SOSYAL BÜTÜNLEŞME ÖLÇEĞİ

Özet

Bu ölçek, Kayhan Bayram ve Halil Aydınalp tarafından 2021 yılında geliştirilmiş olup, bireylerin toplumsal yapı içerisindeki Sosyal Bütünleşme düzeylerini bilimsel yöntemlerle ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi’nde yayımlanmıştır. Çalışma, ölçeğin psikometrik özelliklerini, özellikle de geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermektedir.

Sosyal Bütünleşme Ölçeği, bireyin toplumla olan bağlarının gücünü, aidiyet duygusunu, toplumsal normlara uyumunu ve sosyal çevresiyle olan etkileşim kalitesini değerlendiren kritik bir psikososyal yapıyı ölçmektedir. Ölçek, sosyal hizmetler, psikoloji ve sosyoloji alanlarında yapılan araştırmalara standart ve güvenilir bir ölçüm aracı sunma hedefiyle tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Bütünleşme, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri, Toplumsal Uyum, Bayram K., Aydınalp H.

Yazarlar

Kayhan BAYRAM, Halil AYDINALP

Amaç

Sosyal Bütünleşme Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin sosyal çevreleriyle kurdukları ilişkilerin kalitesini, topluluklarına ne ölçüde entegre olduklarını ve kendilerini toplumun bir parçası olarak hissedip hissetmediklerini ölçmek için standart, geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Bu araç, özellikle sosyal hizmetler, eğitim bilimleri ve sosyoloji alanlarında yapılan araştırmalara katkı sağlamak amacıyla geliştirilmiştir.

Ölçek, sosyal bütünleşmenin farklı boyutlarını kapsamlı bir şekilde ele alarak, araştırmacılara ve uygulayıcılara bireylerin toplumsal uyum süreçlerini derinlemesine inceleme fırsatı sunar. Geliştirme çalışması, mevcut literatürdeki eksiklikleri gidermeyi ve Türk kültürüne özgü sosyal bütünleşme dinamiklerini yansıtan, psikometrik açıdan sağlam bir ölçüm aracı oluşturmayı hedeflemiştir.

Yapı

Sosyal Bütünleşme Ölçeği, bireyin sosyal çevre, normlar ve değerlerle olan etkileşimini temsil eden çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Sosyal bütünleşme, genellikle aidiyet duygusu, toplumsal katılım, sosyal destek algısı ve kültürel uyum gibi alt boyutlardan oluşur. Ölçek, bu bileşenlerin her birini kapsayacak şekilde maddeler içermektedir.

Ölçek, yalnızca dışsal davranışları değil, aynı zamanda bireyin içsel olarak topluma ne kadar bağlı ve kabul edilmiş hissettiğini de yansıtır. Bu yapı, bireylerin psikolojik iyi oluşları ve toplumsal istikrar açısından sosyal bütünleşme kavramının önemini vurgulamaktadır. Ölçeğin nihai yapısı, faktör analizi sonuçlarıyla teorik beklentileri desteklemiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması, yapısal geçerliği kanıtlamak amacıyla kapsamlı analizler içermiştir. Çalışmada, ölçeğin teorik yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü belirlemek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin tek bir yapıyı mı, yoksa birden fazla alt boyutu mu ölçtüğünü istatistiksel olarak doğrulamıştır. Yapı geçerliği, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı soyut yapıyı gerçekten ölçtüğünü gösteren temel kanıttır.

Geçerlik çalışmaları ayrıca, ölçek maddelerinin ilgili literatürle uyumlu olduğunu göstermek için içerik geçerliği ve ölçeğin benzer veya farklı yapıları ölçen diğer ölçeklerle ilişkisini incelemek için ölçüt bağımlı geçerlik (yakınsak ve ıraksak geçerlik) analizlerini de içerir. Bu analizler, Sosyal Bütünleşme Ölçeği’nin bilimsel standartlara uygun bir geçerlik düzeyine sahip olduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Sosyal Bütünleşme Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini değerlendirmiştir. Güvenirlik katsayısı olarak yaygınlıkla kullanılan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Geliştirme makalesinde belirtilen güvenirlik çalışması, iç tutarlılık analizlerinin yanı sıra, ölçeğin test-tekrar test güvenirliği veya yarımlama güvenirliği gibi ek güvenirlik yöntemlerini de içermiş olabilir. Bu kapsamlı güvenirlik değerlendirmesi, ölçeğin farklı uygulamalarda kararlı ve güvenilir sonuçlar vereceğinin kanıtlanması açısından kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal temelini belirlemek için Faktör Analizi yapılmıştır. Geliştirme sürecinde, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak maddelerin hangi faktörler altında toplandığı incelenmiş, bu faktörlerin sosyal bütünleşmenin teorik alt boyutlarını temsil edip etmediği değerlendirilmiştir. AFA, ölçeğin kaç temel boyuttan oluştuğunu ortaya çıkarmıştır.

AFA’yı takiben, modelin teorik yapısını teyit etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA, AFA ile elde edilen faktör yapısının hedef popülasyonda uygun uyum indekslerine (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) sahip olduğunu teyit etmiştir. Bu iki aşamalı faktör analizi süreci, ölçeğin sağlam bir psikometrik temele dayandığını kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kesin derecelendirme aralığı makalede belirtilmektedir.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri veya genel yetişkin popülasyonu

Yaş Grubu: Yetişkinler (Genellikle 18 yaş ve üzeri)

Popülasyon Detayları: Sosyal bütünleşme düzeylerinin ölçülmesine uygun, Türkiye’deki sosyal ve kültürel dinamikleri yansıtan bir örneklem üzerinde geliştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirimli (Self-Report) Ölçek. Katılımcılar, sosyal bütünleşme ile ilgili ifadelere ne ölçüde katıldıklarını kendileri belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Entegrasyon, Psikometrik Özellikler, Cronbach Alfa, Faktör Yapısı, Toplumsal Aidiyet, Ölçek, Türkiye.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilinmiyor (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Öğr. Gör. Kayhan BAYRAM, Şırnak Üniversitesi, Türkiye

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2021 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik amaçlı kullanımı için gerekli izinler ve varsa ücret bilgileri, sorumlu yazar Öğr. Gör. Kayhan BAYRAM ile doğrudan iletişim kurularak öğrenilmelidir.

Geliştirme makalesinin tam metni ve detaylı psikometrik raporu, Dergipark üzerinden erişilebilir durumdadır. Makalenin tam metni aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

Makale Linki: dergipark.org.tr

Kaynaklar

1. Bayram, K. ve Aydınalp, H. (2021). Sosyal Bütünleşme Ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik, güvenirlik çalışması. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (27), 110-133. DOI: 10.35415/sirnakifd.980081

SOSYAL BÜTÜNLEŞME ÖLÇEĞİ Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler ve derecelendirme sistemi, ilgili akademik yayından (Bayram & Aydınalp, 2021) temin edilmelidir.