Öğretmenler için Bitişik Elyazısı Kaygısı Ölçeği

Abstract

Öğretmenler için Bitişik Elyazısı Kaygısı Ölçeği (ÖBEKÖ), Derya Arslan ve Zeynep Karataş tarafından 2012 yılında geliştirilmiş öz bildirim temelli bir ölçektir. Bu ölçek, ilkokul düzeyinde bitişik elyazısı öğretimini üstlenen öğretmenlerin, bu pedagojik sürece yönelik yaşadıkları kaygı düzeylerini sistematik olarak ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle Türkiye’deki eğitim sisteminde bitişik elyazısı uygulamalarının getirdiği zorlukları ve öğretmenlerin mesleki yeterlilik algılarını inceleyen araştırmalara katkı sağlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilme süreci ve ilk psikometrik özellikleri, 2012 yılında yayımlanan “Cursive handwriting anxiety scale for teachers” başlıklı akademik çalışmada detaylandırılmıştır.

Keywords

Bitişik elyazısı, kaygı, öğretmenler, psikometrik, ölçek geliştirme, eğitim psikolojisi, pedagoji.

Authors

Derya Arslan, Zeynep Karataş.

Purpose

Ölçeğin temel amacı, sınıf öğretmenlerinin bitişik elyazısı öğretimini gerçekleştirme yeterliliği ve bu süreçle ilişkili stres faktörleri bağlamında deneyimledikleri kaygı seviyelerini nicel olarak belirlemektir. Bitişik elyazısı, öğrenme sürecinin kritik bir bileşeni olmasına rağmen, öğretmenler için öğretilmesi zorlayıcı bir alan olabilir.

Elde edilen veriler, öğretmenlerin bitişik elyazısı öğretimine dair olası zorlukları, başarısızlık korkularını veya müfredat baskısı altındaki stres düzeylerini ortaya çıkarmak için bir değerlendirme aracı olarak kullanılmaktadır. Bu sayede, öğretmen eğitim programları ve hizmet içi eğitimler, belirlenen kaygı kaynaklarına odaklanarak iyileştirilebilir.

Construct

Öğretmenler için Bitişik Elyazısı Kaygısı Ölçeği, “Bitişik Elyazısı Kaygısı” olarak adlandırılan spesifik bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, öğretmenlerin bitişik elyazısı öğretimini etkili bir şekilde yürütme kapasiteleri hakkındaki olumsuz bilişsel değerlendirmeleri ve buna eşlik eden duygusal gerilimi ifade eder.

Kaygı, genellikle öğretim yöntemlerine hakim olamama, öğrencilere doğru model olamama endişesi, veya öğrencilerin bitişik elyazısını öğrenemeyeceği yönündeki korku gibi bilişsel bileşenlerle ilişkilidir. Ölçek, bu özel bağlamdaki kaygı düzeyini güvenilir bir şekilde ayrıştırmayı hedefler.

Validity

Ölçeğin geliştirilme çalışmasının yayımlandığı kaynakta (Arslan & Karatas, 2012) spesifik geçerlik katsayıları ve detaylı analizler açıkça belirtilmemiştir. Ancak, akademik bir ölçek geliştirme çalışması olduğu için, ölçeğin amaçlanan yapıyı ölçtüğünü kanıtlamak üzere yapı geçerliği (construct validity) çalışmalarının yürütülmüş olması beklenir.

Yapı geçerliği analizleri genellikle Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerini içerir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen faktörlere uygun şekilde yüklendiğini ve bitişik elyazısı kaygısı yapısının geçerli bir şekilde temsil edildiğini göstermiş olmalıdır.

Reliability

Ölçeğin güvenirlik (reliability) bilgileri kaynak içerikte belirtilmemiştir. Bir psikometrik aracın tutarlılığını göstermek için en yaygın kullanılan yöntem, iç tutarlılık katsayısının (Internal Consistency) hesaplanmasıdır.

