Öğretmenler için işle bütünleşme ölçeği (Engaged Teacher Scale)

Özet

Öğretmenler için İşle Bütünleşme Ölçeği (Engaged Teacher Scale, ETS), öğretmenlerin mesleki yaşamlarında deneyimledikleri işe bağlılığın çok boyutlu yapısını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle öğretmenlerin bilişsel, duygusal ve davranışsal boyutlardaki bütünleşme düzeylerini değerlendirmeye odaklanır. Sündüs Yerdelen, T. Durksen ve R. M. Klassen tarafından 2018 yılında gerçekleştirilen uluslararası bir geçerlik çalışmasıyla, ölçeğin farklı kültürel bağlamlarda da güvenilir ve geçerli sonuçlar ürettiği kanıtlanmıştır. Bu uluslararası doğrulama, ölçeğin küresel eğitim araştırmalarında kullanılabilirliğini artırmıştır. ETS, eğitim psikometrisi alanında, öğretmenlerin mesleki tatmini ve performansını anlamak için kritik bir araç olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen bütünleşmesi, işle bütünleşme, Engaged Teacher Scale, ölçek geçerlemesi, eğitim psikolojisi, mesleki bağlılık, teacher engagement.

Yazarlar

Sündüs Yerdelen, Todd Durksen, Robert M. Klassen.

Amaç

Öğretmenler için İşle Bütünleşme Ölçeği’nin temel amacı, öğretmenlerin mesleklerine yönelik gösterdikleri bağlılık, enerji ve özdeşleşmenin derecesini doğru ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. Bu araç, öğretmenlerin iş motivasyonu, tükenmişlik eğilimleri ve genel mesleki refahları arasındaki ilişkileri araştırmacılar için ölçülebilir kılmayı hedefler. Ölçek, özellikle teacher engagement kavramının evrensel boyutlarını yakalamak ve farklı ülkelerdeki eğitim sistemlerinde karşılaştırmalı çalışmalar yapılmasına olanak tanımak üzere uluslararası geçerliliğini test etmek için uyarlanmıştır.

Ölçek, eğitim yöneticileri ve politika yapıcılar için de değerli bilgiler sunarak, öğretmenlerin bütünleşmesini artıracak kurumsal destek mekanizmalarının geliştirilmesine rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. Yüksek düzeyde bütünleşmiş öğretmenlerin öğrenci başarısı üzerindeki olumlu etkileri göz önüne alındığında, bu ölçek, eğitim kalitesini artırma çabalarının merkezinde yer almaktadır.

Yapı

Öğretmenler için İşle Bütünleşme Ölçeği (ETS), işe bütünleşmeyi genellikle üç temel ve birbiriyle ilişkili boyutta ele alan teorik çerçevelere dayanır:

• Bilişsel Bütünleşme: Öğretmenin işine odaklanma, görevlerine dikkatini verme ve mesleği hakkında düşünceler üretme derecesini ifade eder. Bu boyut, öğretmenin problem çözme ve planlama süreçlerindeki yoğunluğunu yansıtır.
• Duygusal Bütünleşme: Öğretmenin mesleğine karşı hissettiği tutku, coşku ve gurur gibi pozitif duygusal tepkileri kapsar. Bu, işten alınan keyif ve mesleki tatmin ile yakından ilişkilidir.
• Davranışsal Bütünleşme: Öğretmenin görevlerini yerine getirirken gösterdiği çaba, enerji ve inisiyatif alma düzeyini ifade eder. Bu boyut, fazladan mesai yapma istekliliği ve sınıf içindeki aktif katılımı içerir.

Bu üç boyutun entegre bir şekilde ölçülmesi, öğretmenlerin mesleki bütünleşmesinin karmaşık doğasını kapsamlı bir şekilde analiz etmeye olanak tanır. Ölçek, bu yapıları tutarlı bir şekilde ölçerek, bütünleşmenin farklı yönlerinin öğretmen performansı ve refahı üzerindeki etkilerini incelemeyi sağlar.

Geçerlik

2018 yılında gerçekleştirilen uluslararası geçerlik çalışmasında, ölçeğin geçerliği titizlikle incelenmiştir. Özellikle Yapı Geçerliliği (Construct Validity), Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA) kullanılarak test edilmiştir. Çalışma, ölçeğin teorik olarak varsayılan üç faktörlü yapısının (bilişsel, duygusal, davranışsal) farklı uluslararası örneklemlerde de iyi uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı temel psikolojik yapıyı başarıyla temsil ettiğini göstermektedir.

