Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği

Özet

Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği, Türkiye’deki eğitim sisteminde uygulanan yazı stillerinden biri olan Dik Temel Yazı uygulamasına yönelik öğretmenlerin duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, tutum kavramını temel alarak, öğretmenlerin yeni yazı stiline adaptasyon süreçlerini, bu stile verdikleri değeri ve eğitim-öğretim faaliyetlerindeki potansiyel etkilerini bilimsel olarak değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, 2018 yılında gerçekleştirilen bir konferans bildirisi kapsamında sunulmuştur.

Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmenlerin pedagojik tercihlerinin ve uygulamalarının öğrenme çıktıları üzerindeki kritik rolünü anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, özellikle ilkokul düzeyindeki yazı öğretimi reformlarının sahadaki uygulayıcılar (öğretmenler) tarafından nasıl algılandığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen, Dik Temel Yazı, Tutum, Ölçek Geliştirme, İlkokul Eğitimi, Psikometri, Yazı Öğretimi, Eğitim Reformu.

Yazarlar

Selver Türk, Mehmet Cüce, Aytül Arslan.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görev yapmakta olan öğretmenlerin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan Dik Temel Yazı (düz yazı) stiline yönelik sahip oldukları genel tutumu güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir. Bu tutumların belirlenmesi, eğitim politikalarının ve hizmet içi eğitim programlarının öğretmen ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Ölçek, öğretmenlerin bu yazı stilinin öğrencilerin okuma-yazma becerilerine etkisi, uygulama kolaylığı ve pedagojik uygunluğu hakkındaki inançlarını ve duygusal tepkilerini sistematik olarak kaydetmek üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, öğretmenlerin tutumlarının, sınıf içi uygulamalarına nasıl yansıdığına dair çıkarımlar yapmak mümkün hale gelmektedir.

Yapı

Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği, psikolojideki temel tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, genellikle bir nesneye, duruma veya fikre karşı bireyin sahip olduğu değerlendirici tepkidir ve üç ana bileşenden oluşur: bilişsel (inançlar ve düşünceler), duyuşsal (duygular ve hisler) ve davranışsal (eylem eğilimleri).

Bu özel bağlamda, ölçülen yapı, öğretmenlerin Dik Temel Yazı stilini benimseme, uygulama ve destekleme derecesidir. Ölçeğin, bu tutumun farklı boyutlarını (örneğin, algılanan fayda, uygulama zorluğu, mesleki yeterlilik hissi) ayrıştırıp ayrıştırmadığı, tam ölçek yapısı ve faktör analiz sonuçlarına bağlıdır, ancak genel yapı eğitimsel tutum alanına odaklanmıştır.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında spesifik bir bilgi sunulmamıştır (belirtilen veri: “-“). Ancak, ölçek bir geliştirme çalışması olduğu için, yazarların konferans bildirilerinde mutlaka geçerlik analizlerine yer vermiş olmaları beklenir. Tipik olarak, geliştirme aşamasındaki bir tutum ölçeğinde içerik geçerliği (uzman görüşleri) ve yapı geçerliği (faktör analizi) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Yapı geçerliğinin kanıtlanması için, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösteren istatistiksel testler (örneğin, doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizi) uygulanmış olmalıdır. Bu bulgular, ölçeğin Dik Temel Yazıya yönelik öğretmen tutumlarını doğru bir şekilde yansıttığını göstermesi açısından kritiktir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik bilgileri kaynakta belirtilmemiştir (belirtilen veri: “-“). Ancak, bilimsel bir ölçek geliştirme sürecinde, güvenilirliğin iç tutarlılık yöntemiyle (genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak) veya test-tekrar test yöntemiyle hesaplanması zorunludur.

Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçekteki maddelerin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla öğretmenlerin Dik Temel Yazıya yönelik tutumlarının kararlı bir şekilde ölçüldüğünü gösterir. Bu tür veriler, tam konferans bildirisine erişildiğinde detaylı olarak incelenebilir.

Faktör Analizi

Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği bir geliştirme çalışması olduğundan, ölçeğin boyutlarını ve altında yatan yapıları belirlemek amacıyla Faktör Analizi yönteminin kullanıldığı yüksek olasılıkla kabul edilmektedir. Bu analiz, öğretmen tutumunun tek boyutlu mu yoksa birden fazla alt boyuttan mı (örneğin, pedagojik kabul, uygulama zorluğu, öğrenci başarısına etkisi) oluştuğunu ortaya koyar.

Genellikle, bu tür sosyal bilimler ölçeklerinde, maddelerin sayısına ve örneklem büyüklüğüne bağlı olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ilk aşamada uygulanır. Ardından, teorik modelin veriyle uyumunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılabilir. Bu analizlerin sonuçları, ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlamada temel rol oynar.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale) / Tutum Ölçeği (Attitude Scale)

Format: Genellikle Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Likert-type Rating Scale) kullanıldığı varsayılmaktadır, ancak kaynakta derecelendirme bilgisi spesifik olarak belirtilmemiştir.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğretmenler (Teachers)

Age Group: Çalışan yetişkin yaş grubu (Working adult age group) (Öğretmenlik mesleğini icra edenler)

Population Details: İlkokul veya diğer kademelerde görev yapan öğretmenler.

Test Methodology: Kâğıt-kalem testi (Paper-and-pencil test) veya çevrimiçi uygulama (Online administration).

Anahtar Kelimeler

Tutum, Dik Temel Yazı, İlkokul Öğretmenleri, Psikometrik Özellikler, Ölçek Geliştirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynakta ORCID bilgisi bulunmamaktadır.

Affiliation Email addresses: Sağlanan kaynakta yazar e-posta adresi Selver Türk için mevcuttur: [email protected]

Correspondence Address: Sağlanan kaynakta detaylı yazışma adresi bulunmamaktadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2018 yılının Nisan ayında 5. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Araştırmaları Konferansı’nda (Antalya) bildiri olarak sunulmuştur. Bu nedenle testin geliştirme yılı 2018 olarak kabul edilmektedir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar Selver Türk ile iletişime geçilerek öğrenilebilir.

Bu ölçek, akademik bir konferans bildirisi olarak yayınlandığından, akademik veya araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin alınması gerekmektedir.

Kaynaklar

Türk, S., Cüce, M. ve Arslan, A. (Nisan 2018). Öğretmenlerin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği. 5th International Conference on Social Sciences and Education Research, Antalya’da sunulan bildiri.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogretmenler-icin-dik-temel-yaziya-donuk-tutum-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Detaylı maddelere erişim, yukarıda belirtilen konferans bildirisi veya sorumlu yazar ile iletişim yoluyla sağlanabilir.

Cite this article

memjavad (2026). Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-dik-temel-yaziya-donuk-tutum-olcegi/

memjavad. "Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 22 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-dik-temel-yaziya-donuk-tutum-olcegi/.

memjavad. "Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-dik-temel-yaziya-donuk-tutum-olcegi/.

memjavad (2026) 'Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-dik-temel-yaziya-donuk-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.

memjavad. Öğretmenler İçin Dik Temel Yazıya Dönük Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF