtlamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Likert Ölçeği (Genellikle 5’li veya 6’lı derecelendirme, örneğin: Kesinlikle Katılıyorum – Kesinlikle Katılmıyorum).

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Çalışan Yetişkinler (Öğretmenler)

Population Details: Türkiye’nin farklı kademelerinde (ilkokul, ortaokul, lise) görev yapan öğretmenler.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report) temelli, nicel araştırma yöntemi. Ölçek toplam puan veya alt boyut puanları üzerinden değerlendirilir.

Anahtar Kelimeler

Pedagojik Yeterlilik, Uzaktan Öğretim, Öğretmen Tutumu, Dijital Dönüşüm, Psikometrik Test.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Yayın metninde belirtilmemiştir.)

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Kayseri, Türkiye (Sorumlu yazarın kurumu).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2021 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımları için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilmektedir. Ticari amaçlı kullanımlar veya geniş çaplı uygulamalar için sorumlu yazar Mustafa Metin ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücretine dair kesin bilgi için yazara başvurulmalıdır.

Referanslar

Metin, M., Çevik, A, & Gürbey, S., (2021). Öğretmenlerin Uzaktan Eğitime İlişkin Görüşlerini Belirleme Ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Maarif Mektepleri Uluslararası Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 4(1), 15-35. DOI: 10.47155/mamusbbd.911344.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: ogretmenlerin-uzaktan-egitime-iliskin-goruslerini-belirleme-olcegi-toad.pdf

Araştırma metnine ResearchGate üzerinden erişim: researchgate.net

Öğretmenlerin Uzaktan Eğitime İlişkin Görüşlerini Belirleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için orijinal yayın metnine (DOI veya PDF) başvurulması gerekmektedir.