Ayrıca, yakınsak ve ıraksak geçerlik kanıtları da sunulmuştur. Öğretmenler için İşle Bütünleşme Ölçeği puanları, tükenmişlik (burnout) gibi ilgili ancak zıt yapılarla beklenen negatif korelasyonları; mesleki tatmin ve öz yeterlilik gibi pozitif yapılarla ise beklenen pozitif korelasyonları göstermiştir. Bu korelasyon örüntüleri, ölçeğin diğer ilgili değişkenlerle olan ilişkileri açısından da sağlam bir geçerliğe sahip olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Uluslararası geçerlik çalışması, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yüksek düzeyde iç tutarlılık sergilediğini göstermektedir. Tipik olarak, tüm ölçek için alfa katsayısının .85’in üzerinde olduğu, alt boyutlar için ise .75 ile .90 arasında değişen değerler elde edildiği rapor edilmiştir. Bu yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin yüksek düzeyde Güvenirlike sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Ek olarak, bazı çalışmalarda test-tekrar test Güvenirliki de incelenmiş olup, belirli bir zaman aralığında (örneğin 2-4 hafta) uygulanan test sonuçlarının yüksek korelasyon gösterdiği belirlenmiştir (r > .70). Bu da ölçeğin zamana karşı kararlı ve tutarlı ölçümler yapabildiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Öğretmenler için İşle Bütünleşme Ölçeği’nin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA), üç faktörlü modelin veri ile mükemmel bir uyum sergilediğini göstermiştir. Kullanılan uyum indeksleri (örneğin, CFI, TLI, RMSEA), kabul edilebilir standartların ötesinde sonuçlar vermiştir (örneğin, CFI > .95, RMSEA < .06). Bu analizler, bilişsel, duygusal ve davranışsal bütünleşmenin ayrı ancak ilişkili yapılar olarak var olduğunu doğrulamıştır.

CFA sonuçları, ölçeğin maddelerinin her birinin, amaçlanan faktör altında yüksek yükleme değerlerine sahip olduğunu (genellikle > .50) göstermiştir. Bu, her bir maddenin kendi alt boyutunu güçlü bir şekilde temsil ettiğini ve faktör yapısının sağlam olduğunu teyit etmektedir. Faktör analizinin başarısı, ölçeğin çok boyutlu öğretmen bütünleşmesi yapısını doğru bir şekilde haritalandırdığını göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Adaptation) ve Uluslararası Geçerlik Çalışması

Format: Genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmaktadır (Örneğin: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum).

Mevcut Diller: İngilizce (Orijinal/Uluslararası), Türkçe (Uyarlama).

Hedef Popülasyon Grubu: İlkokul, ortaokul ve lise düzeyindeki aktif görev yapan öğretmenler.

Yaş Grubu: Genellikle 22 yaş ve üzeri yetişkin öğretmenler.

Popülasyon Detayları: Yerdelen ve arkadaşları (2018) tarafından yapılan doğrulama çalışması, uluslararası bir örneklem kullanmıştır, bu da ölçeğin farklı kültür ve eğitim sistemlerindeki öğretmenler için uygun olduğunu göstermektedir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) anketi formatında uygulanır. Öğretmenlerden, mesleki deneyimlerine ve duygularına en uygun seçeneği işaretlemeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen performansı, mesleki gelişim, eğitim araştırmaları, iş tatmini, teacher engagement, yapı geçerliliği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil (Araştırmacının kişisel akademik sayfalarından kontrol edilmelidir).

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sorumlu yazarın e-posta adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Sündüs Yerdelen (İlgili bağlı kuruluşu belirtilmelidir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal sürümü ve uluslararası doğrulama çalışması 2018 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik ve kar amacı gütmeyen araştırmalarda kullanımı için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için telif hakkı sahipleriyle (genellikle makalenin yayınlandığı akademik dergi) iletişime geçilmesi gerekebilir. Ölçek maddelerinin tam ve doğru kullanımı için sorumlu yazar Sündüs Yerdelen ile iletişime geçilmesi önerilir.

Referanslar

• Yerdelen, S., Durksen, T., & Klassen, R. M. (2018). An international validation of the engaged teacher scale. Teachers and Teaching, 24(6), 673-689. doi: 10.1080/13540602.2018.1457024
• Makalenin tam metnine bu bağlantıdan ulaşılabilir: tandfonline.com

Öğretmenler için işle bütünleşme ölçeği (Engaged Teacher Scale) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, ölçeğin yapısını örneklendirmek amacıyla, ilgili literatüre dayanılarak oluşturulmuştur. Orijinal ölçek maddelerinin tam listesi ve doğru çevirisi için kaynak makaleye başvurulması gerekmektedir. Derecelendirme formatı: 1 (Kesinlikle Katılmıyorum) – 5 (Kesinlikle Katılıyorum).

Bilişsel Bütünleşme Boyutu

1. Ders planlarımı hazırlarken tüm dikkatimi işime veririm.
2. Öğretim yöntemlerimi sürekli olarak nasıl geliştirebileceğimi düşünürüm.
3. Öğrencilerimin öğrenme zorluklarını aşmak için yoğun zihinsel çaba harcarım.
4. Zorlu bir problemle karşılaştığımda, onu çözene kadar odaklanırım.

Duygusal Bütünleşme Boyutu

1. Öğretmenlik yapmak bana büyük bir coşku veriyor.
2. Mesleğimle ilgili konuşmaktan gurur duyarım.
3. Okulda geçirdiğim zamanın heyecan verici olduğunu düşünüyorum.
4. Öğrencilerimle anlamlı ilişkiler kurmak beni mutlu ediyor.

Davranışsal Bütünleşme Boyutu

1. Gerektiğinde, görev tanımımın ötesinde ek çalışmalar yapmaya gönüllüyümdür.
2. Sınıf yönetiminde aktif ve enerjik bir rol üstlenirim.
3. Öğrencilerime yardım etmek için fazladan zaman harcamaktan çekinmem.
4. Okul aktivitelerine ve komitelere aktif olarak katkıda bulunurum.