Öğretmenlerin Kariyer Hedeflerini Belirleme Ölçeği

Özet

Öğretmenlerin Kariyer Hedeflerini Belirleme Ölçeği, Burcu Altunışık tarafından 2010 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğretmenlerin kendi kariyer hedeflerine yönelik algılarını ve bu hedeflerin eğitim kurumlarındaki kariyer yönetimi uygulamalarına ne ölçüde yansıdığını ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, toplam 25 maddeden ve üç farklı alt boyuttan oluşmaktadır. Yapılan güvenirlik analizleri sonucunda ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğu saptanmıştır.

Ölçek, öğretmenlerin kariyer gelişimine yönelik kişisel çabalarını, kurumdan bekledikleri destek mekanizmalarını ve içsel motivasyon düzeylerini nicel olarak değerlendirmeye olanak tanır. Derecelendirme sistemi olarak 5’li Likert Ölçeği kullanılmaktadır (1=hiç – 5=tam).

Anahtar Kelimeler

Öğretmenler, Kariyer Hedefleri, Kariyer Yönetimi, Eğitim Bilimleri, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Mesleki Gelişim.

Yazarlar

Burcu Altunışık

Amaç

Öğretmenlerin Kariyer Hedeflerini Belirleme Ölçeği’nin temel amacı, öğretmenlerin kişisel ve mesleki kariyer hedeflerini ne derece belirlediklerini ve bu hedeflere ulaşma yolundaki algılarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek, aynı zamanda bu hedeflerin eğitim kurumlarında uygulanan kariyer yönetimi süreçlerine olan yansımasını da araştırmaktadır.

Ölçek, eğitim yöneticilerine ve araştırmacılara, öğretmenlerin kariyer beklentilerini anlamada ve kariyer gelişim programlarını bu ihtiyaçlara göre şekillendirmede somut veriler sunmak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, eğitim kalitesini artırmaya yönelik insan kaynakları yönetimi stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmiştir.

Yapı

Ölçek, öğretmenlerin kariyer hedeflerini belirleme sürecini yansıtan çok boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Bu yapı, 25 madde üzerinden değerlendirilen ve üç ana alt boyuttan oluşan bir model sunar:

• Kişisel Eğitim ve Geliştirme: Bireyin mesleki yeterliliğini artırmak için gösterdiği kişisel çabaları ve sürekli öğrenme isteğini ölçer (11 madde).
• Kurum Yönlendirme ve Destek: Öğretmenin kariyer hedeflerine ulaşmasında kurumun sağladığı rehberlik, teşvik ve destek mekanizmalarına yönelik algısını değerlendirir (10 madde).
• Kişisel Motivasyon: Öğretmenin meslekte ilerleme, başarıya ulaşma ve kariyer gelişimini objektif kriterlere dayandırma konusundaki içsel itici güçlerini ve istekliliğini ölçer (4 madde).

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Geçerlik sonuçları, ölçeğin yapısal olarak güçlü olduğunu göstermektedir. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) katsayısı .958 olarak belirlenmiştir. Bu değer, örneklem büyüklüğünün ve verilerin faktör analizi için uygun olduğunu, yani maddeler arasındaki korelasyonların yeterli düzeyde olduğunu işaret etmektedir.

Ayrıca, verilerin çok değişkenli normal dağılımdan gelip gelmediğini kontrol eden Bartlett Küresellik Testi sonuçları da anlamlı çıkmıştır (p < .000). Bu sonuç, değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin birim matris olmadığını ve dolayısıyla faktör analizi yapılmasının uygun olduğunu doğrulamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin genel Cronbach Alpha güvenirliği .93 olarak bulunmuştur.

.90 üzerindeki bu katsayı, Öğretmenlerin Kariyer Hedeflerini Belirleme Ölçeği’nin maddelerinin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve aynı yapıyı ölçme konusunda son derece güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik düzeyi, ölçeğin araştırma ve uygulama ortamlarında kullanıma elverişli olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında gerçekleştirilen Faktör Analizi, veri setinin temel bileşenlerini belirlemek ve ölçeğin yapısal geçerliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin beklenen üç alt boyutta toplandığını desteklemektedir.

Analizdeki kritik bulgular şunlardır:

• KMO Katsayısı: Örneklem yeterliliği için hesaplanan KMO Katsayısı .958 gibi oldukça yüksek bir değere sahiptir.
• Bartlett Testi: Testin anlamlılık düzeyi (p < .000) çıkmıştır, bu da verilerin faktörleştirilmeye uygun olduğunu göstermektedir.

Bu istatistiksel veriler, 25 maddenin faktör yüklerinin yüksek olduğunu ve ölçeğin üç faktörlü yapısının sağlam bir şekilde ortaya çıktığını kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir.)

Format: Öz bildirim (Self-Report) ölçeği. Toplam 25 madde ve 3 alt boyut.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğretmenler.

Yaş Grubu: Yetişkinler (Meslek hayatında aktif olan öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler. Ölçek, öğretmenlerin kariyer hedeflerine yönelik algılarını incelemek üzere tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılmaktadır (1=hiç – 5=tam). Yüksek puanlar, öğretmenin kariyer hedeflerini belirleme düzeyinin ve bu hedeflere yönelik olumlu algısının yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik Ölçek, Eğitim Yönetimi, Öğretmen Algıları, Güvenirlik Analizi, Kariyer Planlama, İç Tutarlılık, KMO.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez yazıldığı tarihteki bağlılık).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Burcu Altunışık’ın 2010 yılında tamamladığı yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım için yazarın ve danışmanın akademik izinlerinin alınması gerekmektedir. Ölçeğin ticari bir ücreti olup olmadığına dair bilgi mevcut değildir, ancak akademik çalışmalarda referans gösterilerek kullanılması yaygındır.

Test Yılı: 2010.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogretmenlerin-kariyer-hedeflerini-belirleme-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Altunışık, B. (2010). Öğretmenlerin kariyer hedeflerinin eğitim kurumlarındaki kariyer yönetimi uygulamalarına yansıması üzerine öğretmen algıları (Yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Öğretmenlerin Kariyer Hedeflerini Belirleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek, 25 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır:

• Kişisel Eğitim ve Geliştirme (11 madde): Kariyerim için mesleğimle ilgili yayınları takip etmek
• Kurum Yönlendirme ve Destek (10 madde): Hem kişisel hem de mesleki duyarlılığımı arttırmak için kültür ve sanat etkinliklerine katılmak
• Kişisel Motivasyon (4 madde): Öğretmenlerin kariyer gelişimlerini objektif kriterlere dayandırmak