Geliştirme makalesinde, ölçeğin iç tutarlılığının, genellikle kabul edilen sınır olan 0.70’in üzerinde olduğunu gösteren bir Cronbach Alfa katsayısının raporlanmış olması muhtemeldir. Yüksek iç tutarlılık, ölçekteki tüm maddelerin aynı temel yapıyı (bitişik elyazısı kaygısı) ölçme konusunda tutarlı olduğunu gösterir.

Factor Analysis

Ölçeğin faktör yapısına ilişkin detaylı bilgi kaynakta yer almamaktadır. Ölçeğin, bitişik elyazısı öğretimiyle ilgili kaygıyı tek bir genel boyut olarak mı yoksa birden fazla alt boyut (faktör) olarak mı ölçtüğünü belirlemek için faktör analizinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Tipik olarak, öğretmen kaygısı ölçekleri; öğretim yöntemi kaygısı, değerlendirme kaygısı ve kişisel yeterlilik kaygısı gibi ayrıştırılmış faktörler ortaya çıkarabilir. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olması, öğretmenlerin kaygı kaynaklarını daha spesifik olarak belirlemeye olanak tanır.

Instrument

Test Type: Geliştirme (Developmental) Ölçek.

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Kesin derecelendirme basamağı bilgisi eksiktir, ancak tipik olarak 5’li veya 7’li Likert kullanılır).

Language Available: Türkçe.

Population Group: Öğretmenler (Özellikle ilkokul sınıf öğretmenleri).

Age Group: Yetişkinler (Meslek icra eden eğitimciler).

Population Details: Türkiye’de ilkokul kademesinde bitişik elyazısı öğretiminden sorumlu olan eğitimciler.

Test Methodology: Katılımcıların belirli ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirttikleri öz bildirim (Self-report) yöntemi.

Keywords

Eğitim araştırmaları, psikometri, bitişik elyazısı kaygısı, öğretmen eğitimi, ölçek, Procedia-Social and Behavioral Sciences.

Authors

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor.

Affiliation Email addresses: Sorumlu Yazar Derya Arslan’a ait iletişim adresi: [email protected].

Correspondence Address: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Türkiye (Derya Arslan).

Permissions & Fee and Test Year

Test Yılı: 2012.

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmış bilimsel bir araçtır. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlardan resmi izin alınması tavsiye edilir. Ticari kullanım ve telif ücretleri hakkında spesifik bilgi sağlanmamıştır.

Reference’s

Ölçeğin geliştirilmesine temel teşkil eden akademik yayın:

Arslan, D., & Karatas, Z. (2012). Cursive handwriting anxiety scale for teachers. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 5146-5152.

Ölçeğin orijinal makalesine ait doğrudan bağlantı aşağıdadır:

ac.els-cdn.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: ogretmenler-icin-bitisik-elyazisi-kaygisi-olcegi-toad.pdf.

Items of the Öğretmenler için Bitişik Elyazısı Kaygısı Ölçeği

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler, öğretmenlerin bitişik elyazısı öğretimindeki yeterlilik algıları, karşılaşılan zorluklar ve duygusal tepkileri üzerine odaklanmaktadır.

Cite this article

memjavad (2026). Öğretmenler için Bitişik Elyazısı Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-bitisik-elyazisi-kaygisi-olcegi/

memjavad. "Öğretmenler için Bitişik Elyazısı Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 22 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-bitisik-elyazisi-kaygisi-olcegi/.

memjavad. "Öğretmenler için Bitişik Elyazısı Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-bitisik-elyazisi-kaygisi-olcegi/.

memjavad (2026) 'Öğretmenler için Bitişik Elyazısı Kaygısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-bitisik-elyazisi-kaygisi-olcegi/.

[1] memjavad, "Öğretmenler için Bitişik Elyazısı Kaygısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.

memjavad. Öğretmenler için Bitişik Elyazısı Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF