Öğretmenlere Yönelik Bilişim Teknolojileri Öz-yeterlik Algısı Ölçeği

Özet

Öğretmenlere Yönelik Bilişim Teknolojileri Öz-yeterlik Algısı Ölçeği, Ekici, Taşkın Ekici ve Kara (2012) tarafından Türk öğretmenlerin eğitim ortamlarında Bilişim Teknolojileri (BT) araçlarını kullanma yeteneklerine dair algıladıkları yeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş tek boyutlu bir ölçme aracıdır. Geliştirme çalışması sonucunda ölçek, 27 maddeden oluşmakta ve yüksek düzeyde iç tutarlılığa (Cronbach Alpha: 0.97) sahip olduğu gösterilmiştir. Ölçek, özellikle öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını ve BT entegrasyonuna yönelik tutumlarını belirlemede kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öz-yeterlik, Bilişim Teknolojileri, Öğretmen, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Teknolojileri

Yazarlar

Erhan Ekici, Figen Taşkın Ekici, İbrahim Kara

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görev yapmakta olan veya öğretmen adaylarının eğitim ve öğretim süreçlerinde Bilişim Teknolojilerini (BT) ne kadar etkili ve yeterli bir şekilde kullanabildiklerine dair algılarını nicel olarak belirlemektir. Bu öz-değerlendirme, öğretmenlerin teknoloji entegrasyonu konusundaki güçlü ve zayıf yönlerini saptamaya yardımcı olur.

Ölçek, öğretmenlerin BT kullanımı konusundaki öz-yeterlik inançlarının düzeyini ölçerek, teknolojiye dayalı mesleki gelişim programlarının ve eğitim politikalarının planlanmasına bilimsel bir temel sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, öğretmenlerin BT kullanımına yönelik motivasyonları ve isteklilikleri hakkında da dolaylı bilgiler elde edilmektedir.

Yapı (Construct)

Ölçek, Öz-yeterlik (Self-Efficacy) psikolojik yapısını ölçmektedir. Bandura tarafından geliştirilen sosyal bilişsel teoriye göre öz-yeterlik, bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirme yeteneğine olan inancıdır. Bu bağlamda, ölçek spesifik olarak öğretmenlerin Bilişim Teknolojileri araçlarını (yazılım, donanım, internet vb.) ders içeriklerine entegre etme ve bunları etkin kullanma yeteneğine olan inançlarını yansıtmaktadır.

Ölçeğin tek boyutlu yapısı, öğretmenlerin BT kullanımına dair algılarının tutarlı ve bütünleşik bir yeterlilik algısı etrafında toplandığını göstermektedir. Bu algı, öğretim kalitesini ve teknolojik pedagojik içerik bilgisini (TPACK) önemli ölçüde etkileyen merkezi bir faktördür.

Geçerlik (Validity)

Ölçeğin yapısal geçerlik çalışmaları, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin teorik beklentilere uygun olarak tek boyutlu bir yapı sergilediğini doğrulamıştır. Bu tek boyutlu yapı, öğretmenlerin BT öz-yeterlik algısının tutarlı bir bütünlük oluşturduğunu göstermektedir.

Ölçekte yer alan 27 maddenin tamamının ortak faktör yük değerleri 0,584 ile 0,840 arasında değişmektedir. Bu yüksek faktör yükleri, maddelerin ölçülmek istenen temel yapıya (Bilişim Teknolojileri Öz-yeterliği) güçlü bir şekilde katkıda bulunduğunu ve ölçeğin yapı geçerliğinin yeterli düzeyde olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik (Reliability)

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik analizi, Cronbach Alpha katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Yapılan analiz sonucunda ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı (α) 0,97 olarak bulunmuştur. Bu değer, psikometrik açıdan mükemmele yakın bir iç tutarlılığa işaret etmekte olup, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Temel bileşenler analizi ile elde edilen ortak faktör varyanslarının yüksek değerde olması (madde yüklerinin 0,584–0,840 aralığında olması), her bir maddenin ölçeğin ölçtüğü genel faktöre yüksek oranda katkı sağladığını ve ölçeğin genel güvenilirliğini pekiştirdiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (Exploratory Factor Analysis – EFA) uygulanmıştır. Analizler, 27 maddelik ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu tek faktörlü çözüm, Bilişim Teknolojileri Öz-yeterlik Algısı yapısının homojen olduğunu teyit etmektedir.

Maddelerin faktör yük değerlerinin 0,584 ile 0,840 gibi yüksek bir aralıkta yer alması, tüm maddelerin bu tek boyutu temsil etmede güçlü olduğunu göstermektedir. Yüksek faktör yükleri, ortak faktör varyanslarının yüksekliğini destekleyerek, ölçeğin psikometrik kalitesini güçlendirmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type:

Geliştirme (Development)

Format:

27 maddeden oluşan, tek boyutlu bir yapıya sahiptir.

Language Available:

Türkçe

Population Group:

Öğretmenler ve Öğretmen Adayları

Age Group:

Yetişkin (Mesleki yeterlilik yaş grubu)

Population Details:

Ölçek, Türkiye’deki eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin veya pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının BT öz-yeterlik algılarını ölçmek üzere standardize edilmiştir.

Test Methodology:

5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır. Derecelendirme seçenekleri şunlardır: 1= hiçbir zaman – 5= her zaman.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Eğitimi, Teknoloji Entegrasyonu, Öz-yeterlik Algısı, Likert Ölçeği, Psikometri, Eğitimde BT

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Mevcut değil.

Affiliation Email addresses:

Mevcut değil.

Correspondence Address:

Sorumlu Yazar: Erhan Ekici

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2012 yılında yayımlanan bir akademik makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için genellikle yazar(lar)dan izin alınması tavsiye edilmekle birlikte, yayımlanan makalenin akademik amaçlı kullanımı genellikle ücretsizdir. Ölçeğin orijinal makalesi ve detayları Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde açık erişim olarak sunulmuştur.

Ölçeğin orijinal PDF belgesine bu bağlantıdan ulaşılabilir: ogretmenlere-yonelik-bilisim-teknolojileri-oz-yeterlik-algisi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Ekici, E., Taşkın Ekici, F. ve Kara, İ. (2012). Öğretmenlere Yönelik Bilişim Teknolojileri Öz-Yeterlik Algısı Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 53-65.

Makalenin orijinal bağlantısı: pauegitimdergi.pau.edu.tr

[quads id=5]

Öğretmenlere Yönelik Bilişim Teknolojileri Öz-yeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek toplam 27 maddeden oluşmaktadır. Maddelerin orijinal içeriği bu kaynakta sunulmamıştır. Detaylı madde listesi için Ekici, Taşkın Ekici ve Kara (2012) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.